Ένας ψαράς Μπότε με τα εργαλεία του. Εικόνα από τον συγγραφέα, χρησιμοποιείται με άδεια.

Οι Μπότε είναι μια αυτόχθονη κοινότητα, που αποτελεί το 0,04% του συνολικού πληθυσμού του Νεπάλ. Για γενιές, ζουν σε στενή σχέση με τα ποτάμια και τα ρέματα της χώρας και κερδίζουν τα προς το ζην ψαρεύοντας στα νερά τους και πλοηγούμενοι σε ξύλινες βάρκες, που κάποτε μετέφεραν ανθρώπους και αγαθά. Αυτός ο αιώνιος τρόπος ζωής όμως βρίσκεται τώρα σε κίνδυνο. Ένα μορατόριουμ στις άδειες αλιείας έχει περιορίσει την πρόσβασή τους σε φυσικούς πόρους και προγονικά δικαιώματα, αφήνοντάς τους με περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες.

Ποιοι είναι οι Μπότε;

Η λέξη Bote πιστεύεται ότι προέρχεται από τη λέξη Bot (बोट), που σημαίνει «δέντρο» στα νεπαλέζικα. Οι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι το όνομα προέρχεται από την πρακτική τους να κατασκευάζουν κουπιά για βάρκες από κλαδιά δέντρων. Οι κοινότητες Μπότε κατοικούν κυρίως στις περιοχές Σιάνγκια, Γκούλμι, Πάλπα, Τσιτουάν, Ναουαλπαράσι, Γκόρκα, Ταναχούν και Μπαγκλούνγκ. Οι περισσότεροι Μπότε δεν έχουν στην κατοχή τους γη και ζουν σε κρατική γη.

Με βάση τα προγονικά τους επαγγέλματα, ταξινομούνται ως Πάνι Μπότε και Πάκα Μπότε. Οι Πάνι Μπότε είναι παραδοσιακά βαρκάρηδες και ψαράδες, ενώ οι Πάκα Μπότε κερδίζουν τα προς το ζην από τη γεωργία. Αυτό το άρθρο επικεντρώνεται στους Πάνι Μπότε και συγκεκριμένα σε όσους ζουν κατά μήκος του ποταμού Ράπτι στη ζώνη απομόνωσης του Εθνικού Πάρκου Τσιτουάν (CNP). Τα μέσα διαβίωσής τους αναδιαμορφώνονται λόγω της αυξανόμενης πίεσης από τους νόμους περί προστασίας της φύσης.

Πριν από περίπου μισό αιώνα, ο βασιλιάς Μαχέντρα ανάγκασε την κοινότητα Μπότε, που ζούσε κατά μήκος του ποταμού Ράπτι, να επιλέξει ανάμεσα στον ποταμό και τη γη. Οι Μπότε επέλεξαν τον ποταμό, καθοδηγούμενοι από μια βαθιά αίσθηση σύνδεσης με αυτόν ως πάροχο. Στο Τσιτουάν, η κοινότητα Μπότε εξαρτιόταν από τη βαρκάδα και το ψάρεμα στον ποταμό Ράπτι για τα προς το ζην. Η συλλογή ξυλείας από τα δάση του νυν Εθνικού Πάρκου Τσιτουάν (CNP) και το ψάρεμα στον ποταμό ήταν κεντρικής σημασίας για τον τρόπο ζωής τους. Κέρδιζαν τα προς το ζην μεταφέροντας ανθρώπους στην άλλη άκρη του ποταμού και πουλώντας ψάρια, είτε φρέσκα είτε αποξηραμένα, σε κοντινές αγορές. Με αυτόν τον τρόπο, οι Μπότε του Τσιτουάν διατήρησαν έναν άρρηκτο δεσμό με τον ποταμό Ράπτι.

Διαβίωση έναντι μέσων συντήρησης

Η επιβολή αυστηρών νόμων περί διαβίωσης, όπως η απαίτηση άδειας αλιείας για ψάρεμα στα ποτάμια και τις λίμνες εντός του Εθνικού Πάρκου Τσιτουάν, έχει προκαλέσει σημαντικές δυσκολίες στην κοινότητα Μπότε, που κατοικεί στις ζώνες προστασίας του πάρκου. Η κουραστική γραφειοκρατία και τα γραφειοκρατικά εμπόδια έχουν δυσκολέψει την απόκτησή τους. Οι Αρχές του εθνικού πάρκου έχουν επίσης σταματήσει να εκδίδουν νέες άδειες αλιείας τα τελευταία επτά χρόνια.

Hasta Bahadur Bote του χωριού Πατιχάνι στην περιοχή Τσιτουάν, με ένα δίχτυ ψαρέματος. Εικόνα από τον συγγραφέα, χρησιμοποιείται με άδεια.

Σε μια προσωπική συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο, ο Hasta Bahadur Bote, κάτοικος του Μπότε Τόλε στο χωριό Πατιχάνι στην περιοχή Τσιτουάν του Νεπάλ, δήλωσε στο Global Voices ότι, επί του παρόντος, μόνο ένα άτομο από τα περίπου 60 νοικοκυριά Μπότε διαθέτει έγκυρη άδεια αλιείας. Τα υπόλοιπα έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τον παραδοσιακό τρόπο διαβίωσής τους λόγω των μέτρων συντήρησης, που επιβάλλονται από το πάρκο. Αυτόχθονες κοινότητες όπως οι Μπότε, οι οποίες ζουν σε στενή αρμονία με τη φύση για γενιές, αναγκάζονται τώρα να αναζητήσουν ευκαιρίες αλλού για να συντηρήσουν τις οικογένειές τους. Επειδή όμως δεν έχουν άλλες δεξιότητες εκτός από το ψάρεμα και τη βαρκάδα, η κοινότητα αντιμετωπίζει σοβαρή ανεργία.

Ο Hasta Bahadur Bote είπε:

Μεγαλώνοντας στις όχθες του ποταμού και προερχόμενος από μια οικογένεια ψαράδων, άρχισα να ψαρεύω σε πολύ μικρή ηλικία. Νιώθω βαθιά συνδεδεμένος με το ποτάμι. Θέλω να συνεχίσω την προγονική μου ασχολία, αλλά είμαι αναγκασμένος να ζήσω μια στάσιμη ζωή, έχοντας αλιευτικές δεξιότητες στα χέρια μου, αλλά χωρίς τρόπο να τις χρησιμοποιήσω. Προσπάθησα αρκετές φορές να περάσω από τη διαδικασία αδειοδότησης, αλλά όλες μου οι προσπάθειές απέτυχαν.

Πρόσθεσε: «Τα δίχτυα και οι παγίδες ψαρέματος στη γωνία του σπιτιού μου με κοροϊδεύουν κάθε μέρα. Το να έχω αλιευτικές δεξιότητες στα χέρια μου που δεν μπορούν να θρέψουν την οικογένειά μου με κάνει να νιώθω άχρηστος».

Το κόστος της συντήρησης

Το Εθνικό Πάρκο Τσιτουάν έχει υιοθετήσει μια προσέγγιση διατήρησης φρουρίων, η οποία θεωρεί τη χρήση των φυσικών πόρων από τις τοπικές κοινότητες ως απειλή για τη διατήρηση. Ως εκ τούτου, στοχεύει στον περιορισμό της πρόσβασης στους πόρους για τις κοινότητες που ζουν κοντά. Ενώ οι προσπάθειες διατήρησης του εθνικού πάρκου έχουν σημειώσει κάποιες επιτυχίες, αυτές έχουν γίνει εις βάρος της παραδοσιακής απασχόλησης της κοινότητας Μπότε.

Τα μέλη της κοινότητας Μπότε θεωρούν αυτούς τους περιορισμούς ως παραβίαση των προγονικών τους δικαιωμάτων. «Η αλιεία, για εμάς, δεν είναι απλώς ασχολία, αλλά παράδοση που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Είναι η μόνη μας ταυτότητα και φοβόμαστε μήπως τη χάσουμε», δήλωσε ο Hasta Bahadur Bote.

Στο Νεπάλ, οι αυτόχθονες κοινότητες διατηρούν εδώ και καιρό μια στενή σχέση με τη φύση. Ωστόσο, η αυτόχθονη κοινότητα Μπότε του Τσιτουάν έχει γίνει σιωπηλό θύμα των περίφημων επιτευγμάτων διατήρησης του εθνικού πάρκου. Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι μια ιδανική προσέγγιση διατήρησης θα πρέπει να συνδυάζει τη διατήρηση και τις κοινότητες αντί να περιορίζει τα δικαιώματα των αυτόχθονων κοινοτήτων. Η ουσιαστική συμμετοχή των αυτόχθονων πληθυσμών στις προσπάθειες διατήρησης και η προστασία των προγονικών τους δικαιωμάτων είναι η σημερινή απαίτηση. Η κοινότητα Μπότε του Τσιτουάν προτρέπει την κυβέρνηση να εξετάσει την επιβίωσή τους ως μέρος της εξίσωσης διατήρησης.