Φλεγόμενος σωρός από σκουπίδια στα Άδανα της Τουρκίας. Φωτογραφία από την έκθεση της Greenpeace.

Η τελευταία έκθεση της Greenpeace, που δημοσιεύτηκε στις 17 Μαΐου, με τίτλο «Trashed: How the UK is still dumping plastic waste on the rest world» (Σκουπίδια: Πώς το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να απορρίπτει πλαστικά απόβλητα στον υπόλοιπο κόσμο), αποκάλυψε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εξάγει το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων του στην Τουρκία. Η έκθεση καταγράφει πώς βρέθηκαν σκουπίδια από τη Βρετανία σε δέκα χώρους απόρριψης απορριμμάτων γύρω από τα Άδανα, μια πόλη στις νότιες ακτές της Τουρκίας. 

Το δεύτερο μέρος της έκθεσης επικεντρώνεται αποκλειστικά στην Τουρκία σημειώνοντας ότι «οι εξαγωγές πλαστικών αποβλήτων από το Ηνωμένο Βασίλειο προς την Τουρκία αυξήθηκαν κατά 18 φορές σε 4 χρόνια, από 12.000 τόνους το 2016 σε 210.000 τόνους το 2020». Σχεδόν το 40% των αποβλήτων του Ηνωμένου Βασιλείου καταλήγει στην Τουρκία.

Μερικά από τα απόβλητα που βρέθηκαν στην Τουρκία είναι αρκετά πρόσφατα. Χρησιμοποιημένα κιτ τεστ αντιγόνου COVID-19 έχουν βρεθεί σε τουρκικές χωματερές, εκτός από συσκευασίες από βρετανικές μάρκες όπως οι Tesco, Asda, Sainsbury's και Marks & Spencer. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που εξάγει σκουπίδια στην Τουρκία: η ίδια η ΕΕ στέλνει 241 φορτία πλαστικού στην Τουρκία κάθε μέρα. 

Οι υποδομές της Τουρκίας, ωστόσο, είναι θλιβερά ανεπαρκείς όσον αφορά την ανακύκλωση αποβλήτων. Μεταξύ των μελών του ΟΟΣΑ, έχει το χαμηλότερο ποσοστό ανακύκλωσης, στο 12%. 

Η Νιχάν Τεμίζ Ατάς, επικεφαλής του έργου βιοποικιλότητας της Greenpeace Mediterranean, δήλωσε στην εφημερίδα Evening Standard του Ηνωμένου Βασιλείου ότι «τα πλαστικά απόβλητα, που έρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Τουρκία, αποτελούν περιβαλλοντική απειλή, όχι οικονομική ευκαιρία». Σύμφωνα με την Ατάς, «οι ανεξέλεγκτες εισαγωγές πλαστικών αποβλήτων δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να αυξάνουν τα προβλήματα, που υπάρχουν στο ίδιο το σύστημα ανακύκλωσης της Τουρκίας».

Στην Τουρκία, οι φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, όπως οι ελεγχόμενες χωματερές και η κομποστοποίηση, δεν αποτελούν τον κανόνα. Η εγκατάλειψη των σκουπιδιών στο ύπαιθρο ή η καύση τους είναι πολύ πιο συνηθισμένη. Οι ανοιχτές χωματερές δημιουργούν περιβαλλοντική ρύπανση και περιέχουν αποθηκευμένα αέρια που μπορεί να προκαλέσουν εκρήξεις. Η INTERPOL θεωρεί τις πυρκαγιές αποβλήτων και τις ανεξέλεγκτες χωματερές παράνομες και επικίνδυνες για τον άνθρωπο. 

Μια άλλη χώρα που αναφέρεται στην έκθεση είναι η Γερμανία. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Greenpeace, το ευρωπαϊκό έθνος  έχει εξαγάγει 136.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων στην Τουρκία και είναι επίσης ένοχο για την αποστολή του 16% των πλαστικών αποβλήτων του στο εξωτερικό, ακόμη και αφού ισχυρίστηκε ότι είχαν ανακυκλωθεί. Ο Μάνφρεντ Σάντεν, χημικός στην Greenpeace Γερμανίας, δήλωσε ότι:

Είναι φρικτό να βλέπουμε τα πλαστικά μας σε φλεγόμενες σωρούς στην άκρη των τουρκικών δρόμων. Πρέπει να σταματήσουμε να πετάμε τα πλαστικά μας απόβλητα σε άλλες χώρες. Η καρδιά του προβλήματος είναι η υπερπαραγωγή. Οι κυβερνήσεις πρέπει να πάρουν τον έλεγχο των δικών τους προβλημάτων με τα πλαστικά. Θα πρέπει να απαγορεύσουν τις εξαγωγές πλαστικών αποβλήτων και να μειώσουν τα πλαστικά μιας χρήσης. Τα γερμανικά σκουπίδια πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία στη Γερμανία. Πρόσφατα νέα κάνουν λόγο για 140 δοχεία γεμάτα με πλαστικά απόβλητα από γερμανικά νοικοκυριά που βρίσκονται σε τουρκικά λιμάνια. Η κυβέρνησή μας πρέπει να τα πάρει πίσω αμέσως.

Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης, η Τουρκία αφαίρεσε από τον κατάλογο των εισαγόμενων πολυμερών το πλαστικό πολυαιθυλενίου, το οποίο χρησιμοποιείται σε τσάντες αγορών, μπουκάλια σαμπουάν και πολλά άλλα είδη συσκευασίας. Πολυαιθυλένιο βρέθηκε στους πρόσφατους 198.000 τόνους σκουπιδιών από το Ηνωμένο Βασίλειο. 

Η απόφαση, η οποία ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εμπορίου της Τουρκίας, θα τεθεί σε ισχύ στις 3 Ιουλίου 2021. Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή της, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Αστικοποίησης Μουράτ Κουρούμ δήλωσε ότι «τα τελωνεία θα διεξάγουν συνεχείς ελέγχους για την επιβολή της απαγόρευσης, η οποία έρχεται μετά από ένα μπλοκάρισμα στις εισαγωγές μικτών πλαστικών».