Στιγμιότυπο οθόνης από βίντεο που ανέβασε στο Twitter ο πρέσβης του Μετώπου Πολισάριο στην ΕΕ, το οποίο δείχνει την Σαχάρια ακτιβίστρια Sultana με μώλωπες από επίθεση της μαροκινής αστυνομίας.

Οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δυτική Σαχάρα, η οποία κατέχεται από το Βασίλειο του Μαρόκου, με στόχο Σαχάριους αυτονομιστές δημοσιογράφους, πολίτες και αυτονομιστές ακτιβιστές, έχουν ενταθεί μετά την κλιμάκωση του Νοεμβρίου, που έθεσε τέλος σε τρεις δεκαετίες σχετικής ειρήνης στην περιοχή.

Στις 13 Φεβρουαρίου, η ακτιβίστρια Sultana Sayed Ibrahim Khaya υπέστη σωματική βία και ξυλοδαρμό από τις μαροκινές Αρχές στο Μπουτζντούρ, μια αμφισβητούμενη περιοχή μεταξύ του Βασιλείου του Μαρόκου και του Μετώπου Πολισάριο, του κινήματος για την ανεξαρτησία της Δυτικής Σαχάρας με έδρα την Αλγερία.

Η Sultana Khaya, πρόεδρος της Σαχαραουιτικής Ένωσης για την Υπεράσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την Προστασία των Φυσικών Πόρων, και μέλος της Σαχαραουιτικής Επιτροπής κατά της Μαροκινής Κατοχής, τραυματίστηκε στο πρόσωπο και το μάτι, αφού δέχτηκε πέτρες από τις μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας.

Η αδερφή της, η Alwaara, τραυματίστηκε στο πρόσωπο κοντά στο στόμα ως αποτέλεσμα του ξυλοδαρμού. Εν τω μεταξύ, οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας επιβάλλουν πολιορκία στο σπίτι της οικογένειάς τους στην ίδια πόλη μη επιτρέποντάς τους να εγκαταλείψουν τις εγκαταστάσεις του.

Σχετικά με τον ξυλοδαρμό της ακτιβίστριας Sultana, η Σαχάρια ακτιβίστρια Aminatou Haidar έγραψε:

La brave militante sahraouie Soltana Khaya membre @IsacomSaharaui victime ce matin d’ une agression violente de la part de la police de l’occupant marocain, ça laisse très claire et nette la situation alarmante des sahraouis aux territoires occupés @mbachelet @UN @MaryLawlorhrds pic.twitter.com/6MH3ahluvv

— Aminatou Haidar (@AminatouHaidar) February 13, 2021

Η Sultana Khaya, η γενναία Σαχάρια ακτιβίστρια και μέλος της Σαχαρουιτικής Επιτροπής κατά της Μαροκινής Κατοχής @IsacomSaharaui , έπεσε θύμα μιας βάναυσης επίθεσης από την μαροκινή αστυνομία κατοχής σήμερα το πρωί. Αυτό καθιστά σαφή την ανησυχητική κατάσταση των Σαχάριων στα κατεχόμενα εδάφη. @mbachelet @UN @MaryLawlorhrds pic.twitter.com/6MH3ahluvv

Περιφερειακή κλιμάκωση

Η περιφερειακή πολιτική σκηνή εντάθηκε στις 13 Νοεμβρίου πέρυσι, μετά το περιστατικό στην παραμεθόρια περιοχή Γκεργκεράτ, η οποία βρίσκεται σε μια ζώνη ασφαλείας, που παρακολουθείται από την αποστολή των Ηνωμένων Εθνών  MINURSO, η οποία έχει αναλάβει την υλοποίηση δημοψηφίσματος περί αυτοδιάθεσης στη Δυτική Σαχάρα.

Στα τέλη Οκτωβρίου, πολίτες της Σαχάρας απέκλεισαν τον δρόμο Γκεργκεράτ, ο οποίος διασχίζει τη ζώνη απομόνωσης και συνδέει τη Δυτική Σαχάρα με τη Μαυριτανία. Η περιοχή βρίσκεται εδώ και καιρό υπό τον έλεγχο του μαροκινού βασιλείου, κάτι που το Πολισάριο θεωρεί παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός του 1991 που υπεγράφη από δύο μέρη.

Στις 13 Νοεμβρίου, οι μαροκινές στρατιωτικές δυνάμεις εκκαθάρισαν την ουδέτερη ζώνη από αμάχους και πολιτικούς ακτιβιστές Σαχράουι χωρίς να προκαλέσουν τραυματισμούς ή συλλήψεις. Το Πολισάριο θεώρησε αυτή την ενέργεια ως αποτελεσματικό τέλος της κατάπαυσης του πυρός και δεσμεύτηκε να «ξαναρχίσει τον πόλεμο». Ο πρόεδρος της Αραβικής Λαϊκής Δημοκρατίας των Σαχράουι, Brahim Ghali, ανακοίνωσε ότι το Μέτωπο Πολισάριο τερματίζει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και, έκτοτε, έχουν υπάρξει αναφορές για ανταλλαγή πυρών μεταξύ των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ΜΜΕ της Σαχάρας:

عمليات القمع الممنهج الممارس من قبل الاحتلال المغربي ارتفعت ضد الصحراويين العزل بشكل ’هستيري’ في المناطق المحتلة من الصحراء الغربية ناهيك عن حصار منازلهم واختطافهم، وصولا الى التصفية الجسدية.

Η συστηματική καταστολή από την μαροκινή κατοχή έχει αυξηθεί κατά των άοπλων Σαχάριων με «υστερικό» τρόπο στις κατεχόμενες περιοχές της Δυτικής Σαχάρας. Για να μην αναφέρουμε την πολιορκία των σπιτιών τους και την απαγωγή τους, μέχρι και τη φυσική εξόντωσή τους.

Μεγάλα τμήματα της πλούσιας σε φωσφορικά άλατα Δυτικής Σαχάρας βρίσκονται υπό μαροκινή κατοχή από το 1975, παρά τα αιτήματα των κατοίκων της για ανεξαρτησία. Το Ραμπάτ απορρίπτει οποιοδήποτε δημοψήφισμα για αυτοδιάθεση, εφόσον η ανεξαρτησία είναι μία από τις επιλογές του, αν και το ίδιο το Μαρόκο συμφώνησε με αυτήν την επιλογή βάσει της εκεχειρίας του 1991 με το Πολισάριο, η οποία επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, το οποίο δεν αναγνωρίζει την προσάρτηση της περιοχής από το βασίλειο. Η εμπρηστική επίδραση αυτού επιδεινώθηκε, αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν την κυριαρχία του Μαρόκου επί της αμφισβητούμενης Δυτικής Σαχάρας τον περασμένο Δεκέμβριο, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας στην οποία το Ραμπάτ δεσμεύτηκε να ομαλοποιήσει τις σχέσεις με το Ισραήλ.

Μετά από αυτήν την αμερικανική αναγνώριση, η οποία προειδοποιούσε για κλιμάκωση της βίας, η Σαχαρουιτική Επιτροπή κατά της Μαροκινής Κατοχής έγραψε:

حتى و لو تحالف العالم ضد الشعب الصحراوي (و هو الامر المستحيل طبعا)، فذاك لن يكسر ارادته في الحرية و الاستقلال و لن يغير من طبيعة الوضع القانوني لإقليم للصحراء الغربية الغير محكوم ذاتيا و يناقش في اللجنة الرابعة لتصفية الاستعمار.

— ISACOM (@IsacomSaharaui) December 11, 2020

Ακόμα κι αν ο κόσμος συμμαχούσε εναντίον του λαού των Σαχράουι (κάτι που είναι αδύνατο φυσικά), αυτό δεν θα έσπαγε τη θέλησή τους για ελευθερία και ανεξαρτησία. Δεν θα άλλαζε το νομικό καθεστώς μιας μη αυτοδιοικούμενης περιοχής της Δυτικής Σαχάρας που συζητήθηκε στην Ειδική Επιτροπή Πολιτικής και Αποαποικιοποίησης (Τέταρτη Επιτροπή).

Σύμφωνα με τοπικές οργανώσεις που παρακολουθούν την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δυτική Σαχάρα, τα γεγονότα του Νοεμβρίου ακολούθησαν η καταστολή των Σαχάριων ακτιβιστών από την μαροκινή αστυνομία, με εφόδους σε σπίτια, αυξημένη παρακολούθηση και συλλήψεις. Επιπλέον, η πρόσβαση στην περιοχή έχει γίνει ιδιαίτερα δύσκολη για εξωτερικούς παρατηρητές. Το 2020, οι μαροκινές αρχές εμπόδισαν τουλάχιστον εννέα δικηγόρους, ακτιβιστές, πολιτικούς και δημοσιογράφους να φτάσουν σε εδάφη της Δυτικής Σαχάρας.

Σε δήλωσή της προς το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η ακτιβίστρια Sultana δήλωσε ότι η επίθεση εναντίον της τον Φεβρουάριο δεν ήταν η πρώτη, καθώς η αστυνομία είχε νωρίτερα κάνει έφοδο στο σπίτι της οικογένειάς της στις 19 Νοεμβρίου, χτυπώντας την 84χρονη μητέρα της στο κεφάλι μέχρι να χάσει τις αισθήσεις της και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο, ενώ τραυμάτισε και την αδερφή της, Alwaara Sayed Ibrahim, στο κεφάλι με σιδερένια ράβδο, προκαλώντας της αιμορραγία.

Ο εκπρόσωπος του Πολισάριο στην Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ένωση, Oubi Bachir, έγραψε:

“هذه ضريبة النضال، كنت أعرف أن علي دفعها. كنت مستعدة، وما زلت، وربما الآن أكثر من اي وقت مضى”. تلك، خلاصة حديثي معها هذا المساء للاطمئنان على حالتها بعد هجوم #الشرطة_المغربية الغادر اليوم. كانت مجهدة وصوتها متقطع، لكن شموخها متصل ومتواصل. بالفعل، #سلطانة_خيا امرأة بألف رجل!! pic.twitter.com/juykgATA1I

— Amb. Oubi Bachir (@oubibachir) February 13, 2021

«Αυτός είναι ο φόρος του αγώνα, ήξερα ότι έπρεπε να τον πληρώσω. Ήμουν έτοιμη και εξακολουθώ να είμαι, ίσως περισσότερο τώρα από ποτέ». Αυτή ήταν η περίληψη της συζήτησής μου μαζί της απόψε, για να ελέγξω την κατάστασή της μετά τη σημερινή ύπουλη επίθεση της μαροκινής αστυνομίας. Ήταν αγχωμένη και η φωνή της έσπαγε, αλλά η υπερηφάνειά της ήταν διαρκής και συνεχής. Πράγματι, η Sultana Khaya #سلطانة_خيا είναι μια γυναίκα με τη δύναμη χιλίων ανδρών!!

«Διεθνής προκατάληψη»

Στις 10 Μαρτίου, σε μια δήλωση που δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό της στο Facebook, η Sultana επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε ως προκατάληψη του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού υπέρ του Μαρόκου, σημειώνοντας ότι είχε επανειλημμένα απευθύνει έκκληση σε «διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εθνικών δικαιωμάτων, ιδίως στη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, να παρέμβουν επειγόντως και να προστατεύσουν εμένα και την οικογένειά μου από την καταπίεση της μαροκινής κατοχής». Η δήλωση προσθέτει:

أمام ما أعيشه وأتعرض له رفقة عائلتي من جرائم ضد الإنسانية، وإرهاب، وتنكيل، وقمع ممنهج، وسحل بالشارع، ومنع زيارة المنزل وقطع للتيار الكهربائي عن منزل عائلتي ببوجدور المحتلة، ورميي بمواد سامة أجهل طبيعتها،

Απέναντι σε όσα υποφέρουμε εγώ και η οικογένειά μου — εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τρομοκρατία, διώξεις, συστηματική καταστολή, σύρσιμο στους δρόμους, άρνηση επισκέψεων στο σπίτι, διακοπή ρεύματος στο σπίτι της οικογένειάς μου στο κατεχόμενο Μπουτζντούρ και ρίψη δηλητηριωδών ουσιών σε εμένα, δεν γνωρίζω τη φύση τους.

Πρόσθεσε ότι η επίσκεψη αντιπροσωπείας του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού σε μαροκινές οντότητες στην κατεχόμενη πόλη Λααγιούν, στις 6 Μαρτίου, αποτελούσε «κατάφωρη παραβίαση των αρχών της ανεξαρτησίας και της μη δέσμευσης».

Προηγούμενες παραβάσεις

Σε αυτό που χαρακτήρισε ως «απαράδεκτη κατάσταση ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Σαχράουι πολιτών», η Sultana Khaya αναφέρθηκε στον κρατούμενο πολιτικό Σαχραουί Mohamed Lemine Abidin Hadi, ο οποίος καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκισης σε δίκες, που αμαυρώθηκαν από ελαττώματα και ατέλειες. Ο Mohamed Lemin βρίσκεται σε ανοιχτή απεργία πείνας από τις 13 Ιανουαρίου και η οικογένειά του ανησυχεί για την επιδεινούμενη υγεία του και την αδυναμία τους να επικοινωνήσουν μαζί του λόγω της αδιαλλαξίας της διοίκησης των μαροκινών φυλακών.

Στη δήλωσή της, η Sultana αναφέρθηκε επίσης στις «άδικες και παράνομες καταδίκες του μαροκινού δικαστηρίου κατοχής εναντίον των ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ghali Hamdi Albu Bouhala και Muhammad Othman Potosofra, και ο κατάλογος είναι μακρύς με παραβιάσεις και συστηματική καταστολή εναντίον των Σαχάριων που απορρίπτουν την κατοχή».

Στο ίδιο πνεύμα, η Hayat Khatri, δημοσιογράφος τηλεόρασης και ραδιοφώνου Σαχράουι, περιέγραψε ότι οι Σαχράουι στις κατεχόμενες πόλεις ζουν:

بيئة سياسية قمعية خطرة، يكتسح انتهاك حقوق الانسان الصحراوي فضاءاتها من كل الاتجاهات، لتفرض دولة الاحتلال سيطرتها على مفاصل المقاومة الصحراوية، ومواجهة الصحراويين بكل الوسائل الحاطة بالكرامة الانسانية.

ένα επικίνδυνο καταπιεστικό πολιτικό περιβάλλον, όπου η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Σαχάριων σαρώνει τους χώρους του από παντού, για να επιβάλει το κράτος κατοχής τον έλεγχό του στα σημεία της αντίστασης των Σαχάριων και να αντιμετωπίσει τους Σαχάριους με κάθε μέσο που υποβαθμίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Η Hayat είπε επίσης ότι το σπίτι της οικογένειάς της στη γειτονιά Αλ-Χασίσα είναι περικυκλωμένο και υπό επιτήρηση, προσθέτοντας ότι «οι μαροκινές δυνάμεις χρησιμοποιούν μια βάρβαρη τακτική, που στοχεύει στον περιορισμό οποιασδήποτε πράξης αντίστασης, μέσω της οποίας οι Σαχράουι πολίτες προσπαθούν να εκφράσουν τις πολιτικές τους θέσεις κατά της ύπαρξης της κατοχής».

Επιπλέον, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 18 Δεκεμβρίου, ο Eric Goldstein, αναπληρωτής Εκτελεστικός Διευθυντής του τμήματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δήλωσε ότι «οι δυνάμεις του Μαρόκου και του Πολισάριο ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συνοριακές και διπλωματικές διαμάχες, αλλά αυτό δεν δικαιολογεί την καταστολή από το Μαρόκο των Σαχραουί αμάχων που αντιτίθενται ειρηνικά στη μαροκινή κυριαρχία».

Η εφημερίδα Washington Post δημοσίευσε πρόσφατα μια ανάλυση βίντεο που διεξήγαγε, τα οποία δείχνουν μια βίαιη σωματική επίθεση από τους Μαροκινούς πράκτορες ασφαλείας εναντίον Σαχάριων ακτιβιστών τον περασμένο Ιούλιο, σε αντίθεση με την επίσημη εκδοχή.

Έρχονται προειδοποιήσεις ότι η κατάσταση στη Δυτική Σαχάρα θα επιδεινωθεί εκτός εάν παρέμβουν διεθνή μέρη για την επίλυση της σύγκρουσης. «Οι πρόσφατες εχθροπραξίες προμηνύουν περαιτέρω κλιμάκωση, ιδίως ελλείψει διεθνών προσπαθειών για την ηρεμιστική κατάσταση και την επιστροφή των δύο μερών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», αναφέρει έκθεση της Crisis Group  στις 11 Μαρτίου.