Το παρόν κείμενο αποτελεί προσαρμογή ενός πρωτότυπου άρθρου, που δημοσιεύτηκε από το Facción Latina στο Medium, το οποίο αναπαράγεται εδώ με συγκατάθεση.

Στις 8 Μαρτίου, γυναίκες της Λατινικής Αμερικής συμμετείχαν στη Διεθνή Απεργία των Γυναικών, συμμετέχοντας σε μαζικές διαδηλώσεις σε χώρες του κόσμου. Το υλικό από τα συλλαλητήρια δείχνει πόσο προσηλωμένα και ενεργητικά ήταν τα πλήθη:

Τι έφερε χιλιάδες γυναίκες στους δρόμους νωρίτερα αυτό το μήνα; Για να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, γυναίκες από πέντε διαφορετικές χώρες (όλες ακτιβίστριες της συλλογικότητας Facción Latina), κάθισαν και εξήγησαν γιατί η απεργία ήταν σημαντική για τους ανθρώπους στις περιοχές τους. Μπορείτε να διαβάσετε τις απαντήσεις τους παρακάτω.

Ουρουγουάη

Η Federica Turbán είναι κοινωνική λειτουργός, ειδική σε θέματα βίας φύλου και γενεών, και φεμινίστρια ακτιβίστρια στις Mujeres en el Horno (Γυναίκες στον φούρνο) και Diez de Cada Diez (Δέκα στις Δέκα). Λέει ότι οι διαδηλώσεις στις 8 Μαρτίου είχαν ρίζες σε μακροχρόνιους ιστορικούς ισχυρισμούς:

Este 8 de Marzo, las Mujeres Uruguayas, organizadas e independientes, trabajadoras remuneradas y no remuneradas, autónomas o autoconvocadas, adherimos y convocamos a una jornada de Paro, Lucha, Resistencia y Movilización, nucleadas y articuladas en una Plataforma que es Nacional, Latinoamericana y Mundial, con la consigna #SiParamosLasMujeresParamosElMundo.

Se realizaron múltiples y diversas actividades en todo el territorio nacional, desde las capitales de los Departamentos, hasta los pueblitos del interior rural. Las convocatorias fueron variadas y han venido surgiendo de la sociedad civil organizada, los movimientos sociales, sindicales, estudiantiles, organizaciones feministas, entre otras. A su vez el Gobierno, mediante algunas circulares Ministeriales, manifestó su apoyo y compromiso con el Paro de Mujeres.

Los motivos por los que paramos, son diversos, heterogéneos, individuales, colectivos, simbólicos, materiales, culturales, económicos y sociales. Obedecen a los históricos reclamos de las mujeres en términos de igualdad de oportunidades y derechos en todos los ámbitos de producción y reproducción de la vida pública y privada, pero fundamentalmente por el Derecho de las Mujeres a vivir una Vida Libre de cualquier tipo de Violencia, que atente contra la Autonomía de nuestros cuerpos, como territorios históricamente en disputa.

Στις 8 Μαρτίου, οι γυναίκες της Ουρουγουάης – οργανωμένες και ανεξάρτητες, αμειβόμενες και απλήρωτες εργαζόμενες, ανεξάρτητες ή αυτοοργανωμένες – συγκεντρώθηκαν και ζήτησαν μια ημέρα απεργιών, μάχης, αντίστασης και κινητοποίησης. Συγκεντρώθηκαν και συνεργάστηκαν σε εθνικές, λατινοαμερικανικές και παγκόσμιες πλατφόρμες με το σύνθημα #SiParamosLasMujeresParamosElMundo [#ΑνΣταματησουνΟιΓυναικεςΣταματαειΟΚοσμοςΟλος].

Υπήρχαν διάφορες δραστηριότητες σε όλη τη χώρα, από τις πρωτεύουσες των διαμερισμάτων έως τα αγροτικά χωριά. Οι συγκεντρώσεις εξελίχθηκαν σταδιακά από την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, τα κοινωνικά και φοιτητικά κινήματα, τις συνδικαλιστικές και φεμινιστικές οργανώσεις, μεταξύ άλλων. Με τη σειρά της, η κυβέρνηση, μέσω ορισμένων επίσημων ενημερωτικών δελτίων, εξέφρασε την υποστήριξή της και την προσήλωσή της στην Απεργία των Γυναικών.

Οι λόγοι για την απεργία μας είναι πολλοί και ποικίλοι. Οι λόγοι μας είναι ατομικοί, συλλογικοί, συμβολικοί, υλικοί, πολιτιστικοί, οικονομικοί και κοινωνικοί. Ακολουθούν τους ιστορικούς ισχυρισμούς των γυναικών σχετικά με την ισότητα ευκαιριών και δικαιωμάτων σε όλους τους τομείς παραγωγής και αναπαραγωγής στη δημόσια και ιδιωτική ζωή, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για τις γυναίκες, που θέλουν να έχουν το δικαίωμα να ζήσουν μια ζωή απαλλαγμένη από κάθε είδους βία, που απειλεί την αυτονομία των σωμάτων τους, σαν να ήταν ιστορικά αμφισβητούμενα εδάφη.

Στατιστικά στοιχεία:

• Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2014 της Οικονομικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική και του Παρατηρητηρίου για την Ισότητα των Φύλων στην Καραϊβική, η Ουρουγουάη – μαζί με το Ελ Σαλβαδόρ – βρέθηκε στην κορυφή στην περιοχή σε γυναικοκτονίες ανά 100.000 κατοίκους, οι οποίες έφθασαν το 0,73%.
• Σύμφωνα με τον ΟΗΕ στην Ουρουγουάη, 7 στις 10 γυναίκες λένε ότι έχουν υποστεί βία λόγω φύλου κάποια στιγμή στη ζωή τους.
• Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, οι γυναίκες κατέθεσαν 24.454 καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία το 2016, ενώ καταγράφηκαν 29 γυναικοκτονίες.
• Σύμφωνα με τον Συντονιστή Φεμινισμού της Ουρουγουάης, μέχρι στιγμής έχουν εκδηλωθεί 8 γυναικοκτονίες το 2017.

Βραζιλία

Η Driate Aguiar, αρχισυντάκτρια της δημοσιογραφικής ομάδας Midia Ninja και μέλος του Fora Do Eixo, ενός συνεργατικού και αποκεντρωμένου δικτύου Βραζιλιάνων καλλιτεχνών και παραγωγών, δήλωσε:

En el caso de Rio de Janeiro, el Paro Internacional de las Mujeres se vió como una oportunidad de conectar a las mujeres de nuestro país con América Latina. Para nosotras esta es una lucha incansable, para que Brasil se entienda como parte de la región, porque es momento de la lucha de las mujeres se unifique. Así mismo, la marcha contra Trump de las Women’s March también fue motivante. En este contexto, el Paro Internacional de Mujeres es una excusa para mostrar que las mujeres estamos unificadas en una sola pauta.

Aquí, en Brasil, se está pensando bien fuerte como trabajar el eje económico. Hay que entender que pensar en un paro en este país es sumamente simbólico por el peso y el tamaño de nuestra economía. Desde este lugar se están pensando acciones para concientizar a la mujer sobre su rol en la economía brasileña.

Στην περίπτωση του Ρίο ντε Τζανέιρο, η Διεθνής Απεργία των Γυναικών θεωρήθηκε ως μια ευκαιρία να συνδεθούν οι γυναίκες της χώρας μας με τη Λατινική Αμερική. Για εμάς, αυτή είναι μια αδυσώπητη μάχη. Για να γίνει αντιληπτή η Βραζιλία ως μέρος της περιοχής, ήρθε η ώρα να μας ενοποιήσει ο αγώνας των γυναικών. Η Πορεία των Γυναικών εναντίον του Τραμπ ήταν επίσης κίνητρο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Διεθνής Απεργία των Γυναικών είναι ένας τρόπος να δείξουμε ότι οι γυναίκες είναι ενωμένες γύρω από ένα ενιαίο πρόγραμμα δράσης.

Εδώ στη Βραζιλία, σκεφτόμαστε πολύ σκληρά για το πώς να εργαστούμε στον οικονομικό τομέα. Πρέπει να καταλάβετε ότι η σκέψη για μια απεργία σε αυτή τη χώρα είναι εξαιρετικά συμβολική λόγω του βάρους και του μεγέθους της οικονομίας μας. Από το σημείο αυτό εξετάζουμε δράσεις για την ευαισθητοποίηση των γυναικών σχετικά με το ρόλο τους στην οικονομία της Βραζιλίας.

Στατιστικά στοιχεία:

• Σύμφωνα με τον Χάρτη της Βίας της Βραζιλίας, η Βραζιλία κατέχει την 50ή θέση σε 83 χώρες, όταν πρόκειται για βίαιο θάνατο γυναικών.
• Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης (συγκεκριμένα σχετικά με τους τύπους βίας), το 51,7% των γυναικείων ισχυρισμών αφορούσε σωματική βία, 31,8% ανέφεραν ψυχολογική βία, 6,01% ηθική βία, 5,05% σεξουαλική βία και 0,23% περιλάμβανε σωματεμπόριο.
• Τρεις στις πέντε νέες γυναίκες έχουν ήδη υποστεί βία στις σχέσεις τους.

Βολιβία

Η Elena Apílnaez Piniella, φεμινίστρια ακτιβίστρια από τη Ni una Menos Bolivia (Ούτε Μία Παραπάνω – Βολιβία), εξήγησε:

#NiUnaMenosBolivia somos un movimiento ciudadano colectivo, no institucional, no político partidario impulsado por mujeres feministas indignadas y hartas de la creciente situación de violencia machista y feminicida contra las mujeres y niñas en Bolivia, cuya máxima y más dramática expresión es la ola de feminicidios que está viviendo el país. #NiUnaMenosBolivia queremos denunciar la persistente situación de explotación y subordinación de las mujeres en nuestro país.

Η #NiUnaMenosBolivia είναι ένα συλλογικό, μη θεσμικό, ακομμάτιστο, λαϊκό κίνημα από γυναίκες φεμινίστριες εξοργισμένες και κουρασμένες με την αυξανόμενη κατάσταση μισογυνιστικής βίας και γυναικοκτονίας, που πλήττει γυναίκες και κορίτσια στη Βολιβία, των οποίων η μεγαλύτερη και πιο δραματική εστίαση είναι το κύμα των γυναικοκτονιών που αντιμετωπίζει η χώρα. Η #NiUnaMenosBolivia θέλει να καταγγείλει τη συνεχή εκμετάλλευση και υποταγή των γυναικών στη χώρα μας.

Στατιστικά στοιχεία:

• Το περασμένο έτος, οι γυναικοκτονίες στη Βολιβία, σύμφωνα με τη Γενική Εισαγγελία, ανήλθαν σε 104 γυναίκες δολοφονημένες λόγω έμφυλης βίας. Το νεότερο θύμα ήταν μόλις λίγων μηνών και το γηραιότερο άνω των 80 ετών.
• Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο για την Επιβολή Δικαιωμάτων, 14 γυναίκες είχαν ήδη δολοφονηθεί στη Βολιβία μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου.

Περού

Η Parwa Orbitas, από την ομάδα Ni Una Menos Peru, συνοψίζει τα παράπονα και τις φιλοδοξίες της απεργίας των γυναικών:

Este 8M las mujeres peruanas usaron el color morado, el color feminista, paramos nuestras actividades de trabajo durante las 12 y 13 horas, dejamos el trabajo doméstico y de cuidado con el fin de que deje de ser invisibilizado. Marchamos por la igualdad, en contra del giro neoconservador que ha inventado una supuesta “ideología de género”, nos organizamos en muchas regiones del país, hicimos temblar la tierra.
Esperamos que el Estado comience a tomar la igualdad y la violencia machista como un prioridad.

Στις 8 Μαρτίου, οι Περουβιανές γυναίκες φορούσαν μωβ, το φεμινιστικό χρώμα, σταματήσαμε τις εργασιακές μας δραστηριότητες από τις 12 έως τη 1 και σταματήσαμε τις οικιακές εργασίες και την οικιακή φροντίδα για να σταματήσουμε να είμαστε αόρατες. Κάναμε πορεία για ισότητα, εναντίον της νεοσυντηρητικής τάσης, που εφηύρε μια υποτιθέμενη «ιδεολογία των φύλων», οργανωθήκαμε σε πολλές περιοχές της χώρας και ταρακουνήσαμε τη γη την ίδια.

Ελπίζουμε ότι το κράτος θα αρχίσει να δίνει προτεραιότητα στην ισότητα των φύλων και τη βία κατά των γυναικών.

Στατιστικά στοιχεία:

• Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Πληροφορικής (INEI), το 31,9% των γυναικών άνω των 14 ετών δεν έχουν δικό τους εισόδημα.
• Η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική είναι ελάχιστη: μόνο 36 από τα 130 μέλη του Κογκρέσου είναι γυναίκες και 2 στις 5 γυναίκες δημόσιοι λειτουργοί σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο είναι οι ίδιες θύματα σεξιστικής παρενόχλησης.
• Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Εγκλήματος του Δημόσιου Υπουργείου, 946 γυναίκες έχουν πέσει θύματα γυναικοκτονίας τα τελευταία οκτώ χρόνια στο Περού.
• Το INEI λέει επίσης ότι  7 στις 10 γυναίκες  έχουν υποστεί βία από τους συντρόφους τους.
• Σύμφωνα με την έκθεση του INEI στο Περού, «Gender Gap 2015», οι γυναίκες  κερδίζουν 29,7% λιγότερα από τους άνδρες για τις ίδιες θέσεις εργασίας.
• Η οικιακή εργασία και η εργασία φροντίδας δεν αναγνωρίζεται ούτε εκτιμάται, αν και αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο του εθνικού ΑΕΠ του Περού.

Βενεζουέλα

Η Guillermina Soria είναι μέλος του Δικτύου Πληροφοριών για Ασφαλείς Αμβλώσεις, της Σχολής Λαϊκού Φεμινισμού, Επαναστατικών Ταυτοτήτων και Σεξουαλικότητας. Ξεχώρισε τις διαδηλώσεις ως τρόπο διαμαρτυρίας για τις πατριαρχικές αδικίες στη σύγχρονη ιατρική.

En Venezuela vamos a centrar el paro en el tema de la violencia obstétrica, que viene afectando fuertemente a las mujeres, sobre todo en el marco de la guerra económica que está enfrentando el país, las dificultades para el acceso a los insumos y el permanente saboteo médico hacen que la situación de las mujeres más pobres sea dramática al momento de parir.

Nosotras paramos en contra de la violencia ejercida cotidiana y categóricamente en contra del cuerpo de las mujeres. Paramos en contra de la colonización de nuestros cuerpos y de la medicina ejercida desde la lógica capitalista y patriarcal. Paramos en contra de la violencia obstétrica, que aprovecha las situaciones de mayor vulnerabilidad física y emocional para atacarnos. Paramos para denunciar que la gran mayoría de las cesáreas realizadas en Latinoamérica se planifican en función de los intereses de los médicos y no como forma de cuidar nuestros cuerpos y nuestras vidas. Para denunciar que somos víctimas de maltratos y humillación cuando decidimos interrumpir embarazos no deseados. Paramos para denunciar que la dignidad y la salud de las mujeres no forman parte de los criterios a considerar por la mayoría de los sistemas de salud al momento de planificar las políticas de atención. Paramos porque el maltrato médico durante el parto y la interrupción del embarazo no es condenado, ni legal, ni moralmente. Paramos como un cuerpo colectivo que protege y defiende cada uno de nuestros cuerpos maltratados en las salas de espera y cuartos de atención hospitalaria. Paramos para que todo cambie.

Στη Βενεζουέλα, θα εστιάσουμε την απεργία στο θέμα της μαιευτικής βίας, που πλήττει έντονα τις γυναίκες, κυρίως στο πλαίσιο του οικονομικού πολέμου που αντιμετωπίζει η χώρα. Οι δυσκολίες πρόσβασης στις υπηρεσίες και η συνεχής ιατρική δολιοφθορά επιδεινώνουν δραματικά την κατάσταση για τις φτωχότερες γυναίκες όταν γεννούν.

Απεργούμε ενάντια στη βία, που ασκείται καθημερινά και κατηγορηματικά ενάντια στα σώματα των γυναικών. Απεργούμε ενάντια στην εκμετάλλευση της καπιταλιστικής και πατριαρχικής λογικής του αποικισμού των σωμάτων και της ιατρικής μας. Απεργούμε ενάντια στη μαιευτική βία, η οποία μας εκμεταλλεύεται και μας επιτίθεται στις πιο ευάλωτες σωματικά και συναισθηματικά καταστάσεις μας. Απεργούμε για να καταγγείλουμε το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των καισαρικών τομών που γίνονται στη Λατινική Αμερική σχεδιάζονται σύμφωνα με τα συμφέροντα των γιατρών και όχι ως τρόπο φροντίδας του σώματος και της ζωής μας. Και καταγγέλλουμε ότι δεχόμαστε κακοποίηση και ταπείνωση, όταν αποφασίζουμε να τερματίσουμε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Απεργούμε για να καταγγείλουμε το γεγονός ότι η αξιοπρέπεια και η υγεία των γυναικών δεν αποτελούν μέρος των κριτηρίων που λαμβάνονται υπόψη από τα περισσότερα συστήματα υγείας κατά τον σχεδιασμό πολιτικών περίθαλψης. Απεργούμε, επειδή η ιατρική κακομεταχείριση κατά τον τοκετό και η διακοπή της εγκυμοσύνης δεν καταδικάζονται — ούτε νομικά ούτε ηθικά. Απεργούμε ως συλλογικό όργανο, που προστατεύει και υπερασπίζεται κάθε σώμα μας που κακοποιείται σε αίθουσες αναμονής και νοσοκομεία. Απεργούμε για να αλλάξουν όλα.

Τα στατιστικά:

• Σύμφωνα με την Επετηρίδα Θνησιμότητας 2012 του Υπουργείου Υγείας της Βενεζουέλας (η πιο πρόσφατη ενημέρωση), σημειώθηκαν 415 μητρικοί θάνατοι εκείνο το έτος. Οι κύριες αιτίες μητρικής θνησιμότητας, που περιγράφονται λεπτομερώς στο επίσημο έγγραφο, ήταν οι υπερτασικές διαταραχές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (προεκλαμψία και εκλαμψία), άλλες μαιευτικές παθήσεις, επιπλοκές κατά τον τοκετό και μη ασφαλείς εκτρώσεις.