Η εικόνα είναι ευγενική προσφορά της Ameya Nagarajan.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι διακρίσεις συχνά συσχετίζονται με αυταρχικές προτιμήσεις. Οι διακρίσεις κατά των θρησκευτικών μειονοτήτων, ειδικότερα, είναι πιο σοβαρές σε αυταρχικά καθεστώτα παρά σε δημοκρατικές χώρες. Για παράδειγμα, η Μιανμάρ έχει μακρά ιστορία καταπιεστικής στρατιωτικής διακυβέρνησης, κακής διακυβέρνησης και εμφυλίου πολέμου με εθνοτικές μειονοτικές ομάδες. Επιπλέον, η συνεχιζόμενη δίωξη των Ροχίνγκια από τον στρατό της Μιανμάρ έχει αναγκάσει περισσότερους από 700.000 Ροχίνγκια να καταφύγουν στο Μπαγκλαντές, ενώ χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια έχουν βιαστεί.

Η καταστολή ήταν ανέκαθεν μια από τις πιο δύσκολες προκλήσεις, που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες κοινότητες και ομάδες. Οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν προσθέσει νέες διαστάσεις σε αυτό που τα αυταρχικά καθεστώτα μπορούν να επιχειρήσουν να καταστείλουν ή να αποκινητοποιήσουν. Σε όλο τον κόσμο, ομάδες που ιστορικά έχουν υποστεί διακρίσεις αντιμετωπίζουν στιγματισμό, ο οποίος τις αποκλείει από τη δημόσια συμμετοχή, τις αγορές, τις υπηρεσίες, τους χώρους και τη συλλογή δεδομένων. Η μάχη κατά του αποκλεισμού που αντιμετωπίζουν αυτές οι ομάδες επιδεινώνεται από την απρόσιτη ή μη προσιτή συνδεσιμότητα. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, τα άτομα με αναπηρίες, πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως, αντιμετωπίζουν εμπόδια στην επικοινωνία, την αλληλεπίδραση, την πρόσβαση σε πληροφορίες και τη συμμετοχή σε δραστηριότητες της κοινωνίας των πολιτών. Παρόλο που οι ψηφιακές τεχνολογίες βοηθούν στην υπερνίκηση ορισμένων από αυτά τα εμπόδια, η απλή ύπαρξή τους δεν επαρκεί για να γεφυρώσει τα χάσματα στο κοινωνικοοικονομικό οικοσύστημα για τα άτομα με μειονεκτήματα.

Πολύ συχνά, οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι πιο επιρρεπείς σε διακρίσεις και παρενόχληση, επειδή οι στόχοι εκτός σύνδεσης είναι συνήθως τα ίδια θύματα διαδικτυακής κακοποίησης, ιδίως οι νεαρές γυναίκες, οι φυλετικές μειονότητες και τα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+. Συχνά, ο διαφορετικός αντίκτυπος της τεχνολογίας επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες και τις περιθωριοποιημένες ομάδες, καθώς είναι λιγότερο πιθανό να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και να ασκήσουν τα δικαιώματά τους στην ψηφιακή ομιλία. Καθώς η ψηφιοποίηση της οικονομίας επεκτείνεται παγκοσμίως, η ανισότητα των φύλων στον φυσικό κόσμο αναπαράγεται και στον ψηφιακό κόσμο. Κατά συνέπεια, οι γυναίκες και άλλες περιθωριοποιημένες ομάδες έχουν λιγότερες ευκαιρίες απασχόλησης και αντιμετωπίζουν πρόσθετα εμπόδια στη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό. Επιπλέον, η βλάβη που βιώνουν αυτά τα άτομα επιδεινώνεται από το πώς το επιβλαβές περιεχόμενο εξαπλώνεται στο διαδίκτυο με ταχύτητα και κλίμακα που είναι σχεδόν αδύνατο να ελεγχθεί. Το διαδίκτυο ενισχύει έτσι τις ίδιες διακρίσεις που ιστορικά αντιμετώπιζαν οι περιθωριοποιημένες ομάδες, αποθαρρύνοντας τες από τη διαδικτυακή δημόσια συμμετοχή και καθιστώντας την κοινωνική τους ένταξη ακόμη πιο δύσκολη από ό,τι είναι ήδη.

Η διαδικτυακή παρενόχληση έχει γίνει, δυστυχώς, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του παγκόσμιου ιστού. Σήμερα, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το διαδίκτυο χωρίς αυτό. Από τη διαδικτυακή βία μέχρι τις αυταρχικές κυβερνήσεις που φιμώνουν τη διαφωνία, η διαδικτυακή τοξικότητα είναι κοινή σε σχεδόν όλους τους χρήστες του διαδικτύου. Ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι κάθε άτομο είναι ευάλωτο σε διαδικτυακή παρενόχληση, εκτεταμένη έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες, τα έγχρωμα άτομα, οι θρησκευτικές μειονότητες και τα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚ+ είναι πολύ πιο πιθανό να στοχοποιηθούν. Η ανάπτυξη του διαδικτύου έχει διευρύνει αυτό το πρόβλημα και τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να στοχοποιηθούν οι άνθρωποι. Με την άνοδο των smartphones, η παρενόχληση αποτελεί πλέον ένα πρόβλημα 24/7 για άτομα που ιστορικά έχουν υποστεί διακρίσεις.

Οι προσπάθειες για την καταπολέμηση των διακρίσεων στο διαδίκτυο αποτυγχάνουν σε μεγάλο βαθμό. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Ειδικού Εισηγητή για θέματα μειονοτήτων, Fernand de Varennes, το διαδικτυακό μίσος μόνο επιδεινώνεται για τις ευάλωτες ομάδες. Στις περισσότερες χώρες, τα τρία τέταρτα ή και περισσότεροι από τους στόχους της διαδικτυακής ρητορικής μίσους είναι μέλη μειονοτικών ομάδων, με τις γυναίκες να στοχοποιούνται δυσανάλογα. Ομοίως, τα άτομα ΛΟΑΤΚ+, οι Μουσουλμάνοι, οι Ισπανόφωνοι ή Λατίνοι και οι μαύροι αντιμετώπισαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά διακρίσεων λόγω ταυτότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο και λιγότερο ασφαλές να είναι κανείς στο διαδίκτυο ως μέλος οποιασδήποτε από αυτές τις ομάδες.

Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις έχουν αναπτύξει εξελιγμένες στρατηγικές για να αυξήσουν την καταστολή αυτών των ομάδων. Αυτή είναι η περίπτωση στην Αίγυπτο, όπου η αστυνομία έχει χρησιμοποιήσει εφαρμογές όπως το Grindr για να παρακολουθεί, να συλλαμβάνει και να βασανίζει αυθαίρετα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚ+. Ομοίως, οι Αρχές και οι υπηρεσίες πληροφοριών απαιτούν από το Tinder να αποθηκεύει τα δεδομένα των χρηστών του (συμπεριλαμβανομένων μηνυμάτων και εικόνων) σε τοπικούς διακομιστές στη Ρωσία, ενώ η εφαρμογή έχει προωθηθεί ως πηγή ευαίσθητων πληροφοριών στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της εισβολής στην Ουκρανία. Εν τω μεταξύ, μετά την κατάληψη της περιοχής από τους Ταλιμπάν το 2021, οι άνθρωποι στο Αφγανιστάν προσπαθούν να διαγράψουν τυχόν πληροφορίες, που σχετίζονται με το παρελθόν και τις πολιτικές τους απόψεις από τα προφίλ τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αποφύγουν τις διώξεις. Δυστυχώς, οι Ταλιμπάν έχουν χρησιμοποιήσει αυτές τις πλατφόρμες για να απειλήσουν και να παρακολουθήσουν ορισμένα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚ+.

Παρόλο που το διαδίκτυο δεν είναι ένας εικονικός χώρος εντελώς διαχωρισμένος από τον εκτός σύνδεσης κόσμο, δεν είναι ούτε ένα απλό αντίγραφο του πραγματικού κόσμου. Οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν εισαγάγει νέες δυναμικές στον διαδικτυακό κόσμο που δεν είχαμε ξαναδεί. Επιπλέον, οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν αναπτύξει νέους τρόπους για να αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι και να κατασκευάζουν τις δικές τους ταυτότητες μέσω του σχεδιασμού και των αλγορίθμων τους. Ωστόσο, αυτές οι νέες δυναμικές, που εισάγονται από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, επηρεάζουν και τις μειονεκτούσες κοινότητες. Παρόλο που μπορεί να υπάρξουν κάποιες προσπάθειες για τη μείωση του ισορροπημένου αντίκτυπου που έχουν αυτές οι τεχνολογίες σε αυτές τις ομάδες, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι όσες διαχωρίζονται και αποβάλλονται από τη διαδικτυακή συμμετοχή.

Οι συγκεντρωμένες μειονοτικές ομάδες θεωρούνται απειλές από τα αυταρχικά καθεστώτα, επειδή είναι πιο πιθανό να κινητοποιηθούν και να συμμετάσχουν σε συλλογική δράση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πρωταρχικός στόχος τέτοιων καθεστώτων είναι η παραμονή στην εξουσία και η διατήρηση του ελέγχου επί της κοινωνίας, οι διαφωνούσες μειονοτικές ομάδες αποτελούν συχνά στόχο εκστρατειών παρενόχλησης. Επομένως, αναμένεται ότι προωθούνται διαδικτυακές και μη διαδικτυακές εκστρατείες διακρίσεων με σκοπό τη φίμωση των αντίθετων απόψεων. Ωστόσο, ο ψηφιακός κόσμος έχει αυξήσει την ικανότητα των αυταρχικών καθεστώτων να διεισδύουν σε διαφορετικά επίπεδα της κοινωνίας και να κινητοποιούν πλειοψηφικές ομάδες εναντίον των μειονοτήτων μέσω του διαδικτύου.

Τέλος, καθώς οι μειονότητες αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των στόχων της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο και αποτελούν έναν από τους κύριους στόχους των αυταρχικών καθεστώτων, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους. Παρόλο που ορισμένες πλατφόρμες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μπροστά μας. Όλα αυτά καθιστούν σαφές ότι η κατανόηση και η αντιμετώπιση των διακρίσεων ενισχύει την ικανότητα των χωρών και των θεσμών να ανταποκρίνονται και να αποτρέπουν τον ψηφιακό αυταρχισμό. Η αυστηρή παρακολούθηση των αυταρχικών πρακτικών αποτελεί επομένως κρίσιμη απαίτηση και μέσο για την ανάκτηση της φωνής, που συχνά αφαιρείται από τις περιθωριοποιημένες ομάδες.

Επισκεφθείτε τη σελίδα του εγχειρήματος για περισσότερα άρθρα από το Παρατηρητήριο Ανελευθερίας.