Για τους Βενεζουελάνους, η εισβολή στην Ουκρανία πλήττει άμεσα

Επεξεργασμένη εικόνα ενός διαδηλωτή που κρατάει μια σημαία με τη φράση «Ουκρανία, κι εμείς αντιστεκόμαστε». Φωτογραφία: José R. Camacho Keller / Reporte Ya , χρησιμοποιείται με άδεια.

Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης της Βενεζουέλας να προωθήσει τα ρωσικά επιχειρήματα σχετικά με τον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας, πολλοί Βενεζουελάνοι βλέπουν τον πόλεμο ως ένα ακόμη παράδειγμα ρωσικής επιθετικότητας, της οποίας είναι και οι ίδιοι θύματα. Από το Ευρωμαϊντάν το 2014, οι Βενεζουελάνοι έχουν δείξει την υποστήριξή τους στην Ουκρανία, όχι από μια θέση μακρινής συμπάθειας, αλλά από ανθρώπους, που μοιράζονται έναν παρόμοιο αγώνα. 

Νωρίτερα φέτος, τον Απρίλιο του 2023, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, προσγειώθηκε στη Βενεζουέλα για να συναντηθεί με υψηλόβαθμους αξιωματούχους και διπλωμάτες, όπως τον Πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο. Η επίσκεψη ήταν μέρος επίσημης περιοδείας του υπουργού για να συγκεντρώσει την υποστήριξη των εταίρων της Ρωσίας στη Βραζιλία, τη Βενεζουέλα, τη Νικαράγουα και την Κούβα στον πόλεμο.

Ωστόσο, ο Λαβρόφ δεν χρειάστηκε να πάει στο Καράκας για να είναι σίγουρος ότι η Ρωσία μπορούσε να βασιστεί στην «πλήρη υποστήριξη» της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, όπως έχει εκφράσει ο Πρόεδρος Μαδούρο από την αρχή του πολέμου. Το καθεστώς Μαδούρο όχι μόνο υποστηρίζει τη Ρωσία, αλλά συνεργάζεται επίσης ενεργά με ρωσικές κρατικές πηγές για να προωθήσει την αφήγηση ότι ο πόλεμος είναι νόμιμος και ότι η Ουκρανία, το ΝΑΤΟ και η Δύση είναι οι πραγματικοί επιτιθέμενοι της Ουκρανίας.

Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός κατά της διαφθοράς της Βενεζουέλας, Transparency Venezuela, περιγράφει στην έκθεσή του με τίτλο «Ρωσία και Βενεζουέλα: Συμμαχία για την παραπληροφόρηση» πώς το δημόσιο σύστημα ΜΜΕ της Βενεζουέλας και οι κρατικοί θεσμοί αναπαράγουν ή παραθέτουν τακτικά πληροφορίες, που δημοσιεύονται από ρωσικά ΜΜΕ, όπως το Russia Today ή το Sputnik , τα οποία είναι και τα δύο ρωσικά ΜΜΕ, που χρησιμεύουν ως εργαλεία προπαγάνδας του Κρεμλίνου.

Σύμφωνα με την οργάνωση Transparency Venezuela, οι εργαζόμενοι στα κρατικά ΜΜΕ έχουν λάβει ακόμη και συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να καλύψουν τον πόλεμο, οι οποίες περιλαμβάνουν την μη αναφορά σε αυτόν ως «εισβολή» που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο, αλλά ως «στρατιωτική ειδική επιχείρηση», όπως υποστηρίζει εμφατικά η Ρωσία.

Η Transparency Venezuela σημειώνει επίσης πώς τα κρατικά ΜΜΕ και οι θεσμοί έχουν προωθήσει φιλορωσικά hashtag στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το #VenezuelaApuestaALaPaz (Η Βενεζουέλα ποντάρει στην ειρήνη) και το #VenezuelaConRusia (Η Βενεζουέλα με τη Ρωσία). Η εμπλοκή με αυτές τις αφηγήσεις είναι διογκωμένη και αποτελεί περισσότερο μέρος μιας ενορχηστρωμένης εκστρατείας παρά μιας οργανικής συμπεριφοράς.

Οι περισσότεροι Βενεζουελάνοι, κουρασμένοι από οτιδήποτε προέρχεται από την κυβέρνηση, δεν φαίνεται να έχουν πιστέψει σε αυτές τις αφηγήσεις. Λίγες μέρες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, ξεχωριστές ομάδες Βενεζουελάνων βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν κατά της ρωσικής επιθετικότητας. Αυτό συνέβη σε μια χώρα, όπου η κυβέρνηση ποινικοποιεί τακτικά τις διαμαρτυρίες. Οι Βενεζουελάνοι συνεχίζουν να μιλούν κατά του πολέμου στην Ουκρανία και των σχέσεων της Ρωσίας με την κυβέρνηση Μαδούρο σήμερα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η δήλωση «σταματήστε τον Πούτιν» αποτελεί ταυτόχρονα απόρριψη του πολέμου και της επιρροής της Ρωσίας στην πολιτική της Βενεζουέλας τα τελευταία 20 χρόνια. Η συμπάθεια προς την Ουκρανία πηγάζει όχι μόνο από ένα αντιπολεμικό αίσθημα, αλλά και από ένα αίσθημα παραπόνου κατά της ξένης επιρροής, που έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιβίωση μιας κυβέρνησης, που βρίσκεται υπό έρευνα από την Εισαγγελία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), όπως ακριβώς και ο Πούτιν.

Τα τελευταία είκοσι χρόνια, οι θεσμοί της Βενεζουέλας έχουν συνδεθεί ολοένα και περισσότερο με το Κρεμλίνο

Σύμφωνα με την Vendata, μια βάση δεδομένων ανοιχτού κώδικα που συγκεντρώνει δημόσιες πληροφορίες για τη Βενεζουέλα, μεταξύ 2001 και 2022, η Ρωσία και η Βενεζουέλα υπέγραψαν τουλάχιστον 255 συμφωνίες σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, τα οποία κυμαίνονται από την ενέργεια, τη γεωργία και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες έως την άμυνα και την εθνική ασφάλεια. Όπως συμβαίνει συνήθως με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, πολλές (αν όχι οι περισσότερες) από αυτές τις συμφωνίες πλήττονται από έλλειψη διαφάνειας, καθιστώντας δύσκολη την καταγραφή της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών πολλών εκατομμυρίων δολαρίων.

Κατά τη διάρκεια των προεδριών του αποθανόντα Ούγκο Τσάβες και τώρα του Μαδούρο, η Βενεζουέλα στράφηκε στη Ρωσία και την Κίνα για να πραγματοποιήσει αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού και τεχνικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων επιτήρησης, σε δισεκατομμυριούχους. Το ρωσικό Καλάσνικοφ έγινε το στρατιωτικό τυφέκιο της Βενεζουέλας. Η έντονη ανταλλαγή μεταξύ των δύο χωρών όλα αυτά τα χρόνια μετέτρεψε τη Βενεζουέλα στον μεγαλύτερο στρατιωτικό εταίρο της Ρωσίας στην περιοχή, όπως σημειώνει ο ειδικός Έβαν Έλις. 

Η αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού δεν είναι απλώς μια εμπορική επιχείρηση. Σύμφωνα με τον ειδικό Ραμόν Καρντόζο, αποτελεί επίσης ένδειξη στρατιωτικών συμμαχιών και υποδηλώνει την προσέγγιση των στρατιωτικών στρατηγικών και των απόψεων όσον αφορά την εθνική ασφάλεια και άμυνα.

Στο πρόσφατο παρελθόν, η Ρωσία έχει αναπτύξει στρατιωτικό εξοπλισμό και προσωπικό στη Βενεζουέλα κάθε φορά που έχει αντιμετωπίσει κριτική από τη Δύση για τις επιθετικές της πράξεις εναντίον των γειτόνων της. Εβδομάδες πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, Ρώσοι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί πρότειναν πιθανές στρατιωτικές αναπτύξεις στη Βενεζουέλα και την Κούβα εάν οι «ανησυχίες ασφαλείας» τους σχετικά με το καθεστώς της Ουκρανίας δεν ικανοποιούνταν από το ΝΑΤΟ.

Ορισμένοι ειδικοί και πρώην μέλη της κυβέρνησης υπονοούν ότι μπορεί να υπάρχει μόνιμη παρουσία ρωσικών στρατευμάτων στη Βενεζουέλα, συμπεριλαμβανομένων μισθοφόρων της πλέον ατιμασμένης ομάδας Βάγκνερ, η οποία φέρεται να έχει αναλάβει την προστασία του Προέδρου Μαδούρο και των συμφερόντων της Ρωσίας σε σκοτεινές επιχειρήσεις στη χώρα. Το Σύνταγμα της Βενεζουέλας απαγορεύει αυστηρά τις ξένες στρατιωτικές βάσεις.

Αλλά η επιρροή της Ρωσίας στη Βενεζουέλα δεν πρέπει να μετριέται μόνο με βάση την απόκτηση εξοπλισμού και τεχνικών υπηρεσιών. Ως αναθεωρητικές χώρες με παρόμοια συστήματα αξιών, η Ρωσία και η Βενεζουέλα είναι εταίροι στην προστασία και τη σταθεροποίηση της δικής τους αυταρχικής κυριαρχίας.

Η Ρωσία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο διεθνές σχέδιο, που έθεσε η Βενεζουέλα για την παράκαμψη των κυρώσεων και την πώληση πετρελαίου πριν εμποδιστεί από τις κυρώσεις. Η Ρωσία συμμετέχει επίσης στην εξόρυξη χρυσού και άλλων ορυκτών στη νότια Βενεζουέλα, μια δραστηριότητα που μαστίζεται από καταγγελίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενδημική βία και οικοκτονία. Συμμετέχοντας σε αυτές τις δραστηριότητες, η Ρωσία βοήθησε το καθεστώς της Βενεζουέλας να αποκτήσει εισόδημα για να διατηρήσει το αυταρχικό του μοντέλο.

Γι’ αυτό, κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών κατά του πολέμου στη Βενεζουέλα, οι Βενεζουελάνοι, που κρατούσαν σημαίες της Βενεζουέλας και της Ουκρανίας, δεν απορρίπτουν απλώς έναν παράνομο επιθετικό πόλεμο σε ένα μακρινό μέρος του κόσμου. Τα λόγια ενός γνωστού διαδηλωτή, αγαπητού σε πολλούς, έχουν βρει απήχηση σε πολλούς Βενεζουελάνους: «Ουκρανία, κι εμείς αντιστεκόμαστε».

Ξεκινήστε τη συζήτηση

Συντάκτες, παρακαλώ σύνδεση »

Οδηγίες

  • Όλα τα σχόλια ελέγχονται. Μην καταχωρείτε το σχόλιο σας πάνω από μία φορά γιατί θα θεωρηθεί spam.
  • Παρακαλούμε, δείξτε σεβασμό στους άλλους. Σχόλια τα οποία περιέχουν ρητορική μίσους, προσβολές ή προσωπικές επιθέσεις δεν θα καταχωρούνται.