Ιθαγένεια μέσω επένδυσης στην Καραϊβική: Οικονομικό όφελος ή διπλωματικό ναρκοπέδιο;

Αεροπλάνο που πετά πάνω από την Καραϊβική. Φωτογραφία από τον Vilseskogen στο Flickr, CC BY-NC 2.0 .

Τα προγράμματα ιθαγένειας για αγορά, που αποσκοπούν στην τόνωση των προβληματικών οικονομιών του τουρισμού, αποδεικνύονται προβληματικά για ορισμένες χώρες της Καραϊβικής.

Η πανδημία του COVID-19 έχει προκαλέσει βαρύ πλήγμα στις ευάλωτες, εξαρτώμενες από τον τουρισμό οικονομίες της Καραϊβικής. Σύμφωνα με ορισμένες προβλέψεις, η περιοχή θα χρειαστεί πολύ χρόνο για να ανακάμψει από την απώλεια επισκεπτών. Παρά τις ανανεωμένες προσπάθειες προσέλκυσης τουριστών για την ερχόμενη χειμερινή περίοδο, ο αριθμός των νέων κρουσμάτων COVID και θανάτων σε ορισμένα νησιά συνεχίζει να κινείται ανοδικά και υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα στον επιχειρηματικό τομέα.

Ιδού λοιπόν το λεγόμενο “χρυσό διαβατήριο” – γνωστό ως Ιθαγένεια από Επένδυση (CBI) – το οποίο προσφέρει στους πλούσιους επισκέπτες την ευκαιρία να ταξιδέψουν πιο ελεύθερα σε περίπου 149 χώρες. Σε μια εποχή που οι περιορισμοί για τις βίζες και το COVID-19 γίνονται πιο επαχθείς, μια δεύτερη υπηκοότητα φαίνεται μια ενδεδειγμένη επιλογή και ασφάλιση σε αβέβαιους καιρούς. Σύμφωνα με έναν μεσίτη ιθαγένειας, οι επιχειρήσεις ανθούν: οι αιτήσεις για δεύτερο διαβατήριο έχουν αυξηθεί κατά 42% από πέρυσι.

Ως μικρά αλλά καθιερωμένα μέλη της βιομηχανίας CBI, η οποία αποτιμάται σε 25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως, πέντε χώρες της Καραϊβικής —Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Δομινίκα, Γρενάδα, Αγία Λουκία και Σεντ Κιτς και Νέβις — ελπίζουν να επωφεληθούν από την άνοδο. Όλα προσφέρουν αφορολόγητα προγράμματα CBI για επενδύσεις σε ακίνητα ή για δωρεά μετρητών, με ελάχιστη ή καθόλου απαίτηση να ζεις στη χώρα.

Δύσκολοι καιροί, τολμηρά μέτρα

Είναι μια καινοτόμος στρατηγική επιβίωσης και ίσως να ενθαρρύνουν κάποια οικονομική ανάκαμψη. Για ιδιώτες, ένα δεύτερο διαβατήριο μπορεί να κοστίσει μεταξύ 100.000 και 150.000 δολαρίων, ενώ τα οικογενειακά πακέτα κοστίζουν μεταξύ 250.000 και 300.000 δολαρίων. Οι αιτήσεις μπορούν να διεκπεραιωθούν σε μόλις τρεις μήνες.

Το δίδυμο έθνος του Σεντ Κιτς και Νέβις ήταν στην πραγματικότητα η πρώτη χώρα στον κόσμο, που υιοθέτησε το CBI. Το πρόγραμμά του προσφέρει τώρα έκπτωση COVID-19 για οικογένειες τεσσάρων ατόμων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Μαζί με τη Γρενάδα, το πρόγραμμα CBI του Σεντ Κιτς και Νέβις είναι μεταξύ των πέντε κορυφαίων προγραμμάτων αξιολόγησης παγκοσμίως, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes.

Η διάταξη της Γρενάδας φαίνεται πιο ισορροπημένη. Ενώ αδέρφια, γονείς και παππούδες μπορούν να συμπεριληφθούν στις αιτήσεις CBI του νησιού, οι Γρεναδιανοί πολίτες μπορούν επίσης να ιδρύσουν επιχειρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω εργασιακής βίζας E-2, χάρη σε μια επενδυτική συνθήκη που υπέγραψε ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν το 1983, το έτος της εισβολής στη Γρενάδα.

Η Αμερική δεν είναι ο μόνος στόχος

Καθώς οι πλούσιοι «φεύγουν μακριά» από τον COVID-19 και, στην περίπτωση ορισμένων Αμερικανών, την πολιτική αβεβαιότητα στο εσωτερικό, η υπηκοότητα δεν είναι το μόνο όφελος που προσφέρεται. Οι κατοικίες εξ αποστάσεως εργασίας, όπως η βίζα «Welcome Stamp» των Μπαρμπάντος – η οποία φέρεται να συγκέντρωσε 1 εκατομμύριο δολάρια σε μόλις δύο μήνες – αποδεικνύονται επίσης καρποφόρες.

Τα προγράμματα CBI φέρεται να προσελκύουν το ενδιαφέρον και πλούσιων Αφρικανών. Η Γρενάδα, για παράδειγμα, είναι ελκυστική σε Νιγηριανούς, που έχουν πληγεί από την αβεβαιότητα της αγοράς COVID-19, την πτώση των τιμών του πετρελαίου και τις υποτιμήσεις νομισμάτων.

Βοηθάει ή πονάει;

Η Ντομίνικα, με πληθυσμό μόλις 71.000 κατοίκων, καθιέρωσε το πρόγραμμα CBI της το 1993. Αφού καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από τον τυφώνα Μαρία το 2017, το νησί εναποθέτησε τις ελπίδες του στην ανοικοδόμηση υποδομών και βασικών υπηρεσιών με χρηματοδότηση από το CBI. Από τότε, η κυβέρνησή της έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο κλινικών και ένα νέο νοσοκομείο.

Μεταξύ άλλων επενδυτικών επιλογών, η γειτονική Μονάδα CBI των Αντίγκουα και Μαρμπούντα δέχεται δωρεές σε ένα ταμείο για την τέταρτη πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου των Δυτικών Ινδιών, που άνοιξε πρόσφατα στην Αντίγκουα. Πολλά νησιά προσφέρουν παρόμοιες επιλογές: το Σεντ Κιτς και Νέβις καλωσορίζει τις δωρεές σε ένα κυβερνητικό ίδρυμα, που ιδρύθηκε για να υποστηρίξει τους εκτοπισμένους εργάτες της βιομηχανίας ζάχαρης.

Στη Γρενάδα, όπου το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2013 μαζί με το Εθνικό Ταμείο Μετασχηματισμού , οι αιτούντες CBI μπορούν να επενδύσουν σε οποιεσδήποτε εγκεκριμένες νέες εξελίξεις στον τομέα του τουρισμού, συμπεριλαμβανομένων τριών αμφιλεγόμενων και προφανώς βιαστικών εξελίξεων, που έχουν εγείρει μεγάλες ανησυχίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την αδιαφορία για σωστή διαδικασία. Τώρα που έχει ξεκινήσει ένα ψήφισμα για να διαμαρτυρηθούν για τις εξελίξεις, οι πολίτες της Καραϊβικής αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι τα προγράμματα CBI δεν είναι πάντα προς το συμφέρον τους.

Ποιος επενδύει;

Ένα γράφημα στον ιστότοπο του CBI της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα δείχνει ότι περίπου το ένα τρίτο των αιτήσεων υπηκοότητας που ελήφθησαν στο πλαίσιο του προγράμματός του, από την έναρξη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019, ήταν από την Κίνα. Υπήρχαν επίσης σημαντικοί αριθμοί από τον Λίβανο, τη Συρία, τη Ρωσία, τη Λιβύη και το Μπαγκλαντές.

Το Σεντ Κιτς και Νέβις, για παράδειγμα, δεν δέχεται πελάτες από το Ιράν και το Αφγανιστάν, αλλά οι μεσίτες λένε ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για προγράμματα CBI στη Μέση Ανατολή και την Ασία. Μια εταιρεία μετανάστευσης με έδρα τη Μέση Ανατολή σχολίασε τη δραματική αύξηση του ενδιαφέροντος από την έναρξη της πανδημίας:

Ο COVID-19 έχει προκαλέσει μια αίσθηση επείγοντος, ειδικά μεταξύ εκείνων με περιοριστικές εθνικότητες που ζουν σε ασταθείς χώρες […] Εκατομμύρια έχουν χάσει τις δουλειές τους ή απλά δεν μπορούν να συντηρηθούν στις χώρες διαμονής τους μετά από απότομες μειώσεις μισθών και απεριόριστη άδεια άνευ αποδοχών. Οι άνθρωποι ψάχνουν ενεργά, περισσότερο από όσο έχουμε δει ποτέ, επιλογές. Τα προγράμματα Γρήγορης Ιθαγένειας της Κοινότητας της Καραϊβικής ήταν δημοφιλή στη Μέση Ανατολή. Το Σεντ Κιτς και Νέβις, η Κοινοπολιτεία της Δομινίκας, η Γρενάδα, η Αγία Λουκία και η Αντίγκουα και Μπαρμπούντα είναι τα αστέρια της ιθαγένειας από τον επενδυτικό κλάδο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η σκοτεινή πλευρά της πρωτοβουλίας

Πριν από την εμφάνιση του COVID-19, τον Νοέμβριο του 2019, το Al Jazeera μετέδωσε μια ερευνητική έκθεση τεσσάρων μερών σχετικά με προγράμματα δεύτερων διαβατηρίων. Με τίτλο «Διπλωμάτες προς πώληση», επικεντρώθηκε ειδικά σε αιτούντες CBI στη Δομινίκα, τη Γρενάδα και την Αγία Λουκία και ήταν βαθιά ντροπιαστικό για ορισμένους πολιτικούς, καθώς η έκθεση αποκάλυψε «πώς αγοράζονται και πωλούνται διπλωματικά διαβατήρια στην ανοιχτή αγορά και πόσο πλούσιοι ξένοι έχουν καταφέρει να γίνουν πρεσβευτές για τα έθνη της Καραϊβικής».

Στον απόηχο αυτών των εκπληκτικών ισχυρισμών, όταν τέθηκαν ερωτήματα, τόσο στο Σεντ Κιτς και Νέβις όσο και στην Αγία Λουκία σχετικά με τη διαφάνεια, οι πρωθυπουργοί υπερασπίστηκαν σθεναρά τα προγράμματά τους. Και δεν ήταν οι μόνοι. Η Αντίγκουα και Μπαρμπούντα ανέφεραν ότι μια πληρωμή ασφάλισης για τη σύζυγο του πρωθυπουργού, καθώς και διαμονή και δείπνο για τον πυγμάχο Μάικ Τάισον, υπολογίζονται ως δαπάνες για τα κεφάλαια, που συγκεντρώθηκαν από το επενδυτικό πρόγραμμα.

Το κόμμα της αντιπολίτευσης της Γρενάδας, ωστόσο, εξέφρασε ανησυχίες για τις υποτιθέμενες πρακτικές διαφθοράς στο σύστημα CBI του νησιού.

Ένα ιστολόγιο επικεντρωμένο στο οικονομικό έγκλημα εξέφρασε ανησυχία για το θέμα και εξήγησε πώς οι εγκληματίες κρύβουν ταυτότητες μέσω της επενδυτικής πρωτοβουλίας:

Οι ξεπλυματίες χρήματος, οι σοβαροί εγκληματίες, οι χρηματοδότες τρομοκρατών και οι πράκτορες πληροφοριών χρησιμοποιούν, τελευταία, αυτό που ονομάζουμε τεχνική CBI 2 βημάτων για να αποκρύψουν αποτελεσματικά την πραγματική τους ταυτότητα από αξιωματικούς συμμόρφωσης, που διεξάγουν έρευνες δέουσας επιμέλειας κατά το άνοιγμα λογαριασμού ή από τις αρχές επιβολής του νόμου πράκτορες, που ερευνούν το οικονομικό έγκλημα. Φαίνεται να είναι μια σχεδόν αλάνθαστη τακτική για όσους πρέπει να παρουσιάσουν ένα ψευδώνυμο, που δεν μπορεί να σπάσει, το οποίο στη συνέχεια τους επιτρέπει να λειτουργούν ατιμώρητα στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Υπάρχουν επαρκείς έλεγχοι και ισορροπίες;

Δεν είναι σαφές εάν οι αιτούντες για αυτά τα «χρυσά διαβατήρια» ελέγχονται σωστά. Ένας Ινδός «μεγιστάνας διαμαντιών», που είχε λάβει υπηκοότητα στην Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, ανακαλύφθηκε αργότερα ότι ήταν φυγάς καταζητούμενος για τραπεζική απάτη.

Υπάρχουν επίσης ερωτηματικά γύρω από έναν νεοσύστατο πολίτη της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, τον πρόεδρο του Bitcoin.com, Roger Ver. Μετά την πρόσφατη ψήφιση του νομοσχεδίου για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία από τη χώρα και, παρά τα νομικά ζητήματα που κρέμονται πάνω από το κεφάλι του, ο Ver χτίζει μια επιχειρηματική σχέση με την κυβέρνηση του έθνους, με αποτέλεσμα μια έκθεση να υποθέσει ότι “ψάχνει να υποχωρήσει σε δικαιοδοσίες όπως η Αντίγκουα, όπου πιστεύει μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σε παγκόσμιο επίπεδο ατιμώρητα”.

Στο έγγραφο του 2014 σχετικά με τα συστήματα CBI της Καραϊβικής, το Συμβούλιο της Καραϊβικής κατέληξε στο συμπέρασμα :

Στην επιθυμία τους να δημιουργήσουν νέες πηγές εισοδήματος, τα έθνη της Καραϊβικής είναι κατανοητό ότι αγωνιούν να δημιουργήσουν νέες πηγές εσόδων. Ωστόσο, εάν η οικονομική ιθαγένεια, χωρίς καμία σημαντική προϋπόθεση διαμονής ή τους πιο λεπτομερείς και εξαντλητικούς ελέγχους, αποδειχθεί ότι διευκόλυνε την εγκληματικότητα, τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή, στη χειρότερη περίπτωση, την τρομοκρατία, το μέτρο όχι μόνο θα έχει καταστεί αυτοκαταστροφικό για την ενδιαφερόμενη χώρα , αλλά και δυνητικά επιζήμια για την περιοχή συνολικά.

Ξεκινήστε τη συζήτηση

Συντάκτες, παρακαλώ σύνδεση »

Οδηγίες

  • Όλα τα σχόλια ελέγχονται. Μην καταχωρείτε το σχόλιο σας πάνω από μία φορά γιατί θα θεωρηθεί spam.
  • Παρακαλούμε, δείξτε σεβασμό στους άλλους. Σχόλια τα οποία περιέχουν ρητορική μίσους, προσβολές ή προσωπικές επιθέσεις δεν θα καταχωρούνται.