Tokko «καμικάζι» πιλότοι πριν από την τελική τους αποστολή. Εικόνα: Wikimedia Commons

Η μικρή πόλη Τσιράν στη νότια Ιαπωνία έχει προκαλέσει παγκόσμια διαμάχη μετά την ανακοίνωση ότι θα επιδιώξει την αναγνώριση από την UNESCO για τη συλλογή της από έγγραφα, που σχετίζονται με τους «καμικάζι».

Τις τελευταίες ημέρες του Πολέμου του Ειρηνικού, στο πλαίσιο της εκστρατείας βιομηχανοποιημένου ολοκληρωτικού πολέμου, όπου κάθε στοιχείο της κοινωνίας κινητοποιήθηκε στην πολεμική προσπάθεια, η Ιαπωνία έστειλε πιλότους καμικάζι, γνωστούς ως  tokubetsu kogekitai (特別攻撃隊) ή tokko στην Ιαπωνία, σε αποστολές αυτοκτονίας εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων.

Το Τσιράν, που τώρα αποτελεί μέρος του δήμου Μιναμικιούσου στο νοτιοδυτικό άκρο του Κιούσου, κάποτε χρησίμευε ως βάση και σημείο αναχώρησης για πιλότους tokko. Περισσότεροι από 1.000 πιλότοι μόνο από το Τσιράν πέθαναν σε τέτοιες αποστολές αυτοκτονίας.

Πριν οι νεαροί πιλότοι πετάξουν προς τον θάνατό τους, πολλοί άφησαν πίσω τους γράμματα, προσωπικά ημερολόγια, φωτογραφίες, αναμνηστικές κορδέλες και άλλα αναμνηστικά. Πολλά από αυτά τα αντικείμενα διατηρούνται και εκτίθενται στο Μουσείο Ειρήνης Τσιράν.

Ο δήμος Μιναμικιούσου υποβάλλει αίτηση για να δοθεί σε αυτά τα έγγραφα το καθεστώς «Μνήμης του Κόσμου» της UNESCO.

«Εβδομήντα χρόνια αργότερα, αυτή η περίοδος ανθρώπινης εμπειρίας εξαφανίζεται γρήγορα από τη σφαίρα της ζωντανής μνήμης», δήλωσε ο Kampei Shimoide, δήμαρχος του Μιναμικιούσου, σε δελτίο Τύπου προς την Λέσχη Ξένων Ανταποκριτών της Ιαπωνίας (FCCJ), ανακοινώνοντας την αίτηση της UNESCO. «Με αυτό το σοβαρό πνεύμα, η πόλη Μιναμικιούσου υποβάλλει για αναγνώριση από την UNESCO ως «Μνήμη του Κόσμου» τη συλλογή εγγράφων της, που σχετίζονται με την εκστρατεία tokko στο Τσιράν».

Το πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO είναι αφιερωμένο στη διατήρηση ιστορικών εγγράφων και μερικές φορές συγχέεται με τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ο οποίος αναδεικνύει μνημεία φυσικής κληρονομιάς και ανθρώπινα πολιτιστικά επιτεύγματα.

«Δεν πρόκειται για μια προσπάθεια να δοξαστεί ή να εκλογικευτεί η κληρονομιά καμικάζι της Ιαπωνίας», δήλωσε ο Shimoide. «Αντιθέτως, είναι μια προσπάθεια να μοιραστούμε με τον κόσμο αυτό το μοναδικό καταγραφικό αρχείο μιας μοναδικής ανθρώπινης εμπειρίας για να εξυπηρετήσουμε τις τρέχουσες και τις μελλοντικές γενιές όλων των εθνών ως μόνιμη υπενθύμιση της φρίκης του πολέμου και ως συμβολή στην υπόθεση της παγκόσμιας ειρήνης».

Τα σχόλια σχετικά με την ανακοίνωση ήταν ανάμεικτα στην δημοφιλή αγγλόφωνη εφημερίδα Japan Today, η οποία ανέφερε την υποψηφιότητα του Μιναμικιούσου για την αναγνώριση του τίτλου «Μνήμη του Κόσμου». Αρκετοί σχολιαστές δεν γνώριζαν ότι ο σκοπός του προγράμματος «Μνήμη του Κόσμου» είναι η διατήρηση σημαντικών ιστορικών εγγράφων και όχι η εκτίμηση των πολιτιστικών επιτευγμάτων.

Ένας σχολιαστής στο άρθρο της Japan Today έγραψε:

Μερικοί πιλότοι καμικάζι παραβίασαν επίσης τη Σύμβαση της Γενεύης επιτιθέμενοι σε νοσοκομειακά πλοία. Αυτό ήταν έγκλημα πολέμου και ο ΟΗΕ δεν θα έπρεπε να εξετάσει την υποκείμενη υπόδειξη εδώ σε αυτήν την αίτηση της UNESCO ότι οι στρατιωτικοί μαχητές σε «απελπιστικές συνθήκες» μπορούν να συγχωρεθούν για την παραβίαση της Σύμβασης. Εάν οι Ιάπωνες στρατιώτες είχαν ακολουθήσει τη Σύμβαση της Γενεύης (κάτι που ήταν υποχρεωμένοι να κάνουν), η «φρίκη του πολέμου» τους θα είχε τελειώσει πολύ νωρίτερα.

Σύμφωνα με έναν άλλο σχολιαστή:

Αυτό αποτελεί μέρος της ιστορίας της Ιαπωνίας και θα πρέπει να διατηρηθεί, ελπίζω ως προειδοποίηση, και να διατεθεί για δημόσια προβολή. Ωστόσο, δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να λάβουν πιστοποίηση από την UNESCO.

Ένας άλλος σχολιαστής επεσήμανε ότι, για να επιτευχθεί το καθεστώς «Μνήμη του Λόγου», το Ιαπωνικό Υπουργείο Παιδείας πρέπει να εγκρίνει την αίτηση. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Μιναμικιούσου, ο σχολιαστής αναφέρει ότι μέχρι στιγμής η ιαπωνική κυβέρνηση έχει απορρίψει την αίτηση.

Ο MG Sheftall, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Σιζουόκα της Ιαπωνίας και σύμβουλος του εγχειρήματος Μιναμικιούσου, δήλωσε ότι η ομάδα θα εγκαταλείψει το σχέδιο, εάν οι Αρχές καταβάλουν οποιαδήποτε προσπάθεια να διαστρεβλώσουν το μήνυμά του.

Ο Sheftall είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Blossoms in the Wind» , ενός βιβλίου για τους πιλότους Καμικάζι, που ενσωματώνει συνεντεύξεις με επιζώντες του σώματος tokko και εκτενή έρευνα πρωτογενών πηγών, όπως επιστολές, ημερολόγια και άλλα έγγραφα, που η πόλη ελπίζει να διατηρήσει με την ιδιότητα της Μνήμης του Κόσμου.

Ολόκληρη τη συνέντευξη Τύπου μπορείτε να την παρακολουθήσετε εδώ: