Στιγμιότυπο από το κανάλι YouTube του Channel 4 News .

Οι πόλεμοι του 21ου αιώνα περιγράφονται συχνά ως «υψηλής τεχνολογίας» και ολοένα και περισσότερο εξαρτώμενοι από την Τεχνητή Νοημοσύνη: η αμερικανική κατοχή του Αφγανιστάν, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, για παράδειγμα. Ωστόσο, η πρόσφατη επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ δείχνει επίσης πως η υπερβολική αξιοπιστία σε drones, δεδομένα και ψηφιακά εργαλεία μπορούν να δημιουργήσουν καταστροφικά κενά ασφαλείας.

Για να κατανοήσουμε το πώς διαμορφώνει η τεχνητή νοημοσύνη έναν ασύμμετρο πόλεμο στην Ουκρανία κατά της πολύ μεγαλύτερης επιτιθέμενης Ρωσίας, το Global Voices μίλησε με τον Anton Tarasyuk, έναν ειδικό δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, ο οποίος είναι επίσης ο ιδρυτής και Υπεύθυνος Εμπειρογνωμοσύνης της Mantis Analytics, μιας εταιρείας με έδρα το Κίεβο. Είναι επίσης δημοσιογράφος και σχολιάζει την επικαιρότητα.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε μέσω email μετά από προσωπική συνάντηση στο Κίεβο και έχει υποστεί επιμέλεια για λόγους ύφους και συντομίας.

Πορτραίτο του Anton Tarasyuk. Η φωτογραφία χρησιμοποιείται με άδεια.

Filip Noubel (FN) Πως χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη σε πολέμους παραπληροφόρησης από Ουκρανούς παράγοντες; Ποιος την χρησιμοποιεί; Μόνο η κυβέρνηση ή και άλλοι «παίκτες»;

Anton Tarasyuk (AT): Let's begin by acknowledging that the Russo-Ukrainian war stands as the most digitized and AI-dependent conflict in history. AI plays a significant role both on the battlefield and in the information domain. In fact, the full-scale war initially commenced not through kinetic warfare, but through information warfare. Before February 24, 2022, Russia was actively launching cyberattacks and hostile information campaigns in an attempt to sow confusion, fear, and distrust among Ukrainian citizens.

Were they successful? Strategically, the unfolding of the war indicates that they were not.  However, especially in the early stages, they achieved tactical successes. Take, for instance, the “graffiti marks” campaign, which falsely claimed that supposed Russian agents were leaving specific graffiti marks on the streets to guide Russian artillery and air strikes. This may sound absurd, but people were indeed searching for these marks, and individuals could get into trouble if they were mistakenly associated with these imaginary “marks.” It has since become evident that it was a disinformation campaign, presumably of Russian origin, designed to spread chaos and panic.

The role of AI in such disinformation campaigns is substantial. With generative technologies, the cost of producing textual and visual content has been reduced to almost nothing, requiring only basic digital literacy. In such a context, only AI can effectively combat AI. No human mind can operate at the required speed. Therefore, there is no choice but to employ these technologies. 

Regarding the users of our technology, we initially focused on the governmental sector, specifically the National Security and Defense Council of Ukraine. However, our primary aim is not limited to the government or security institutions. Information warfare is rapidly extending into the corporate sector.

Billions of dollars are lost annually due to disinformation campaigns, fraud relying on deep fakes, and similar activities, all fueled by AI. The whole informational infrastructure which secures our informed decision-making in defense, politics and business, is under risk. This is why we are actively expanding our reach into the corporate sector. 

Anton Tarasyuk (AT): Ας ξεκινήσουμε αναγνωρίζοντας πως ο ρωσοουκρανικός πόλεμος αποτελεί την πιο ψηφιοποιημένη και εξαρτημένη από τεχνητή νοημοσύνη διαμάχη στην ιστορία. Η τεχνητή νοημοσύνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στον τομέα της πληροφορίας. Μάλιστα, ο πόλεμος πλήρους κλίμακας ξεκίνησε αρχικά όχι μέσω κινητικού πολέμου, αλλά μέσω πληροφοριακού. Πριν την 24η Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία εξαπέλυε κυβερνοεπιθέσεις και εχθρικές ενημερωτικές εκστρατείες με σκοπό να σπείρει σύγχυση, φόβο και δυσπιστία μεταξύ των Ουκρανών πολιτών.

Το πέτυχαν αυτό; Στρατηγικά, η εξέλιξη του πολέμου υποδεικνύει πως όχι. Ωστόσο, ειδικά στις αρχικές φάσεις, κατοχύρωσαν τακτικές επιτυχίες. Πάρτε για παράδειγμα την εκστρατεία «σημαδιών γκράφιτι», που ισχυριζόταν ψευδώς πως φερόμενοι Ρώσοι πράκτορες άφηναν ειδικά σημάδια γκράφιτι στους δρόμους για να καθοδηγήσουν ρωσικά πυροβολικά και αεροπορικές επιδρομές. Αυτό ίσως ακούγεται εξωφρενικό, αλλά ο κόσμος πράγματι τα έψαχνε και ο καθένας μπορούσε να βρεθεί μπλεγμένος, αν συσχετιζόταν λανθασμένα με τα φανταστικά αυτά «σημάδια». Είναι πλέον εμφανές πως επρόκειτο για εκστρατεία παραπληροφόρησης, πιθανώς ρωσικής προέλευσης, σχεδιασμένη για να σπείρει το χάος και τον πανικό.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης σε τέτοιες εκσατρατίες παραπληροφόρησης είναι ουσιαστικός. Με τις τεχνολογίες παραγωγής, το κόστος παραγωγής γραπτού και οπτικού περιεχομένου, είναι πλέον σχεδόν μηδενικό, απαιτώντας μονάχα βασικό ψηφιακό αλφαβητισμό. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, μόνο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καταπολεμήσει τον εαυτό της. Το ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να λειτουργήσει με την απαιτούμενη ταχύτητα. Έτσι, δεν υπάρχει άλλη επιλογή παρά να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις τεχνολογίες.

Όσον αφορά τους χρήστες της τεχνολογίας μας, εστιάσαμε αρχικά στον κυβερνητικό τομέα, ιδιαιτέρως στη Διεθνή Ασφάλεια και το Συμβούλιο Άμυνας της Ουκρανίας. Ωστόσο ο πρωταρχικός μας στόχος δεν περιορίζεται στην κυβέρνηση ή σε ιδρύματα ασφάλειας. Ο πόλεμος της πληροφορίας επεκτείνεται γρήγορα και στον εταιρικό τομέα. Δισεκατομμύρια δολάρια χάνονται ετησίως λόγο εκστρατειών παραπληροφόρησής, απατών που βασίζονται σε deep fakes και παρόμοιες δραστηριότητες, όλα τροφοδοτούμενα από τεχνητή νοημοσύνη. Ολόκληρη η υποδομή πληροφόρησης, που εξασφαλίζει την εν γνώσει διαδικασία λήψης αποφάσεών μας σχετικά με την άμυνα, την πολιτική και την επιχειρηματικότητα, βρίσκεται σε κίνδυνο. Γι’ αυτό επεκτείνουμε ενεργά το εύρος μας στον εταιρικό τομέα.

FN: Πως χρησιμοποιείται από τη Ρωσία για να επιβάλει τα αφηγήματά της όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και αλλού, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Νότου;

AT: Many of the countries in the Global South are, with all due reservations, electoral democracies. This means that public opinion matters. It means that influencing public opinion is crucial. This, in turn, underscores the importance of informational campaigning. When you combine all of these factors with the historical skepticism toward the so-called “West,” it creates the perfect ground for Russians to disseminate their messaging.

Based on our assessment, Russia's informational campaigns generally revolve around fostering anti-Western sentiment, often framing Russia as the leader of an elusive “anti-Western coalition.” Remember Putin's sudden emergence with his “anti-colonial” rhetoric? It serves as a narrative tailored for the Global South.

To promote this messaging, Russia employs various tactics, not only resorting to malinformation (information that is both true and harmful) but also resorting to full-blown disinformation (information that is both false and harmful). Regarding Ukraine, the content they disseminate there is simply outrageous. 

AI is poised to assume an increasingly pivotal role in this dissemination, especially as the traditional media infrastructure continues to erode. Is the West prepared? It had better be, before it's too late. Some hints to the solutions lie here, in Ukraine, since we were first to address the challenge with Russian aggression.

AT: Πολλές από τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου είναι, με κάθε εύλογη επιφύλαξη, εκλογικές δημοκρατίες. Αυτό σημαίνει ότι η κοινή γνώμη έχει αξία. Σημαίνει πως η επιρροή της κοινής γνώμης είναι κρίσιμη. Αυτό, με τη σειρά του, υπογραμμίζει τη σημασία της ενημερωτικής εκστρατείας. Όταν συνδυάζεις όλους αυτούς τους παράγοντες με τον ιστορικό σκεπτικισμό προς τη «Δύση», δημιουργούν ένα γόνιμο έδαφος για να να διαδώσουν οι Ρώσοι το μήνυμά τους.

Με βάση την αξιολόγησή μας, οι πληροφοριακές εκστρατείες της Ρωσίας περιστρέφονται γενικότερα γύρω από την καλλιέργεια αντιδυτικού αισθήματος απεικονίζοντας συχνά τη Ρωσία ως τον ηγέτη ενός άπιαστου «αντιδυτικού» συνασπισμού. Θυμάστε την ξαφνική ανάδυση του Πούτιν με την «αντιαποικιακή» ρητορική του; Χρησιμεύει ως μια αφήγηση προσαρμοσμένη στον Παγκόσμιο Νότο.

Για την προώθηση του μηνύματος αυτού, η Ρωσία χρησιμοποιεί διάφορες τακτικές, όχι μόνο καταφεύγοντας σε κακοήθη πληροφόρηση (πληροφορίες αληθινές αλλά και επικίνδυνες) αλλά καταφεύγοντας επίσης σε εκτενή κακοήθη παραπληροφόρηση (πληροφορίες ψευδείς και επικίνδυνες). Όσον αφορά την Ουκρανία, το περιεχόμενο που διανείμουν είναι απλά εξωφρενικό.

Η τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να αναλάβει έναν ολοένα και πιο καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διάδοση, ιδίως επειδή η παραδοσιακή υποδομή των ΜΜΕ συνεχίζει να διαβρώνεται. Είναι προετοιμασμένη για αυτό η Δύση; Το καλό που της θέλω να είναι, πριν είναι πολύ αργά. Κάποιες υπόνοιες της λύσης βρίσκονται εδώ στην Ουκρανία, καθώς ήμαστε οι πρώτοι που αντιμετωπίσαμε την πρόκληση με τη ρωσική εχθρότητα.

FN: Τι τρέχει με την αναγνώριση προσώπου; Σε ποιο πλαίσιο χρησιμοποιείται και βλέπετε πιθανές ζώνες κινδύνου για τη χρήση της;

AT: To be candid, in today's landscape, if you seek in-depth intelligence, you can uncover a wealth of insights by attentively monitoring what people are discussing, where they are doing so, and in what manner. This is precisely what we specialize in. 

Visual content analysis will raise challenging questions, the ones you may categorize as “danger zones.” Paris-based exiled Russian economist Sergei Guriev aptly terms certain countries “informational autocracies” or “spin-dictatorships,” which has been the Russian model for manipulating the informational landscape. 

The question for us is: what's the use of opposing these informational autocracies if we are simultaneously building a surveillance state? Hence, our commitment to democratic values. We are indeed very serious about it. 

Nevertheless, and here's my futuristic prediction, some of our fundamental beliefs regarding transparency will need to be reimagined in the near future. Not because of the will of some company or institution, but because of what German philosopher Jürgen Habermas calls “The structural transformation of the public sphere,” caused by new technologies. Societies should prepare themselves for this shift. 

AT: Για να είμαστε ειλικρινείς, στο σήμερα, αν αναζητάς εις βάθος πληροφορίες, μπορείς να ανακαλύψεις πλούτο πληροφορίας παρακολουθώντας εντατικά τι συζητάει ο κόσμος, που και και με ποιο τρόπο. Σε αυτό ακριβώς εξειδικευόμαστε.

Από την ανάλυση οπτικού περιεχομένου προκύπτουν δύσκολες ερωτήσεις, αυτές που μπορούμε να αποκαλέσουμε «ζώνες κινδύνου». Ο Sergei Guriev, εξόριστος Ρώσος οικονομολόγος με έδρα το Παρίσι, χαρακτηρίζει εύστοχα μερικές χώρες ως «πληροφοριακές απολυταρχίες» ή «δικτατορίες διαστρέβλωσης», οι οποίες αποτελούν το μοντέλο της Ρωσίας για τη χειραγώγηση του πληροφοριακού πεδίου.

Το ερώτημα που θέτουμε εμείς είναι: ποια η χρησιμότητα του να καταπολεμήσουμε αυτές τις πληροφοριακές απολυταρχίες, αν παράλληλα χτίζουμε ένα κράτος επιτήρησης; Γι’ αυτό και η δέσμευσή μας σε δημοκρατικές αξίες. Το παίρνουμε πράγματι πολύ σοβαρά.

Όπως και να ‘χει, και αυτή είναι η φουτουριστική μου πρόβλεψη, κάποιες από τις θεμελιώδεις πεποιθήσεις μας σχετικά με τη διαφάνεια θα χρειαστεί να αναθεωρηθούν στο σύντομο μέλλον. Όχι λόγω της της θέλησης κάποιας εταιρείας ή ιδρύματος, αλλά λόγω αυτού που ανέφερε ο Γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας ως «δομική μεταμόρφωση της δημόσιας σφαίρας», που προκαλείται από νέες τεχνολογίες.

FN: Υπάρχει επίκαιρη νομοθεσία στην Ουκρανία για τη χρήση και τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης;  

AT: For a considerable period, Ukraine operated as a frontier of minimal AI regulation. Currently, this subject is garnering increasing attention and debate. The Ministry of Digital Transformation recently unveiled a roadmap for AI regulation.

Given that many emerging technologies, particularly in the realm of defense tech, heavily rely on AI, the need to align our regulatory frameworks with those of the EU and the US is becoming progressively urgent. These considerations are far from abstract, as even fundamental business aspects such as securing venture capital may be contingent on this alignment.

What is clear is that we must chart a course that fosters AI innovation without stifling it through overregulation, which some experts argue characterizes the EU market. While the Silicon Valley mantra of “move fast and break things” may be too perilous for our context, as any disruption during times of conflict can carry life-threatening consequences, we also recognize the risk of China and Russia's centralized, top-down AI regulations. 

Navigating a path forward for Ukraine presents a challenge. Will we rise to meet it? I am confident that we will, for we have no other choice.

AT: Για μια σημαντική περίοδο η Ουκρανία ήταν στην αιχμή της ελάχιστης ρύθμισης τεχνητής νοημοσύνης. Αυτή τη στιγμή, το θέμα προσελκύει αυξανόμενη προσοχή και διάλογο. Το Υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού αποκάλυψε πρόσφατα έναν οδηγό για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Δεδομένου του ότι πολλές αναδυόμενες τεχνολογίες, ειδικά στον τομέα της άμυνας, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην Τεχνητή Νοημοσύνη, η ανάγκη να ευθυγραμμίσουμε τις μεταρρυθμιστικές υποδομές μας με αυτές της ΕΕ και των ΗΠΑ, γίνεται ολοένα και πιο επείγουσα.

Αυτό που είναι ξεκάθαρο, είναι πως πρέπει να χαρτογραφήσουμε μια πορεία που καλλιεργεί καινοτομίες τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να τις καταπνίγει μέσω υπερβολικής ρύθμισης, κάτι που μερικοί ειδικοί θεωρούν πως χαρακτηρίζει την αγορά της ΕΕ. Αν και το μοντέλο «κινήσου γρήγορα και σπάσ’ τα όλα» της Σίλικον Βάλεϊ μπορεί να είναι υπερβολικά επικίνδυνο στο πλαίσιο αυτό, καθώς οποιαδήποτε αναστάτωση σε περιόδους σύγκρουσης μπορεί να επιφέρει συνέπιες απειλητικές για τη ζωή, αναγνωρίζουμε επίσης το ρίσκο σε κεντρικούς, top-down κανονισμούς τεχνητής νοημοσύνης όπως αυτοί της Ρωσίας και της Κίνας.

Η χάραξη μιας μελλοντικής πορείας για την Ουκρανία αποτελεί πρόκληση. Θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε; Πιστεύω πως ναι, καθώς δεν έχουμε άλλη επιλογή.