Μούσα Φακί Μαχαμάτ, Πρόεδρος της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, εκφωνώντας παρατηρήσεις κατά την έναρξη του Rays of Hope κατά τη διάρκεια παράπλευρης εκδήλωσης στη Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών της Αφρικανικής Ένωσης, Αντίς Αμπέμπα, Αιθιοπία, 4 Φεβρουαρίου 2022. Εικόνα από τον Dean Calma/IAEA Imagebank.

Αυτό το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά από το Africa Feeds και μια εκτεταμένη έκδοση αναδημοσιεύεται στο  Global Voices ως μέρος συμφωνίας συνεργασίας για την κοινή χρήση περιεχομένου.

Οι απατεώνες έχουν χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη (AI) για να μιμηθούν τον πρόεδρο της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, Μούσα Φακί Μαχαμάτ. Η Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης (AUC) λειτουργεί ως εκτελεστικό και διοικητικό όργανο υπηρετώντας ως γραμματεία της Αφρικανικής Ένωσης (AU) και μπορεί να συγκριθεί χαλαρά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο Φάκι έπεσε πρόσφατα θύμα κυβερνοεγκλήματος, καθώς οι δράστες χρησιμοποίησαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να μιμηθούν την ταυτότητά του και προσπάθησαν να έρθουν σε επαφή με άλλους ηγέτες με ψευδή προσχήματα.

Ως πρόεδρος της Αφρικανικής Ένωσης (AUC), ο Φάκι στέλνει τακτικά επίσημες ανακοινώσεις σε παγκόσμιους ηγέτες κατά τον προγραμματισμό συναντήσεων, μια διαδικασία γνωστή ως «προφορική διακοίνωση». Αυτές οι διπλωματικές διακοινώσεις αποτελούν μια τυπική διαδικασία για τον προγραμματισμό συναντήσεων μεταξύ της ηγεσίας της Αφρικανικής Ένωσης και εκπροσώπων άλλων χωρών ή διεθνών οργανισμών.

Σε μια ανάρτηση στο X (πρώην Twitter), η εκπρόσωπος της προέδρου της AUC, Ebba Kalondo, αποκάλυψε ότι απατεώνες μιμήθηκαν με επιτυχία τη φωνή του Φάκι, πραγματοποιώντας βιντεοκλήσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, δήθεν για να κανονίσουν συναντήσεις. Δήλωσε:

Pranksters made deepfake videocalls pretending to be Chairperson @AUC_MoussaFaki to severa European capitals. The @_AfricanUnion reiterates its strict adherence to diplomatic protocol and exclusive usage of Note Verbale for high-level engagement requests. Our statement as below: pic.twitter.com/zKkzTNMgYD

— Ebba Kalondo (@EbbaKalondo) October 13, 2023

Φαρσέρ πραγματοποίησαν βιντεοκλήσεις deepfake προσποιούμενοι τον Πρόεδρο @AUC_MoussaFaki σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Αφρικανική Ένωση επαναλαμβάνει την αυστηρή προσήλωσή της στο διπλωματικό πρωτόκολλο και την αποκλειστική χρήση της Ρηματικής Διακοίνωσης για αιτήματα υψηλού επιπέδου. Η δήλωσή μας έχει ως εξής: pic.twitter.com/zKkzTNMgYD

Σύμφωνα με δήλωση της AUC, οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου χρησιμοποίησαν πλαστές διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου παριστάνοντας τον αναπληρωτή αρχηγό του προσωπικού του οργανισμού, για να κανονίσουν κλήσεις μεταξύ ηγετών ξένων χωρών και του Φάκι. Πραγματοποίησαν επίσης συναντήσεις με διάφορους Ευρωπαίους ηγέτες, χρησιμοποιώντας τροποποιήσεις βίντεο deepfake για να μιμηθούν τον Φάκι.

Η δήλωση της Αφρικανικής Ένωσης (AUC) εξέφρασε τη λύπη της για τα περιστατικά αυτά τονίζοντας ότι η επιτροπή χρησιμοποιεί αποκλειστικά επίσημα διπλωματικά κανάλια για την επικοινωνία με ξένες κυβερνήσεις, συνήθως μέσω των πρεσβειών τους στην Αντίς Αμπέμπα, όπου βρίσκεται η έδρα της Αφρικανικής Ένωσης.

«Η  Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης επαναλαμβάνει την αυστηρή προσήλωσή της στο διπλωματικό πρωτόκολλο και την αποκλειστική χρήση ρηματικών διακοινώσεων για αιτήματα υψηλού επιπέδου», ανέφερε η Kalondo σε ένα τουίτ.

Η δήλωση της Αφρικανικής Ένωσης χαρακτήρισε αυτά τα παραπλανητικά email ως «ηλεκτρονικό ψάρεμα», υποδεικνύοντας την πρόθεση των δραστών να κλέψουν ενδεχομένως ψηφιακές ταυτότητες για μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε προνομιακές πληροφορίες.

Τα deepfakes, η τεχνολογία που εκμεταλλεύονται οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου, κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερη δημοτικότητα στην Αφρική και μερικές φορές χρησιμοποιούνται από ορισμένες οντότητες για τη διάδοση παραπληροφόρησης και προπαγάνδας στην ήπειρο. Αυτές οι τεχνικές περιλαμβάνουν τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία πειστικού βίντεο ή ήχου κάποιου που λέει ή κάνει πράγματα που στην πραγματικότητα δεν έχει κάνει.

Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, άρχισαν να κυκλοφορούν βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Μπουρκίνα Φάσο, που έδειχναν μια ποικιλόμορφη ομάδα ανθρώπων να παροτρύνουν τους πολίτες της Μπουρκίνα Φάσο να υποστηρίξουν τη στρατιωτική χούντα. Αυτά τα παραπλανητικά βίντεο δημιουργήθηκαν με χρήση του Synthesia, λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης σχεδιασμένου για την παραγωγή βίντεο. Παρόμοια βίντεο κυκλοφόρησαν στο Μάλι πέρυσι. Επίσης, σε μια διαβόητη υπόθεση στην Γκαμπόν το 2018, ένα ύποπτο deepfake βίντεο παραλίγο να ρίξει την κυβέρνηση, όπως ανέφερε το περιοδικό Africa Defense Forum (ADF).

Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το IFC και η Google, η ηλεκτρονική οικονομία της Αφρικής αναμένεται να συμβάλει σημαντικά κατά 180 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στη συνολική οικονομία έως το 2025. Παρόλ’ αυτά, η ταχεία ψηφιοποίηση συνεπάγεται και πιθανές απειλές, με εκτιμήσεις που υποδηλώνουν ότι το κυβερνοέγκλημα από μόνο του θα μπορούσε να κοστίσει στην Αφρική έως και 4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως, όπως αναφέρεται στον ιστότοπο Investment Monitor.

Ενώ η AUC εξέφρασε τη λύπη της για το περιστατικό κυβερνοεγκλήματος, που στόχευε τον Μούσα Φάκι Μαχαμάτ και τόνισε τη δέσμευσή της να τηρήσει αυστηρά το διπλωματικό πρωτόκολλο, η οργάνωση δεν παρείχε λεπτομέρειες σχετικά με την έρευνα και τη σύλληψη των δραστών ούτε τυχόν μέτρα, που σχεδιάζει να εφαρμόσει η AUC για την αποτροπή μελλοντικών deepfake επιθέσεων.