- Global Voices στα Ελληνικά - https://el.globalvoices.org -

Συνέντευξη με τον Jermani Ojeda Ludeña, γλωσσικό ακτιβιστή της γλώσσας κέτσουα

Κατηγορίες: Μεξικό, Γλώσσα, Μέσα των πολιτών, Rising Voices

Φωτογραφία: Jermani Ojeda Ludeña

Το 2020, συνεχίζουμε την εκστρατεία μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσκαλώντας διάφορους οικοδεσπότες να διαχειριστούν [1] τον λογαριασμό @ActLenguas [2] στο Twitter και να μοιραστούν τις εμπειρίες τους στην αναζωογόνηση και προώθηση της μητρικής τους γλώσσας. Σε αυτήν την ανάρτηση, μάθετε περισσότερα για τον Jermani Ojeda Ludeña (@jermaniojeda [3]) και τι σκοπεύει να συζητήσει κατά τη διάρκεια της εβδομάδας του ως οικοδεσπότης.

Rising Voices: Πείτε μας για εσάς.

Το όνομά μου είναι Jermani Ojeda Ludeña, κατάγομαι από την Κέτσουα αγροτική κοινότητα Πούκα Πούκα στη συνοικία Κουραχουάσι στην Απουρίμακ του Περού.

Είμαι διδακτορικός φοιτητής στο τμήμα Λατινοαμερικάνικης και Ιβηρική Λογοτεχνίας και Πολιτισμών στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν [4] των ΗΠΑ. Στο παρελθόν ήμουν επισκέπτης μελετητής στο Πανεπιστήμιο του Ντέλαγουερ, όπου δίδαξα τη μητρική μου γλώσσα, την κέτσουα. Χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, διδάσκω και επιδιώκω να κάνω τη μητρική μου γλώσσα και την παρουσία των ιθαγενών Κέτσουα πιο ορατή σε διάφορους ακαδημαϊκούς χώρους. Στις συνεντεύξεις μου σε διάφορα μέσα ενημέρωσης [5], έχω τονίσει τη σημασία της διατήρησης της μητρικής μας γλώσσας και ταυτότητας σε ακαδημαϊκά περιβάλλοντα, διότι στη χώρα μου στο Περού υπάρχει γλωσσικός και πολιτιστικός ρατσισμός ενάντια στους αυτόχθονες πληθυσμούς.

RV: Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση της γλώσσας σας εντός και εκτός διαδικτύου;

Ιστορικά, η γλώσσα κέτσουα έχει περάσει από διάφορες καταστάσεις ανάπτυξης και απαγόρευσης. Κατά την αποικιοκρατία, χρησιμοποιήθηκε αρχικά για τον εκχριστιανισμό αυτόχθονων πληθυσμών, αλλά μετά την εξέγερση του Τούπακ Αμαρού Β’ [6], απαγορεύτηκε η χρήση της.

Με την εμφάνιση των νέων εθνών-κρατών, η επίσημη χρήση της ισπανικής γλώσσας ενισχύθηκε εις βάρος της κέτσουα και όλων των ιθαγενών γλωσσών στο Περού. Αυτή η νέα δημοκρατία βασίστηκε στη λογική της εξάλειψης όλων των γηγενών πτυχών της, προκειμένου να δείξει έναν υποτιθέμενο εκσυγχρονισμό της χώρας. Αλλά τα θύματα αυτού του εκσυγχρονισμού και της ανάπτυξης ήταν οι αυτόχθονες λαοί και ειδικά οι γλώσσες τους. Ωστόσο, ένας εναλλακτικός χώρος για τη χρήση της γλώσσας ήταν τα παραδοσιακά μέσα και, τελευταία, τα κοινωνικά δίκτυα. Στην περίπτωση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, από το δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα, το ραδιόφωνο διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο ως χώρος για τους ομιλητές της κέτσουα για να προωθήσουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους.

Με την εμφάνιση κοινωνικών δικτύων όπως το Facebook, το Instagram και το Twitter, πολλοί Κέτσουα έχουν χρησιμοποιήσει αυτούς τους χώρους για να διδάξουν τη γλώσσα τους και να κάνουν τον κέτσουα πολιτισμό ορατό. Ενώ τα ισπανικά είναι η επίσημη γλώσσα στην εκπαίδευση, το εμπόριο και την κυβέρνηση, τα μέσα ενημέρωσης έχουν επιτρέψει μεγαλύτερη ελευθερία για τη διάδοσή τους. Τα τελευταία τρία χρόνια είδαμε μια άνευ προηγουμένου κίνηση Κέτσουα ακτιβιστών σε κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook, κάτι που μας κάνει αισιόδοξους για το μέλλον της γλώσσας.

RV: Σε ποια θέματα σκοπεύετε να εστιάσετε κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, που θα διαχειρίζεστε τον λογαριασμό @ActLenguas;

Θα επικεντρωθώ στο να κάνω τη χρήση της γλώσσας κέτσουα ορατή στα παραδοσιακά μέσα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Θα τονίσω το έργο των ομιλητών της κέτσουα, που έρχονται αντιμέτωποι με την κυβέρνηση αυτού του έθνους-κράτους, που θεωρεί ότι η χρήση της κέτσουα δεν πρέπει να είναι στο ίδιο επίπεδο με τα ισπανικά. Έχουμε επιτύχει ιστορικά ορόσημα όσον αφορά την παρουσία της γλώσσας κέτσουα στα μέσα ενημέρωσης, επομένως θέλω να το γνωστοποιήσω αυτό. Επίσης, θέλω να αναφέρω το έργο που κάνουμε, μαζί με πολλούς Κέτσουα ακτιβιστές. Είναι μια νέα γενιά ομιλητών της γλώσσας, που αποδεικνύουν ότι εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε τη γλώσσα μας και θέλουμε να τη διατηρήσουμε. Θα μοιραστώ μερικές οπτικοακουστικές παραγωγές από ομιλητές κέτσουα σε κοινωνικά δίκτυα, για παράδειγμα.

RV: Ποια είναι τα κύρια κίνητρα για τον ψηφιακό σας ακτιβισμό για τη γλώσσα σας; Ποιες είναι οι ελπίδες και τα όνειρά σας για τη γλώσσα σας;

Στόχος μου είναι να διεκδικήσω το δικαίωμά μας να χρησιμοποιούμε τις μητρικές μας γλώσσες στις χώρες μας. Αν και η γλώσσα κέτσουα έγινε επίσημη το 1975, το γεγονός αυτό ήταν συμβολικό και δεν έγινε πραγματικότητα. Όπως είπε κάποτε ο Βολιβιανός ακαδημαϊκός Xavier Albó [7], η κέτσουα είναι μια καταπιεσμένη γλώσσα. Ονειρεύομαι ότι κάποια μέρα η γλώσσα μου θα χρησιμοποιηθεί όπως τα ισπανικά σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, με σεβασμό και χωρίς να γίνονται διακρίσεις στους ομιλητές της. Ελπίζω ότι σχολεία, κολέγια και πανεπιστήμια θα διδάξουν στην κέτσουα. Αυτή η αναγνώριση της γλώσσας θα μας επιτρέψει να ασκήσουμε το δικαίωμά μας στη γλώσσα μας και θα δείξει την κληρονομιά του Κέτσουα πολιτισμού στις Άνδεις της Νότιας Αμερικής.