Η ζωγραφική ως καταφύγιο: Η Ισπανίδα καλλιτέχνιδα Bárbara Alegre για την τέχνη, το πένθος και τη συναισθηματική θεραπεία

 

Artist Bárbara Alegre in her studio.

Η Bárbara Alegre στο στούντιο_2021. Η Φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του Javier Rodero.

Σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από συγκρούσεις, υπερδιέγερση και συναισθηματική κόπωση, οι πίνακες της Bárbara Alegre προσφέρουν ένα σπάνιο αντιστάθμισμα: ακινησία, απαλότητα και ειλικρινή σύνδεση. Χρησιμοποιώντας απαλές παλέτες και πολυεπίπεδες συνθέσεις λαδιού, δημιουργεί οικείους χώρους, που ανταποκρίνονται στο χάος με τρυφερότητα. Οι φιγούρες της προκαλούν μια επιστροφή στη βραδύτητα, την ενσυναίσθηση και τη σύνδεση με τον εαυτό, τους άλλους και τον φυσικό κόσμο. Για την Alegre, η ζωγραφική είναι «ένα καταφύγιο», μια ήσυχη πράξη θεραπείας σε έναν κόσμο που συχνά αισθάνεται συντριπτικός.

Η Alegre γεννήθηκε στην Ισπανία και σήμερα ζει στη Βαρκελώνη. Η επίσημη εκπαίδευσή της εκτείνεται σε τρία βασικά ιδρύματα: το Llotja Escola d’Arts i Oficis, το Chelsea College of Arts και το Royal College of Art στο Λονδίνο, όπου ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στη Ζωγραφική. Μετά από ένα μακρύ διάλειμμα για να κάνει οικογένεια, η επιστροφή στο Royal College of Art βοήθησε στην επανεκκίνηση της σταδιοδρομίας της και στην εμβάθυνση της εννοιολογικής της προσέγγισης στην τέχνη. Κάθε εκπαιδευτικό στάδιο διαμόρφωσε την εξέλιξή της: από τα τεχνικά θεμέλια σε μια πιο φιλοσοφική και συναισθηματικά καθοδηγούμενη πρακτική.

Αυτόν τον μήνα, το έργο της Alegre παρουσιάστηκε στην Έκθεση Τέχνης New Art Dealers Alliance (NADA) στη Νέα Υόρκη, την οποία παρουσίασε η κορεατική γκαλερί Dohing Art. Η έκθεση σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα στην επέκταση της παγκόσμιας εμβέλειάς της προσφέροντας στο βορειοαμερικανικό κοινό μια ματιά στον ενδοσκοπικό και βαθιά συναισθηματικό κόσμο της. Η παρουσία της στη NADA υπογράμμισε την παγκόσμια απήχηση του έργου της, το οποίο έχει προηγουμένως εκτεθεί σε όλη την Ευρώπη και την Ασία.

Η Seunghee Chung, διευθύντρια της Πινακοθήκης Dohing, δήλωσε ότι αμέσως την τράβηξε το έργο της Alegre. «Με εντυπωσίασαν οι ιδέες, οι φιλοσοφίες της Barbara και οι εκφραστικές χειρονομίες που χρησιμοποιεί για να τις μεταφέρει», είπε η Chung. «Το βάθος και η πληρότητα του έργου της μου έδωσαν μεγάλη εμπιστοσύνη στην τέχνη της».

Bárbara Alegre's painting ‘Limits of a Given World’ 2024. Oil on canvas.

Bárbara Alegre «Όρια ενός δεδομένου κόσμου» 2024. Λάδι σε καμβά, 50 x 70 εκ./19,68 x 27,56 ίντσες. Φωτογραφία με την ευγενική προσφορά της καλλιτέχνιδας.

Σε μια συνέντευξη με το Global Voices, η Alegre μίλησε για τις συναισθηματικές και συμβολικές δυνάμεις πίσω από την τέχνη της, τη χρήση προσωπικών αντικειμένων όπως το μακιγιάζ της εκλιπούσας μητέρας της, τα ψυχολογικά υποκείμενα ρεύματα που διαμορφώνουν την οπτική της γλώσσα και πώς η ζωγραφική χρησιμεύει τόσο ως προσωπική θεραπεία όσο και ως μια ήσυχη προσφορά σε άλλους που αναζητούν παρηγοριά στην τέχνη.

Ακολουθούν αποσπάσματα από τη συνέντευξη:

Omid Memarian (ΟΜ): Στον πίνακα «Limits of a Given World», μια φιγούρα παίζει την κούνια της γάτας με σαλιγκάρια προκαλώντας βραδύτητα και στοχασμό. Πώς ανταποκρίνεται αυτό στη σημερινή επιτακτικότητα και υπερδιέγερση;

Bárbara Alegre (BA): In recent years, I’ve felt a strong urge to create soothing images that counter the violence of our often-dysfunctional world. I see affection as a path to understanding, and painting as a quiet, restorative space, free from cynicism, meant to share calm, peace, and kindness.

This painting unfolds like a fable, told through a female figure who embodies humanistic values and a deep commitment to understanding and respecting the environment that sustains her body and mind, ultimately benefiting nature itself.

The work seeks to recover a lost bond, to return to nature’s pace, and to remind us it may still be possible to feel its restorative power — to bring back balance and harmony with the fauna, flora, and ecosystem, which are extensions of ourselves.

Bárbara Alegre (BA): Τα τελευταία χρόνια, ένιωσα μια έντονη επιθυμία να δημιουργήσω καταπραϋντικές εικόνες, που αντισταθμίζουν τη βία του συχνά δυσλειτουργικού μας κόσμου. Βλέπω τη στοργή ως ένα μονοπάτι προς την κατανόηση και τη ζωγραφική ως έναν ήσυχο, αναζωογονητικό χώρο, απαλλαγμένο από κυνισμό, που προορίζεται να μοιραστεί ηρεμία, γαλήνη και καλοσύνη.

Αυτός ο πίνακας ξεδιπλώνεται σαν μύθος, που αφηγείται μια γυναικεία φιγούρα, που ενσαρκώνει ανθρωπιστικές αξίες και μια βαθιά δέσμευση στην κατανόηση και τον σεβασμό του περιβάλλοντος, που στηρίζει το σώμα και το μυαλό της ωφελώντας τελικά την ίδια τη φύση.

Το έργο επιδιώκει να ανακτήσει έναν χαμένο δεσμό, να επιστρέψει στον ρυθμό της φύσης και να μας υπενθυμίσει ότι ίσως είναι ακόμα δυνατό να νιώσουμε την αναζωογονητική της δύναμη – να επαναφέρουμε την ισορροπία και την αρμονία με την πανίδα, τη χλωρίδα και το οικοσύστημα, που είναι προεκτάσεις του εαυτού μας.

Bárbara Alegre «Τελευταίο Μάθημα» 2020. Μακιγιάζ και λάδι σε χαρτί, 57 x 77 εκ./22,44 x 30,31 ίντσες. Φωτογραφία με ευγενική προσφορά της Ione & Mann Gallery.

OM: Στη σειρά σας με τίτλο «Last Lesson», ενσωματώσατε το μακιγιάζ της μητέρας σας στους πίνακές σας μετά τον θάνατό της. Πώς επηρέασε αυτή η προσωπική διαδικασία την εξερεύνηση της ταυτότητας, της μνήμης και του μετασχηματισμού στο έργο σας;

BA: This body of work explored pain, trauma, and reparation during the grieving process. I painted portraits of my mother using the makeup and brushes she left behind in an attempt to keep her near, physically present. Her DNA was all over them; the work was about her, made of her, and for her. It became a slow farewell that ended when the makeup ran out.

Painting helped resolve an inner puzzle that words or actions couldn’t explain, as trauma often resists discourse. These symbolic representations shifted my pain, leading to acceptance, honoring, and relocation.

I reflected on Melanie Klein’s view of art therapy as an act of love and reparation, and on Donald Winnicott’s idea of art as a transitional space, moving away from reality into fantasy and illusion. In that sense, the make-up became the transitional object, helping separate from the mother when she is no longer there.

BA: Αυτό το έργο εξερεύνησε τον πόνο, το τραύμα και την επανόρθωση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας του πένθους. Ζωγράφισα πορτρέτα της μητέρας μου χρησιμοποιώντας το μακιγιάζ και τα πινέλα που άφησε πίσω της, σε μια προσπάθεια να την κρατήσω κοντά, σωματικά παρούσα. Το DNA της ήταν παντού πάνω τους. Το έργο ήταν σχετικά με εκείνη, φτιαγμένο από αυτήν και για εκείνη. Έγινε ένας αργός αποχαιρετισμός, που έληξε όταν τελείωσε το μακιγιάζ.

Η ζωγραφική βοήθησε στην επίλυση ενός εσωτερικού παζλ που οι λέξεις ή οι πράξεις δεν μπορούσαν να εξηγήσουν, καθώς το τραύμα συχνά αντιστέκεται στον λόγο. Αυτές οι συμβολικές αναπαραστάσεις μετατόπισαν τον πόνο μου, οδηγώντας στην αποδοχή, την τιμή και την επανένταξη.

Σκέφτηκα την άποψη της Melanie Klein για την θεραπεία μέσω τέχνης ως πράξη αγάπης και επανόρθωσης, και την ιδέα του Donald Winnicott για την τέχνη ως έναν μεταβατικό χώρο, που απομακρύνεται από την πραγματικότητα στη φαντασία και την ψευδαίσθηση. Με αυτή την έννοια, το μακιγιάζ έγινε το μεταβατικό αντικείμενο βοηθώντας να διαχωριστώ από τη μητέρα, όταν δεν είναι πια εκεί.

Bárbara Alegre's painting, ‘Shadow’ 2024. Oil on canvas

Bárbara Alegre, «Σκιά» 2024. Λάδι σε καμβά, 35 x 35 εκ./13,78 x 13,78 ίντσες. Φωτογραφία με ευγενική προσφορά της καλλιτέχνιδας.

OM: Οι πίνακές σας συχνά χαρακτηρίζονται από μια απαλή παλέτα χρωμάτων και απαλές συνθέσεις. Μπορείτε να μας πείτε πώς η επιλογή των χρωμάτων και των μορφών σας συμβάλλει στην ηρεμία και την ενδοσκόπηση που διαπερνά την τέχνη σας;

BA: From a young age, I was captivated by the emotional impact of color, intuitively arranging shades to evoke specific feelings. In my late teens, studying color psychology deepened this, as I learned how color shapes mood and inner states. Later, working as a florist added another layer, connecting hues with smells and symbolic meaning.

This foundation shapes my current palette: subdued tones, pastels, and skin colors chosen to evoke softness, empathy, vulnerability, and innocence, inviting calm and contemplation.

BA: Από μικρή ηλικία, με γοήτευε η συναισθηματική επίδραση του χρώματος, οργανώνοντας ενστικτωδώς τις αποχρώσεις για να προκαλέσω συγκεκριμένα συναισθήματα. Στα τέλη της εφηβείας μου, η μελέτη της ψυχολογίας των χρωμάτων το εμβάθυνε αυτό, καθώς έμαθα πώς το χρώμα διαμορφώνει τη διάθεση και τις εσωτερικές καταστάσεις. Αργότερα, η εργασία μου ως ανθοπώλις πρόσθεσε ένα άλλο επίπεδο συνδέοντας τις αποχρώσεις με μυρωδιές και συμβολικό νόημα.

Αυτό το θεμέλιο διαμορφώνει την τρέχουσα παλέτα μου: απαλοί τόνοι, παστέλ και χρώματα δέρματος που επιλέγονται για να προκαλούν απαλότητα, ενσυναίσθηση, ευαλωτότητα και αθωότητα, προσκαλώντας ηρεμία και στοχασμό.

London Gallery Weekend 2022. Billboard for Bárbara Alegre’s ‘Last Lesson,’ 2020, Piccadilly Lights

London Gallery Weekend 2022. «Τελευταίο μάθημα» της Bárbara Alegre, 2020, στα φώτα του Piccadilly. Φωτογραφία: Will Amlot, ευγενική προσφορά του London Gallery Weekend.

OM: Το έργο σας εξερευνά το σωματικό και το ψυχολογικό. Πώς χρησιμοποιείτε προσωπικές ιστορίες για να μιλήσετε για ευρύτερα θέματα όπως η ενσυναίσθηση και η ανθρώπινη κατάσταση;

BA: My work is rooted in personal reflections and experiences, but it aims to go beyond them to speak to universal aspects of the human condition.

We all move through similar emotional landscapes and fundamental questions as we grow. Art has always addressed these themes; what changes is how we express them.

I try to create a space where viewers can sense the connection between physical sensations and psychological responses. My goal is for the work to resonate deeply, fostering empathy and a shared understanding of our collective humanity.

BA: Το έργο μου βασίζεται σε προσωπικές σκέψεις και εμπειρίες, αλλά στοχεύει να τις ξεπεράσει για να μιλήσει για τις καθολικές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης.

Όλοι μας περνάμε μέσα από παρόμοια συναισθηματικά τοπία και θεμελιώδη ερωτήματα καθώς μεγαλώνουμε. Η τέχνη πάντα ασχολείται με αυτά τα θέματα. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που τα εκφράζουμε.

Προσπαθώ να δημιουργήσω έναν χώρο, όπου οι θεατές μπορούν να αισθανθούν τη σύνδεση μεταξύ των σωματικών αισθήσεων και των ψυχολογικών αντιδράσεων. Στόχος μου είναι το έργο να έχει βαθιά απήχηση ενθαρρύνοντας την ενσυναίσθηση και μια κοινή κατανόηση της συλλογικής μας ανθρωπιάς.

Bárbara Alegre, ‘Seven Souls’ 2024.

Bárbara Alegre, «Επτά Ψυχές» 2024. Λάδι σε καμβά, 70 x 50 εκ. 27,56 x 19,68 ίντσες. Φωτογραφία με ευγενική προσφορά της καλλιτέχνιδας.

OM: Σε έργα όπως το «Fight, Flight, Freeze», εξερευνάτε το τραύμα και τις ψυχολογικές καταστάσεις. Πώς μεταφράζετε αυτά τα συναισθήματα σε οπτική μορφή και ποιες προκλήσεις το συνοδεύουν αυτό;

BA: My approach to translating complex emotional states, especially those tied to trauma, into figurative visual language is deeply personal, yet guided by a wish to connect with others. The challenge is giving form to internal, often abstract emotions without falling into cliché. I start by listening to my body, locating where the pain sits, understanding its nature, and sensing what might soothe it. This ongoing self-dialogue resembles a psychological session. Though abstract art might seem easier, I find it too simplistic for the intricacy of trauma. I aim to shape these invisible feelings through figuration that honors their depth and invites empathy.

BA: Η προσέγγισή μου στη μετάφραση σύνθετων συναισθηματικών καταστάσεων, ειδικά εκείνων που συνδέονται με το τραύμα, σε μεταφορική οπτική γλώσσα είναι βαθιά προσωπική, αλλά καθοδηγείται από την επιθυμία να συνδεθώ με τους άλλους. Η πρόκληση είναι να δώσω μορφή σε εσωτερικά, συχνά αφηρημένα συναισθήματα χωρίς να πέφτω σε κλισέ. Ξεκινάω ακούγοντας το σώμα μου, εντοπίζοντας πού βρίσκεται ο πόνος, κατανοώντας τη φύση του και διαισθανόμενη τι μπορεί να τον καταπραΰνει. Αυτός ο συνεχής αυτοδιάλογος μοιάζει με μια ψυχολογική συνεδρία. Αν και η αφηρημένη τέχνη μπορεί να φαίνεται πιο εύκολη, τη βρίσκω πολύ απλοϊκή για την πολυπλοκότητα του τραύματος. Στόχος μου είναι να διαμορφώσω αυτά τα αόρατα συναισθήματα μέσω της αναπαράστασης που τιμά το βάθος τους και προσκαλεί την ενσυναίσθηση.

Bárbara Alegre, ‘Naigo’ 2020. Oil on canvas.

Bárbara Alegre, «Naigo» 2020. Λάδι σε καμβά, 90 x 130 εκ./35,43 x 51,18 ίντσες. Φωτογραφία με ευγενική προσφορά της καλλιτέχνιδας.

OM: Έχετε αποκαλέσει την τέχνη «καταφύγιο», έναν χώρο για περισυλλογή και παρηγοριά. Πώς αυτό διαμορφώνει τη διαδικασία σας και τα περιβάλλοντα που δημιουργείτε στις εκθέσεις;

BA: In my experience, the role of art in mental health and emotional well-being has been vital. Since childhood, drawing and painting have helped me transform painful experiences into positive acts. When life feels reduced to pain, finding non-harmful ways to cope becomes essential—and for me, regular artistic practice is one of them. I try to share this refuge with others, offering tranquility through contemplation and the experience of art. The galleries I work with support this — whether by adding a carpet to a booth, painting walls in soft pastels, or choosing a space with a fireplace. That final sense of softness lives in every detail.

BA: Από την εμπειρία μου, ο ρόλος της τέχνης στην ψυχική υγεία και τη συναισθηματική ευεξία είναι ζωτικής σημασίας. Από την παιδική μου ηλικία, το σχέδιο και η ζωγραφική με έχουν βοηθήσει να μετατρέψω τις επώδυνες εμπειρίες σε θετικές πράξεις. Όταν η ζωή μοιάζει να έχει περιοριστεί σε πόνο, η εύρεση μη επιβλαβών τρόπων αντιμετώπισης γίνεται απαραίτητη – και για μένα, η τακτική καλλιτεχνική πρακτική είναι ένας από αυτούς. Προσπαθώ να μοιραστώ αυτό το καταφύγιο με άλλους, προσφέροντας ηρεμία μέσω της περισυλλογής και της εμπειρίας της τέχνης. Οι γκαλερί με τις οποίες συνεργάζομαι το υποστηρίζουν αυτό – είτε προσθέτοντας ένα χαλί σε ένα περίπτερο, είτε βάφοντας τοίχους σε απαλά παστέλ, είτε επιλέγοντας έναν χώρο με τζάκι. Αυτή η τελική αίσθηση απαλότητας ζει σε κάθε λεπτομέρεια.

Bárbara Alegre, ‘Fight Flight Freeze’ 2023.

Bárbara Alegre, «Fight Flight Freeze» 2023. Λάδι σε καμβά, 80 x 80 εκ./31,49 x 31,49 ίντσες. Φωτογραφία με ευγενική προσφορά της καλλιτέχνιδας.

OM: Με την αυξανόμενη ψηφιοποίηση του κόσμου της τέχνης, πώς αντιλαμβάνεστε τον ρόλο της φυσικής παρουσίας και της απτικής εμπειρίας στην ενασχόληση με την τέχνη;

BA: For me, the tactile and visual experience is essential; words can’t convey the profound feeling of seeing and touching. I try to evoke that sensation through paint.

Digital platforms are useful for accessibility, especially during times like COVID, but their limits are clear. On screens, artworks lose depth, detail, texture, color fidelity, and the subtle human traces of the original.

Nothing compares to seeing art in person, where all the senses engage in an immersive experience. While both formats may coexist, digital can never replace the richness of direct physical encounter.

BA: Για μένα, η απτική και οπτική εμπειρία είναι απαραίτητη. Οι λέξεις δεν μπορούν να μεταδώσουν το βαθύ συναίσθημα του να βλέπεις και να αγγίζεις. Προσπαθώ να προκαλέσω αυτή την αίσθηση μέσω του χρώματος.

Οι ψηφιακές πλατφόρμες είναι χρήσιμες για την προσβασιμότητα, ειδικά σε περιόδους όπως του COVID, αλλά τα όριά τους είναι σαφή. Στις οθόνες, τα έργα τέχνης χάνουν βάθος, λεπτομέρεια, υφή, πιστότητα χρώματος και τα ανεπαίσθητα ανθρώπινα ίχνη του πρωτοτύπου.

Τίποτα δεν συγκρίνεται με το να βλέπεις την τέχνη από κοντά, όπου όλες οι αισθήσεις συμμετέχουν σε μια καθηλωτική εμπειρία. Ενώ και οι δύο μορφές μπορεί να συνυπάρχουν, η ψηφιακή δεν μπορεί ποτέ να αντικαταστήσει τον πλούτο της άμεσης φυσικής επαφής.

Ξεκινήστε τη συζήτηση

Συντάκτες, παρακαλώ σύνδεση »

Οδηγίες

  • Όλα τα σχόλια ελέγχονται. Μην καταχωρείτε το σχόλιο σας πάνω από μία φορά γιατί θα θεωρηθεί spam.
  • Παρακαλούμε, δείξτε σεβασμό στους άλλους. Σχόλια τα οποία περιέχουν ρητορική μίσους, προσβολές ή προσωπικές επιθέσεις δεν θα καταχωρούνται.