Στιγμιότυπο οθόνης από το βίντεο-ρεπορτάζ του Guardian από την Τουρκία.

Μεγάλο μέρος της χώρας ξύπνησε με την καταστροφική είδηση ​​ενός σεισμού που έπληξε τις νοτιοανατολικές επαρχίες της χώρας στις 6 Φεβρουαρίου. Στις 4:17 π.μ. τοπική ώρα, ένας σεισμός μεγέθους 7,8 Ρίχτερ έπληξε την τουρκική επαρχία Γκαζιαντέπ. Ώρες αργότερα, ένας σεισμός μεγέθους 7,5 Ρίχτερ έπληξε την τουρκική επαρχία Καχραμάνμαρας. Συνολικά, επηρεάστηκαν περίπου δέκα επαρχίες. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο αριθμός των νεκρών έχει φτάσει τους 2.921, ενώ περισσότεροι από δεκαπέντε χιλιάδες άνθρωποι έχουν τραυματιστεί. Η ανώτερη ειδικός έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Catherine Smallwood, δήλωσε σε συνέντευξή της στο AFP ότι αυτοί οι αριθμοί «είναι πιθανό να είναι οκτώ φορές υψηλότεροι». Αεροφωτογραφίες από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο δείχνουν κτίρια κατοικιών, καθώς και νοσοκομεία, δημοτικές εγκαταστάσεις και πολλά άλλα κτίρια, συμπεριλαμβανομένου του κάστρου Γκαζιαντέπ, ηλικίας άνω των 2.000 ετών, κατεστραμμένα.

VI. yüzyıldan kalma #Gaziantep kalesi, depreme dayanamadı. pic.twitter.com/N1fh74Kauk

— Can Dündar (@candundaradasi) February 6, 2023

Το #Κάστρο Γκαζιαντέπ, το οποίο χρονολογείται από τον 6ο αιώνα, δεν επέζησε του σεισμού.

Επισήμως, περισσότερα από 6.000 κτίρια έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Οι Αρχές έχουν εκδώσει συναγερμό επιπέδου τέσσερα, το υψηλότερο που χρησιμοποιείται για πολύ σοβαρές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και κινδύνους, το οποίο περιλαμβάνει επίσης έκκληση για διεθνή βοήθεια. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Αντιμετώπισης Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών (AFAD) της Τουρκίας, μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου, 65 χώρες είχαν ανταποκριθεί, στέλνοντας συνολικά 2.660 άτομα προσωπικό.

Turkey has declared a fourth level alert state. The “level 4″ alarm condition includes an international call for help.

— Ferit Karakaya (@feritkw) February 6, 2023

Η Τουρκία έχει κηρύξει συναγερμό επιπέδου 4. Ο συναγερμός «επιπέδου 4» περιλαμβάνει έκκληση για διεθνή βοήθεια.

Οι Αρχές έχουν κηρύξει επταήμερο εθνικό πένθος. Όλα τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά για τις επόμενες δύο εβδομάδες στις περιοχές που επλήγησαν από τον σεισμό.

Παρόλο που αναπτύχθηκαν αποστολές διάσωσης στις πληγείσες περιοχές, οι παγωμένες καιρικές συνθήκες δυσκόλεψαν τις μετακινήσεις σε αυτές τις περιοχές από το συνηθισμένο. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, η AFAD κατέγραψε και άλλους σεισμούς στην περιοχή, ο ισχυρότερος από τους οποίους σημειώθηκε στις 1:35 μ.μ. και 1:24 μ.μ. τοπική ώρα, με μέγεθος 5,6 και 7,6 Ρίχτερ, αντίστοιχα.

Αλλά καθώς ο κόσμος συνέρρεε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα κέντρα βοήθειας σε όλη τη χώρα, υπήρξε εκτεταμένη κριτική για την έλλειψη υποδομών αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης στη χώρα και τα προσωρινά μέτρα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.

At a bare minimum, hospitals, runways and major roads should not be crumbling like this, no matter how large the earthquake.

That is our most basic infrastructure. It has to be better than this.

— Can Okar (@canokar) February 6, 2023

Τουλάχιστον, τα νοσοκομεία, οι διάδρομοι προσγείωσης-απογείωσης και οι κεντρικοί δρόμοι δεν θα έπρεπε να καταρρέουν έτσι, όσο ισχυρός κι αν είναι ο σεισμός.

Αυτές είναι οι πιο βασικές μας υποδομές. Θα έπρεπε να βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση.

Η δημοσιογράφος Burcu Karakas εξέφρασε την απογοήτευσή της στο Twitter για το παράδοξο. Από τη μία πλευρά, η Τουρκία κατασκευάζει πυρηνικό εργοστάσιο, ενώ από την άλλη, κακοκατασκευασμένες πολυκατοικίες καταρρέουν, καθώς οι άνθρωποι περιμένουν διάσωση:

Depremde binaları kâğıt gibi olan, insanları saatlerce enkaz başında bekleyen memlekete nükleer santral inşa ediliyor.

— Burcu Karakaş (@burcuas) February 6, 2023

Σε μια χώρα όπου τα σπίτια είναι σαν χαρτί κατά τη διάρκεια των σεισμών, όπου οι άνθρωποι περιμένουν ώρες δίπλα στα ερείπια, κατασκευάζεται ένας πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενέργειας.

Ο οικονομικός δημοσιογράφος Mustafa Sonmez δημοσίευσε στο Twitter στατιστικά στοιχεία προϋπολογισμού, που δείχνουν ότι τα κρατικά κονδύλια, που διατέθηκαν στην Diyanet, την κύρια θρησκευτική οργάνωση της Τουρκίας, υπερέβαιναν το ποσό που διατέθηκε για προγράμματα ανθρωπιστικής βοήθειας σε σεισμούς και καταστροφές.

Ένας άλλος δημοσιογράφος, ο Gurkan Ozturan, έγραψε στο Twitter:

Şu an üzgünüm, gerginim, matem hali var hepimizde haberleri ilk gördüğümüz ve bir kısmımız için sarsıntıyı ilk hissettiğimiz andan bu yana…

Ama hepsinden çok, öfkeliyim!

Tam olarak bu manzaraya uyanmamak için 25 yıldır çalışmalar yürütülüyordu! Neden bu denli başarısız oldu?! pic.twitter.com/tzTbx3y0Ef

— Gürkan Özturan (@obefintlig) February 6, 2023

Είμαι λυπημένος, αγχωμένος, όλοι θρηνούμε από τότε που μάθαμε τα νέα, και για μερικούς από εμάς, ήταν το πρώτο σοκ. Αλλά πάνω απ’ όλα, είμαι θυμωμένος! Εργαζόμαστε εδώ και 25 χρόνια για να αποφύγουμε τέτοιου είδους καταστάσεις. Γιατί απέτυχε;

Ο δημοσιογράφος Fatih Yasli έγραψε στο Twitter ότι οι άνθρωποι «πληρώνουν ξανά το τίμημα για το κέρδος, τους διαγωνισμούς και τη διαφθορά [που καθοδηγείται] από την οικονομία που βασίζεται στις κατασκευές και τη συμμορία των εργολάβων, καθώς και για την εχθρότητα για την επιστήμη και τη γνώση».

This has been just a devastating decade in Turkey. Today's horrors are very much intertwined with the overall political situation, since massive corruption has led to shoddy construction, stolen earthquake funds, minimum preparations for the inevitable, and an economy in tatters.

— Nick Ashdown (@Nick_Ashdown) February 6, 2023

Ήταν μια καταστροφική δεκαετία για την Τουρκία. Οι σημερινές φρικαλεότητες συνδέονται στενά με την ευρύτερη πολιτική κατάσταση, καθώς η μαζική διαφθορά έχει οδηγήσει σε κακής ποιότητας κατασκευές, κλοπή κονδυλίων για τους σεισμούς, ελάχιστες προετοιμασίες για το αναπόφευκτο και μια οικονομία σε διάλυση.

Μεταξύ των κτιρίων που κατέρρευσαν ήταν και κάποια νοσοκομεία, γεγονός που προκάλεσε ακόμη περισσότερη κριτική και θλίψη:

Deprem bölgesindeki hastanenin yıkılıyor olması ne durumda olduğumuzu ortaya koyan acı bir gerçeklik… Sonrasında yapılan “eskiydi” açıklaması da cabası…

— Canan Kaya (@ckayacanan) February 6, 2023

Η κατάρρευση του νοσοκομείου στη σεισμογενή ζώνη είναι μια πικρή πραγματικότητα, που αποκαλύπτει την κατάσταση, στην οποία βρισκόμαστε… Για να μην αναφέρουμε τη δήλωση «ήταν παλιά κτίρια» που έγινε μετά…

Άλλοι κατηγόρησαν τις κρατικές Αρχές ότι ψεύδονται σχετικά με την παρουσία διασωστών. Η Χατάι είναι μια από τις επαρχίες, όπου η απουσία διασωστών έχει τροφοδοτήσει την οργή.

Thousands of people are calling specific help for Hatay where Turkish rescue workers couldn’t reach nearly for 24 hours.

It is awful. Too many messages of people in the rubble. People who speak from the city only cry. That’s the only thing they could do.

— Ragıp Soylu (@ragipsoylu) February 7, 2023

Χιλιάδες άνθρωποι ζητούν συγκεκριμένα βοήθεια για την Χατάι, όπου οι Τούρκοι διασώστες δεν μπορούσαν να φτάσουν σχεδόν για 24 ώρες.

Είναι φρικτό. Πάρα πολλά μηνύματα από ανθρώπους στα ερείπια. Οι άνθρωποι που μιλάνε για την πόλη μόνο κλαίνε. Είναι το μόνο πράγμα που μπορούσαν να κάνουν.

Ο Bariş Atay, Αντιπρόεδρος του Εργατικού Κόμματος της Τουρκίας (TIP) και Βουλευτής της Χατάι, επισκέφθηκε τη Χατάι και μοιράστηκε τις ακόλουθες νέες πληροφορίες:

I really don't know what to say. Those who say they have reached everywhere. There is no rescue work here. The head of AFAD and the President are both saying they have reached everywhere. People are on their own here using their own efforts. It's an isolated city. The machinery was brought here by the citizens themselves. No one is sending machinery or anything else. There is no rescue team. There is no AFAD. There is no one.

Δεν ξέρω πραγματικά τι να πω. Αυτοί που λένε ότι έχουν φτάσει παντού. Δεν υπάρχει καμία επιχείρηση διάσωσης εδώ. Ο επικεφαλής της AFAD και ο Πρόεδρος λένε και οι δύο ότι η βοήθεια έχει φτάσει παντού. Οι άνθρωποι είναι εδώ μόνοι τους. Είναι μια απομονωμένη πόλη. Τα μηχανήματα ήρθαν εδώ από τους ίδιους τους πολίτες. Κανείς δεν στέλνει μηχανήματα ή οτιδήποτε άλλο. Δεν υπάρχει ομάδα διάσωσης. Δεν υπάρχει AFAD. Δεν υπάρχει κανείς.

Η πικρία και η αργή αντίδραση δεν είναι κάτι καινούργιο. Σε μια συνέντευξη του 2021 στο Middle East Eye, ο Koray Dogan, εκπρόσωπος του Πράσινου Κόμματος της Τουρκίας, δήλωσε ότι η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στην οικονομία έναντι του περιβάλλοντος. Υπάρχουν άφθονα στοιχεία, που το υποστηρίζουν αυτό, όπως το τεράστιο έργο Kanal Istanbul ή ο νόμος περί χωροταξικής αμνηστίας, που ψηφίστηκε το 2018. Η Τουρκία έχει θεσπίσει 19 νόμους περί χωροταξικής αμνηστίας από το 1948 χορηγώντας χάρη (έναντι αμοιβής) σε εργολάβους κατασκευών, που δεν πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας. Πολλές περιοχές, που είχαν καταχωρηθεί μετά τον σεισμό για σκηνές και ανθρωπιστική βοήθεια, έχουν εξαφανιστεί με την έκρηξη των κατασκευών. Στο παρελθόν, το AKP έχει απορρίψει 58 προτάσεις πολιτικών της αντιπολίτευσης, που ζητούσαν μια ανεξάρτητη επιτροπή παρακολούθησης για την επίβλεψη της ασφάλειας των κτιρίων.

Εμπειρογνώμονες από το Επιμελητήριο Γεωλογικών Μηχανικών δήλωσαν ότι προειδοποίησαν τις Αρχές πριν από έναν σεισμό στην περιοχή με εκθέσεις και εκτιμήσεις αναγκών, αλλά δεν δόθηκε καμία απάντηση. Ο Hüseyin Alan, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Γεωλογικών Μηχανικών, δήλωσε στο Birgun, μια διαδικτυακή πλατφόρμα ειδήσεων, ότι «ως γεωλόγοι, έχουν επανειλημμένα πει και γράψει ότι αυτοί οι οικισμοί πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για σεισμούς. Έχουμε ετοιμάσει εκθέσεις και τις έχουμε κοινοποιήσει στην προεδρία και τα αρμόδια υπουργεία. Έχουμε επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για δράση. Αλλά δεν έχουμε λάβει ούτε μία απάντηση. Ούτε από την προεδρία ούτε από μέλη του κοινοβουλίου».

Μιλώντας επίσης στο Birgun, ο ειδικός σε θέματα καταστροφών Kubilay Kaptan δήλωσε ότι, παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις, οι ζημιές που προκλήθηκαν από τον σεισμό δείχνουν ότι αυτές οι προειδοποιήσεις δεν ελήφθησαν υπόψη. «Υπό κανονικές συνθήκες, δεδομένου ότι ήταν ήδη γνωστό ότι αυτές οι επαρχίες βρίσκονταν σε περιοχές επιρρεπείς σε σεισμούς και ότι ένας σεισμός ήταν αναπόφευκτος, τα κτίρια, ο τοπικός πληθυσμός και οι αποστολές έρευνας και διάσωσης θα έπρεπε να ήταν έτοιμα. Αλλά όταν εξετάζουμε αν ήταν πραγματικά προετοιμασμένοι, διαπιστώνουμε ότι δεν ήταν», δήλωσε ο Kaptan σε συνέντευξή του. Ο Kaptan είπε ότι αυτή η κατάσταση ανετοιμότητας υποδηλώνει μηδενική εποπτεία κατασκευής κτιρίων, υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή και σχεδιασμού κτιρίων.

Ο καθηγητής Naci Görür, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών, ενημέρωσε επίσης τα τοπικά ΜΜΕ για τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις που ο ίδιος και άλλοι γεωλόγοι είχαν μεταφέρει στους επαρχιακούς διαχειριστές, αλλά δεν έλαβαν καμία απάντηση. Πριν από δύο χρόνια, ο Görür είχε μιλήσει στο CNN Turk για έναν πιθανό σεισμό, που θα έπληττε το Καχραμάνμαρας.

Η Τουρκία βρίσκεται σε μια ενεργή σεισμική ζώνη και έχει ιστορικό καταστροφικών σεισμών. Ο χειρότερος σεισμός σημειώθηκε στο Ερζιντζάν το 1939, όταν ένας σεισμός μεγέθους 7,9 Ρίχτερ σκότωσε σχεδόν 30.000 ανθρώπους. Το 1999, ένας σεισμός μεγέθους 7,5 Ρίχτερ σκότωσε 18.000 ανθρώπους και άφησε 250.000 άστεγους. Το τελευταίο μεγάλο περιστατικό σημειώθηκε στο Ελαζίγκ το 2020 με 1.600 τραυματίες και 41 νεκρούς. Στην επέτειο του σεισμού του 1999 το 2021, οι ειδικοί προειδοποίησαν ότι, εάν ένας σεισμός παρόμοιου μεγέθους χτυπήσει τη χώρα, ακόμη μεγαλύτερες ζημιές θα ήταν αναπόφευκτες υπογραμμίζοντας την έλλειψη κυβερνητικής ετοιμότητας ή στρατηγικών μετριασμού.