Φωτογραφία του Musah Fuseini, η οποία προσκομίστηκε από τον ίδιο και χρησιμοποιείται κατόπιν αδείας.

Αυτή η σειρά άρθρων θα προβάλει τα προσωπικά ταξίδια γλωσσικών ακτιβιστ(ρι)ών, που συνεισφέρουν επίσης εθελοντικά στη Wikimedia, διερευνώντας πώς διατηρούν, προωθούν και δίνουν νέα πνοή στις γλώσσες τους μέσω των εγχειρημάτων της Wikimedia, χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία για τη στήριξη των ευρύτερων στόχων τους. Σε αυτό το άρθρο, ο Subhashish Panigrahi παίρνει συνέντευξη από τον εκπαιδευτικό Musah Fuseini από την Γκάνα, ο οποίος συνεισφέρει στη «Βικιπαίδεια  νταγκμπάνι». Η γλώσσα νταγκμπάνι ομιλείται από πάνω από ένα εκατομμύριο ομιλητές στην Γκάνα και στο Βόρειο Τόγκο. Έχουμε επιμεληθεί τη συνέντευξη για λόγους σαφήνειας και συντομίας. 

Rising Voices (RV): Πείτε μας λίγα πράγματα για εσάς. 

Musah Fuseini (MF): Το όνομά μου είναι Musah Fuseini, είμαι καθηγητής της γλώσσας νταγκμπάνι, εθελοντής του κινήματος Wikimedia, υπέρμαχος των «Ανοιχτών Εκπαιδευτικών Πόρων» (ΑΕΠ) και ακτιβιστής για τις ιθαγενείς γλώσσες. Για 17 χρόνια, δίδασκα στο εκπαιδευτικό σύστημα της Γκάνας. Εκτός από τη διδασκαλία της γλώσσας νταγκμπάνι είμαι, επίσης, αντικαταστάτης βοηθός διευθυντή του σχολείου μου. Χρησιμοποιώ τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι» για την εξεύρεση υλικού αναφοράς, όταν προετοιμάζω τα μαθήματά μου για τη διδασκαλία της νταγκμπάνι. Επίσης, κατευθύνω μαθητές και μαθήτριές μου στη Βικιπαίδεια, προκειμένου να χρησιμοποιούν πόρους από εκεί, όταν κάνουν τις εργασίες τους. 

RV: Ποιά είναι η ισχύουσα κατάσταση της γλώσσας σας στο διαδίκτυο και εκτός διαδικτύου;

MF: Αυτή τη στιγμή, η γλώσσα νταγκμπάνι δεν έχει μεγάλη παρουσία στο διαδίκτυο. Μόνο ορισμένοι ιστότοποι, όπως η «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι» έχουν περιεχόμενο στη γλώσσα. Δεν παρατηρείται, επίσης,  μεγάλη επισκεψιμότητα, καθώς η πλειονότητα των ομιλητών της νταγκμπάνι στερούνται δεξιοτήτων αλφαβητισμού στην νταγκμπάνι. Υπάρχουν ολοένα και λιγότεροι ιστότοποι, που δημοσιεύουν περιοχόμενο στην νταγκμπάνι, ενώ πολλοί ιστότοποι είναι πλέον ανενεργοί. Θεωρώ τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι» τον πιο ενεργά εξειδικευμένο ιστότοπο για περιεχόμενο στη γλώσσα μας. Όλοι εμείς, οι εθελοντές συντάκτ(ρι)ες επιμελούμαστε τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι». Πρόκληση, ωστόσο, αποτελεί η έλλειψη επισκεψιμότητας, καθώς η πλειονότητα των ομιλητών της νταγκμπάνι στερούνται δεξιοτήτων αλφαβητισμού στη γλώσσα. Αυτό το ζήτημα με παρακίνησε να γραφτώ στο πρόγραμμα «Ανοιχτή Εκπαίδευση για έναν καλύτερο κόσμο» (OE4BW), για να δημιουργήσω «Ανοικτούς Εκπαιδευτικούς Πόρους» (ΑΕΠ), ώστε να βοηθήσω τους ανθρώπους να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν στην νταγκμπάνι.

RV: Προσωπικά τι σας έχει παρακινήσει για να ασχοληθείτε με τον «ψηφιακό ακτιβισμό» όσον αφορά στη γλώσσα σας;

MF: Είμαι υπερήφανος, που έχω την ευκαιρία να συνεισφέρω σε ψηφιακές πλατφόρμες, όπως η Βικιπαίδεια για την προώθηση και τη διατήρηση της γλώσσας μου στο διαδίκτυο, για τις επόμενες γενιές. Σαν καθηγητής της γλώσσας νταγκμπάνι, παρατήρησα ότι δεν υπήρχαν αρκετοί εκπαιδευτικοί πόροι και πόροι εκμάθησης στο διαδίκτυο, τόσο για τους άλλους εκπαιδευτικούς της νταγκμπάνι όσο και για τους μαθητές. Οπότε, όταν ήρθα σε επαφή με τη Βικιπαίδεια, συνειδητοποίησα ότι μπορούσα να την χρησιμοποιήσω, ώστε να ξεπεραστεί αυτό το κενό σε πόρους. 

Πληροφορήθηκα για τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι» μέσω του Sadik Shahadu, του εν ενεργεία εκτελεστικού διευθυντή της «Ομάδας Χρηστών της γλώσσας νταγκμπάνι στη Wikimedia». Στη συνέχεια, ο Sadik Shahadu κοινοποίησε στο Facebook ότι αναζητούσε εθελοντές συντάκτες για τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι». Επικοινώνησα μαζί του εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον μου και με προσέλαβε και έπειτα τους συνεργάτες μου, ύστερα από μία σειρά σεμιναρίων κατάρτισης. Το πρώτο μας εγχείρημα αφορούσε στη μετάφραση ορισμένων μηνυμάτων της ιστοσελίδας Translatewiki.Net. Εκπαιδευτήκαμε πώς να επιμελούμαστε τη Βικιπαίδεια και να δημιουργούμε άρθρα για τη «Βικιπαίδεια στη γλώσσα νταγκμπάνι», που τότε βρισκόταν υπό κατασκευή. Αυτό το καταφέραμε σε χρόνο ρεκόρ, κάτι που ώθησε τη μετάβαση σε μία ενεργή και πλήρη «Βικιπαίδεια» από την Ομάδα «Φυτώριο». Οπότε, έχω το προνόμιο να είμαι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της «Ομάδας Χρηστών», που συνείσφερε, επίσης, περιεχόμενο στην ομάδα «Φυτώριο της γλώσσας νταγκμπάνι στη Βικιπαίδεια» βοηθώντας να εξελιχθεί σε μία ενεργή Βικιπαίδεια. Είμαι υπερήφανος που είμαι συντάκτης της «Ομάδας Χρηστών», η οποία έφτασε 1.000 σε αριθμό «επεξεργασιών» στη Βικιπαίδεια. 

RV: Μπορείτε να μας περιγράψετε τον «διαδικτυακό γλωσσικό ακτιβισμό» με περισσότερες λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένου το πώς τα εγχειρήματα της Wikimedia συμβάλλουν στις προσπάθειές σας; 

MF: Πέρα από τη συνεισφορά μου στη Βικιπαίδεια και σε άλλα εγχειρήματα της Wikimedia στην νταγκμπάνι, που πραγματικά απολαμβάνω, γράφω επίσης στη γλώσσα μου και για τη γλώσσα μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ελπίζω, να δημοσιεύσω έναν ειδησεογραφικό ιστότοπο εξ΄ ολοκλήρου στην νταγκμπάνι, ώστε εκεί να υπάρχει περισσότερο περιεχόμενο στην νταγκμπάνι διαδικτυακά. Από το 2022, συμμετείχα σε τρεις διαδοχικές Ομάδες του προγράμματος «Ανοιχτή Εκπαίδευση για έναν καλύτερο κόσμο» (OE4BW), όπου δημιούργησα «Ανοιχτούς Εκπαιδευτικούς Πόρους» (ΑΕΠ) στην νταγκμπάνι. Επίσης, υπηρέτησα ως επικεφαλής εγχειρήματος της Oμάδας «Κοινότητα της γλώσσας Κουσάαλ στη Wikimedia», όπου πρόσφερα τεχνική υποστήριξη για να μεταδίδεται ζωντανά η «Βικιπαίδεια στη γλώσσα κουσάαλ». Η κουσάαλ είναι κατανοητή από κοινού μαζί με την νταγκμπάνι και αποτελεί κομμάτι της ομάδας των γλωσσών γκουρ/μάμπια, οι οποίες ομιλούνται από 121.000 ομιλητές κυρίως στη Βόρεια Γκάνα.