Παιδιά παίζουν μπροστά σε παραδοσιακά σπίτια στην πόλη Σουτσιτότο στο Ελ Σαλβαδόρ, η οποία έχει γίνει τουριστικό αξιοθέατο. Lon&Queta/Flickr με άδεια CC BY-NC-SA 2.0

Τα τελευταία χρόνια, οι τιμές των ακινήτων στο Ελ Σαλβαδόρ έχουν αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα, κυρίως λόγω της βελτιωμένης ασφάλειας. Οι ασφαλέστεροι δρόμοι έχουν κάνει τα ακίνητα της χώρας πιο ελκυστικά. Ωστόσο, η αύξηση της αξίας των ακινήτων έχει αφήσει πολλούς ντόπιους πίσω. Η ιδιοκτησία κατοικίας γίνεται ολοένα και πιο απρόσιτη για τους περισσότερους κατοίκους του Ελ Σαλβαδόρ.

Η μέση τιμή για ένα διαμέρισμα ή σπίτι μεσαίου μεγέθους σε μια περιοχή μεσαίου εισοδήματος έξω από το κέντρο της πρωτεύουσας, Σαν Σαλβαδόρ, κυμαίνεται από 175.000 έως 250.000 δολάρια ΗΠΑ, ενώ ένα κανονικό σπίτι στο Σενσουντεπέκουε, μια πόλη στην Καμπάνιας, ένα από τα φτωχότερα διαμερίσματα στο Ελ Σαλβαδόρ, κοστίζει μεταξύ 60.000 και 150.000 δολαρίων ΗΠΑ. Τα σπίτια στο Σενσουντεπέκουε ήταν περίπου 40% φθηνότερα πριν από πέντε χρόνια. Οι περισσότεροι κάτοικοι του Ελ Σαλβαδόρ δεν μπορούν να τα αντέξουν οικονομικά τώρα.

Σύμφωνα με την κτηματομεσίτρια Vilma Guerrero, οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί σημαντικά σε όλο το Ελ Σαλβαδόρ, καθώς η αυξανόμενη εμπιστοσύνη στην οικονομική σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια προσελκύει τόσο τοπικές όσο και ξένες επενδύσεις. Τα τουριστικά αξιοθέατα όπως το Ελ Ζόντε και το Ελ Τούνκο έχουν δει αυξήσεις κατά 200-500%.

Γιατί τέτοια αύξηση;

Η απλή απάντηση στις αυξανόμενες τιμές ακινήτων στη χώρα είναι η βελτίωση της ασφάλειας. Η χώρα έχει μετατραπεί από μια από τις πιο βίαιες στη Λατινική Αμερική σε μια από τις ασφαλέστερες, όσον αφορά την εγκληματικότητα στους δρόμους. Αυτό έχει ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των επενδυτών και των αγοραστών κατοικιών.

Η διασπορά του Ελ Σαλβαδόρ έχει επενδύσει σημαντικά στην αγορά ακινήτων της χώρας. Περίπου 2,5 εκατομμύρια Σαλβαδοριανοί ζουν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύοντας το 40% του τρέχοντος πληθυσμού του Ελ Σαλβαδόρ. Οι Σαλβαδοριανοί, που ζουν στο εξωτερικό, βλέπουν τώρα τις δυνατότητες για κερδοφόρες επενδύσεις σε ακίνητα στη χώρα, στην οποία πολλοί από αυτούς κάποτε φοβούνταν να επιστρέψουν.

Οι λάτρεις του Bitcoin ασχολούνται επίσης με τα ακίνητα του Ελ Σαλβαδόρ. Από το 2021, πολλοί από αυτούς έχουν αρχίσει να αγοράζουν ακίνητα κατά μήκος της ακτής και σε δημοφιλή τουριστικά σημεία, γεγονός που έχει προκαλέσει αυξήσεις τιμών σε αυτές τις περιοχές. Το Ελ Σαλβαδόρ τους ελκύει, επειδή υποστηρίζει την οικονομία του Bitcoin και έχει μια γενικά ευνοϊκή στάση απέναντι στο κρυπτονόμισμα.

Ενίσχυση υποδομών

Οι Αρχές του Ελ Σαλβαδόρ έχουν επενδύσει εκατομμύρια δολάρια στη βελτίωση των υποδομών σε βασικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του κέντρου του Σαν Σαλβαδόρ, των παράκτιων περιοχών και του ανατολικού τμήματος της χώρας.

Ενώ τέτοιες βελτιώσεις έχουν αυξήσει τις αξίες των ακινήτων, έχουν επίσης δυσκολέψει τη ζωή των ντόπιων. Καταρχάς, οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί καθιστώντας την κατοικία λιγότερο προσιτή. Η ιστορική περιοχή του Σαν Σαλβαδόρ, για παράδειγμα, ήταν η πρώτη που αναζωογονήθηκε, κάτι που οι κάτοικοι του Ελ Σαλβαδόρ ήθελαν εδώ και πολύ καιρό. Πριν από λίγο καιρό, αυτή η περιοχή, με τα εμβληματικά της κτίρια, ήταν μια από τις πιο επικίνδυνες στην πρωτεύουσα.

Οι βελτιώσεις, που έγιναν σε αυτήν την ιστορική περιοχή, έχουν αυξήσει τις αξίες των ακινήτων και έχουν προσελκύσει τουρισμό και επενδύσεις. Ωστόσο, ως αποτέλεσμα, οι τιμές των ακινήτων γύρω από την πρωτεύουσα έχουν αυξηθεί, συμπεριλαμβανομένης της Σογιαπάνγκο, μιας φτωχότερης περιοχής με φήμη για συμμοριακή βία.

Στο πλαίσιο του έργου Surf City El Salvador, αναζωογονήθηκαν επίσης οι παράκτιες περιοχές, γεγονός που αύξησε τις αξίες των ακινήτων και προσέλκυσε επενδυτές και τουρίστες. Οι μεσίτες αναφέρουν ότι οι αξίες των ακινήτων σε βασικά παράκτια σημεία έχουν αυξηθεί κατά 200%.

Τα έργα υποδομής στην ανατολική περιοχή του Ελ Σαλβαδόρ περιλαμβάνουν το νέο αεροδρόμιο του Ειρηνικού και τον αυτοκινητόδρομο Gerardo Barrios. Αν και βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή, το αεροδρόμιο αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του γύρω στα μέσα του 2027. Ωστόσο, οι τιμές των ακινήτων στην περιοχή έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνονται.

Γιατί οι κάτοικοι του Ελ Σαλβαδόρ δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράζουν;

Οι χαμηλοί μισθοί και η περιορισμένη πρόσβαση σε προσιτή χρηματοδότηση καθιστούν σχεδόν αδύνατο για τον μέσο Σαλβαδοριανό να αγοράσει σπίτια στις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Καταρχάς, το 70% του πληθυσμού εργάζεται στον άτυπο τομέα και δεν έχει πρόσβαση σε παραδοσιακή χρηματοδότηση, ενώ μόνο τρεις στους δέκα Σαλβαδοριανούς, οι οποίοι πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουν χαμηλούς μισθούς, πληρούν τις προϋποθέσεις για να υποβάλουν αίτηση για συμβατικά στεγαστικά δάνεια.

Για να αποκτήσουν ένα ακίνητο στο Ελ Σαλβαδόρ, τα άτομα πρέπει να κερδίζουν τουλάχιστον διπλάσια από τον κατώτατο μισθό της χώρας, ο οποίος είναι σήμερα 408 δολάρια ΗΠΑ το μήνα. Πρέπει επίσης να πληρούν τις προϋποθέσεις για στεγαστικό δάνειο, το οποίο είναι συχνά δύσκολο να ληφθεί. Οι περισσότερες τράπεζες απαιτούν από τους αιτούντες να έχουν τουλάχιστον δύο χρόνια επίσημης απασχόλησης, καλή πιστοληπτική ικανότητα και λόγο χρέους προς εισόδημα, που να πληροί τα πρότυπα, που ορίζουν τα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ωστόσο, οι περισσότεροι Σαλβαδοριανοί δεν κερδίζουν αρκετά για να πληρούν αυτά τα κριτήρια, γεγονός που τους αποκλείει από την πρόσβαση σε στεγαστικά δάνεια.

Σαν να μην έφτανε αυτό, οι περισσότερες νέες κατασκευές στοχεύουν σε πλούσιους αγοραστές μειώνοντας έτσι τη διαθεσιμότητα για άτομα μεσαίου ή χαμηλότερου εισοδήματος. Ως εκ τούτου, οι περισσότεροι Σαλβαδοριανοί συνεχίζουν να νοικιάζουν, επειδή δεν έχουν ούτε προσιτή στέγαση ούτε λογικές επιλογές χρηματοδότησης.

Αντιδράσεις στις αυξανόμενες τιμές

Οι περιστασιακές συζητήσεις με τον μέσο κάτοικο του Ελ Σαλβαδόρ αποκαλύπτουν ανάμεικτα συναισθήματα για την αγορά ακινήτων της χώρας. Κάποιοι βλέπουν τις αυξημένες αξίες των ακινήτων ως καλό σημάδι, καθώς πιστεύουν ότι σημαίνει ότι η χώρα αναπτύσσεται και βελτιώνεται. Για αυτούς, οι υψηλότερες αξίες των ακινήτων σηματοδοτούν πρόοδο και αυξημένες επενδυτικές ευκαιρίες.

Άλλοι, ωστόσο, ανησυχούν ότι οι αυξανόμενες τιμές εξυπηρετούν κυρίως τα συμφέροντα των πλουσίων. Πιστεύουν ότι οι κυβερνητικές πολιτικές δίνουν προτεραιότητα στην πρόσβαση των επενδυτών ακινήτων και των πλούσιων ξένων έναντι των τυπικών νοικοκυριών του Ελ Σαλβαδόρ και βεβαιώνουν ότι οι ντόπιοι δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να αγοράσουν σπίτια σε επιθυμητές τοποθεσίες.

Ενώ κάποιοι γιορτάζουν τις αλλαγές, άλλοι αισθάνονται ότι έχουν μείνει πίσω – μια διαφορά στην οπτική γωνία που υπογραμμίζει απλά την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Οι άνθρωποι θέλουν ανάπτυξη, αλλά θέλουν επίσης να είναι δίκαιη για όλους.