Στιγμιότυπο από το ειδησεογραφικό ρεπορτάζ του TV Pirveli για τη δίκη της Μζία Αμαγλόμπελι.

Μια εξέχουσα ερευνητική δημοσιογράφος στη Γεωργία καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκισης, επειδή χαστούκισε έναν αρχηγό της αστυνομίας κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Η απόφαση έχει προκαλέσει εκτεταμένη αποδοκιμασία τόσο από την εγχώρια κοινωνία των πολιτών όσο και από διεθνείς διπλωμάτες.

Η Μζία Αμαγλόμπελι, ιδρύτρια του ανεξάρτητου μέσου Batumelebi, κρίθηκε ένοχη από το Δημοτικό Δικαστήριο του Μπατούμι στις 6 Αυγούστου για υποτιθέμενη αντίσταση και χρήση βίας κατά των αρχών κατά τη διάρκεια μαζικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο. Βίντεο από το σημείο, που κυκλοφόρησε στα γεωργιανά ΜΜΕ, δείχνει την Αμαγλόμπελι να χαστουκίζει τον τοπικό αρχηγό της αστυνομίας, Ιρακλί Ντγεμπουάντζε, στη διάρκεια μιας διαμαρτυρίας.

Κατά την απολογία της στο δικαστήριο, η Αμαγλόμπελι δήλωσε ότι ενήργησε σε κατάσταση έντονης συναισθηματικής φόρτισης, αφού είχε γίνει μάρτυρας της βίαιης σύλληψης συναδέλφων της και είχε ποδοπατηθεί μέσα στον πανικό. Κατηγόρησε επίσης τον Ντγεμπουάντζε ότι την έφτυσε και επιχείρησε να της επιτεθεί σωματικά ενώ βρισκόταν υπό κράτηση. Η αίθουσα του δικαστηρίου ήταν κατάμεστη από δημοσιογράφους και υποστηρικτές, πολλοί από τους οποίους κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα υπέρ της ελευθερίας του Τύπου και κατηγορούσαν την κυβέρνηση ότι φιμώνει τη διαφωνία.

Αρχικά αντιμετώπιζε κατηγορία για πρόκληση σωματικής βλάβης, αδίκημα που τιμωρείται με ποινή κάθειρξης έως και επτά ετών, ωστόσο τελικά καταδικάστηκε για ηπιότερα αδικήματα. Η ομάδα υπεράσπισής της επέκρινε τη δίκη ως πολιτικά μεροληπτική και υποστήριξε ότι η Αμαγλόμπελι δεν έτυχε δίκαιης διαδικασίας.

«Δυσανάλογη και πολιτικά υποκινούμενη»

Στις ώρες που ακολούθησαν την ετυμηγορία, 24 διπλωματικές αποστολές, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία, ο Καναδάς και η Ουκρανία, εξέδωσαν κοινή δήλωση, με την οποία καταδικάζουν την ποινή ως «δυσανάλογη και πολιτικά υποκινούμενη» και ζητούν την άμεση απελευθέρωση της Αμαγλόμπελι.

«Είμαστε βαθιά ανήσυχοι για την καταδίκη της Μζία Αμαγλόμπελι», αναφέρεται στη δήλωση, η οποία προειδοποιεί ότι η κράτησή της και η ευρύτερη καταστολή των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης συνιστούν «ανησυχητική διάβρωση της ελευθερίας του Τύπου στη Γεωργία».

Οι διπλωμάτες επισήμαναν επίσης την παρατεταμένη προφυλάκισή της — συνελήφθη στο Μπατούμι στις 11 Ιανουαρίου 2025 — η οποία, όπως τονίζουν, έχει επιδεινώσει σημαντικά την υγεία της και την όρασή της.

Η δήλωση, που εκδόθηκε εξ ονόματος του Συνασπισμού Ελευθερίας των ΜΜΕ (MFC), μιας σύμπραξης άνω των 50 χωρών από έξι ηπείρους, που έχει δεσμευτεί να υπερασπίζεται την ελευθερία του Τύπου παγκοσμίως, υπογράμμισε την αυξανόμενη πίεση στις δημοσιογραφικές οργανώσεις της Αμαγλόμπελι. Η ίδια είναι ιδρύτρια δύο εφημερίδων, του Batumelebi και του Netgazeti, οι οποίες θεωρούνται από τα κορυφαία ερευνητικά μΜΜΕ στη Γεωργία. Το MFC θεωρεί τη σύλληψή της μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας εκφοβισμού εναντίον δημοσιογράφων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη Γεωργία.

Ευρύτερες κατασταλτικές πρακτικές

Η Αμαγλόμπελι χαίρει ευρείας εκτίμησης για τα ρεπορτάζ της γύρω από ζητήματα διαφθοράς, κατάχρησης εξουσίας και παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην πολιτικά ταραχώδη περιοχή της Ατζαρίας, μιας ημιαυτόνομης περιοχής στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας της Γεωργίας.

Εν μέρει λόγω της στρατηγικής της θέσης, υπάρχει ιστορικό ανταγωνισμού για την εξουσία ανάμεσα στις τοπικές και τις κεντρικές αρχές. Μέσα σε επαναλαμβανόμενες καταγγελίες για διαφθορά, το κυβερνών κόμμα έχει προβεί πρόσφατα σε κινήσεις για να περιθωριοποιήσει την αντιπολίτευση και να ενισχύσει τον έλεγχο πάνω στη περιφερειακή διακυβέρνηση.

Από τις αρχές του 2024, η Γεωργία έχει δει επαναλαμβανόμενες μαζικές διαδηλώσεις εναντίον του κυβερνώντος κόμματος Γεωργιανό Όνειρο, το οποίο οι επικριτές κατηγορούν ότι απομακρύνεται από την ΕΕ και κινείται προς τη Ρωσία. Παρά τη μεγάλη δημόσια στήριξη για την ένταξη στην ΕΕ, η γεωργιανή κυβέρνηση πάγωσε πέρυσι τις προσπάθειες προσχώρησης προκαλώντας νέο κύμα αναταραχών. Επιπλέον, οι βουλευτικές εκλογές του 2024 στιγματίστηκαν από καταγγελίες για εκφοβισμό ψηφοφόρων, παρατυπίες και καταστολή των μέσων ενημέρωσης.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, δημοσιογράφοι, εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης και ακτιβιστές αντιμετωπίζουν εντεινόμενη καταστολή: από παρακολούθηση και δυσφημιστικές εκστρατείες μέχρι ποινικές διώξεις και φυλάκιση.

Η υπόθεση της Αμαγλόμπελι θεωρείται πλέον σύμβολο αυτής της καταστολής και ένα σαφές προειδοποιητικό σημάδι για τη συρρίκνωση του δημοκρατικού χώρου σε μια χώρα που κάποτε θεωρούνταν πρωτοπόρος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στην περιοχή.