Ο Ούγγρος δημοσιογράφος Λάζλο Μέζες μετά την επίθεση κατά τη διάρκεια διαδήλωσης έξω από το εκλογικό γραφείο του υποψηφίου δημάρχου Τιφλίδας Κάχα Καλάντζε. Φωτογραφία: Mariam Nikuradze, OC Media. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Στη Γεωργία, οι πολιτικά υποκινούμενες κατασταλτικές ενέργειες εναντίον των διαφωνούντων από το κυβερνών κόμμα Γεωργιανό Όνειρο συνεχίζονται αμείωτες. Από συλλήψεις και κατασταλτικές πρακτικές εναντίον των ΜΜΕ και της κοινωνίας των πολιτών, μέχρι καθαρισμούς στο δημόσιο τομέα και άλλες μορφές πίεσης και εκφοβισμού, το ρήγμα μεταξύ κυβέρνησης και επικριτών της βαθαίνει.

Εν τω μεταξύ, εάν, όπως υποδηλώνει επιστολή από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τον Γεωργιανό Υπουργό Εξωτερικών, η κυβέρνηση αποτύχει να δείξει πρόοδο σε βασικές μεταρρυθμίσεις και απαιτήσεις σχετικές με τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι δυτικοί παράγοντες εξετάζουν διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της απέλασης της χώρας από το Συμβούλιο της Ευρώπης και της αναστολής της απαλλαγής βίζας για Γεωργιανούς πολίτες.

Στόχευση κοινωνίας των πολιτών και των μέσων

Στις 2 Σεπτεμβρίου, σε σημαντική κλιμάκωση, η Εισαγγελία κάλεσε επικεφαλής αρκετών κορυφαίων γεωργιανών ΜΚΟ για έρευνα σχετικά με υπόθεση δολιοφθοράς. Αυτό ακολούθησε το πάγωμα τραπεζικών λογαριασμών επτά οργανώσεων κοινωνίας πολιτών, κατηγορούμενων ότι διευκόλυναν βία σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Η έρευνα ισχυρίζεται ότι προστατευτικός εξοπλισμός όπως μάσκες και γυαλιά, που βρέθηκαν σε έρευνες στα γραφεία, αποδεικνύουν χρήση κονδυλίων για βοήθεια διαδηλωτών.

Η πίεση δεν περιορίζεται στην κοινωνία πολιτών. Πρόσφατα καταδικάστηκε Γεωργιανή δημοσιογράφος σε δύο χρόνια φυλάκισης, προκαλώντας οργή εντός και εκτός χώρας και αναδεικνύοντας την αυξανόμενη καταστολή στο δημοσιογραφικό τοπίο. Στις 8 Σεπτεμβρίου, σε συλλαλητήριο στο Τιφλίδα, ο Ούγγρος δημοσιογράφος Λάζλο Μέζες δέχτηκε επίθεση με τραύματα στο πρόσωπο και σπασμένο δάχτυλο. Επίσης, δύο δημοσιογράφοι από το γεωργιανό Publika δέχτηκαν επίθεση.

Ο Τζαβίντ Αχμέντοφ, ένας Αζέρος δημοσιογράφος, που πραγματοποιεί μεταπτυχιακές σπουδές στην Τιφλίδα, ήταν το πιο πρόσφατο παράδειγμα απαγόρευσης εισόδου στη χώρα, τόσο για δημοσιογράφους όσο και για άλλους ξένους τους τελευταίους μήνες, συμπεριλαμβανομένου ενός Αμερικανού διπλωμάτη, ενός stand-up κωμικού, ενός Γάλλου φωτογράφου και άλλων.

Καταδίκες και κρατήσεις διαδηλωτών

Επίσης, στις 2 Σεπτεμβρίου, το Αστικό Δικαστήριο της Τιφλίδας καταδίκασε οκτώ διαδηλωτές σε ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από δύο έως δυόμισι έτη, με την κατηγορία της οργάνωσης ή συμμετοχής σε «ομαδική βία». Οι επικριτές της κυβέρνησης και τα μέλη των οικογενειών των κρατουμένων, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την απελευθέρωσή τους, επιμένουν ότι οι κατηγορίες είναι κατασκευασμένες και βασίζονται σε ανεπαρκή στοιχεία. Παρά τις καταδίκες, οι οικογένειες έδειξαν προκλητική στάση, με μια μητέρα να διακηρύσσει: «Ας φοβηθεί το καθεστώς τις μητέρες!».

Από τον Νοέμβριο του 2024, η χώρα έχει γίνει μάρτυρας συνεχών διαδηλώσεων, που πυροδοτήθηκαν από την απόφαση της κυβέρνησης τον Νοέμβριο του 2024 να αναστείλει τις συνομιλίες για την ένταξη της Γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκατοντάδες άνθρωποι έχουν κρατηθεί, με ποινικές διώξεις να έχουν ξεκινήσει σε περισσότερες από 50 περιπτώσεις. Αρκετοί διαδηλωτές έχουν ήδη καταδικαστεί και τους έχουν επιβληθεί ποινές πολυετούς φυλάκισης.

Στις 3 Σεπτεμβρίου, το ίδιο δικαστήριο καταδίκασε τον Σάμπα Σκβιταρίτζε, μέλος του αντιπολιτευόμενου κόμματος Ahali, σε δύο χρόνια φυλάκιση. Η αρχική ποινική κατηγορία που του απαγγέλθηκε αφορούσε την πρόκληση βλάβης στην υγεία αστυνομικού κατά την εκτέλεση του καθήκοντος, η οποία επισύρει ποινή κάθειρξης επτά έως 11 ετών. Ο Σκβιταρίτζε εξήγησε αργότερα ότι ήρθε αντιμέτωπος με το άτομο αυτό ως απάντηση σε μια επίθεση εναντίον μιας γυναίκας και σε προσβολές που εκτοξεύτηκαν προς παρευρισκόμενους κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στις 5 Δεκεμβρίου 2024.

Ο αστυνομικός δεν φορούσε στολή· αντίθετα, ήταν ντυμένος ως αυτό που οι Γεωργιανοί αποκαλούν Τιτούσκι ή, όπως τους περιγράφει έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ, «απροσδιόριστοι επιτιθέμενοι, συνήθως ντυμένοι στα μαύρα με καλυμμένα τα πρόσωπά τους». Αφού οι εισαγγελείς επαναπροσδιόρισαν την κατηγορία ως εκ προθέσεως πρόκληση λιγότερο σοβαρής σωματικής βλάβης, ο δικαστής επέλεξε να καταδικάσει τον Σκβιταρίτζε αντί να επιλέξει τον κατ’ οίκον περιορισμό και την κοινωνική εργασία.

Την ίδια ημέρα, το δικαστήριο καταδίκασε μια ομάδα 11 διαδηλωτών σε διετή φυλάκιση. «Είμαι περήφανη, πραγματικά περήφανη, που μεγάλωσα δύο ηρωικούς γιους!» δήλωσε η Μαρίνα Τερισβίλι μετά την ετυμηγορία. Ένα από τα παιδιά της, ο Μαμούκα, σκοτώθηκε σε διαδήλωση το 1992, και ο άλλος γιος της, ο Γκιόργκι, ήταν μεταξύ των 11 που καταδικάστηκαν.

Οι κρατήσεις και οι συλλήψεις δεν έχουν υποχωρήσει. Στις 2 Σεπτεμβρίου, τουλάχιστον 20 άτομα συνελήφθησαν στο κέντρο της Τιφλίδας κατά τη διάρκεια διαδήλωσης κατά της κοινοβουλευτικής επιτροπής της κυβέρνησης, η οποία συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 για να ερευνήσει φερόμενα εγκλήματα υπό τη διακυβέρνηση του Ενωμένου Εθνικού Κινήματος (UNM) από το 2003 έως το 2012. Έκτοτε, η επιτροπή επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής της, επιτρέποντας στο «Γεωργιανό Όνειρο» να εμπλέξει οποιοδήποτε πρόσωπο της αντιπολίτευσης· αυτό οδήγησε στις συλλήψεις αρκετών υψηλόβαθμων πολιτικών ηγετών.

Ενώ η αστυνομία ισχυρίστηκε ότι οι κρατήσεις έγιναν για «μη συμμόρφωση με τη νόμιμη εντολή της αστυνομίας» για εκκένωση του οδοστρώματος, οπτικές καταγραφές και εικόνες από το σημείο δείχνουν το αντίθετο:

Look how they are almost strangling our @DroaParty member and veteran activist Shushana Matsaberidze! This time she was just standing for herself on the pavement and even reproached me for being in front. The police just recognizes her and wants to get rid of her.… https://t.co/qPTwOfqHgO pic.twitter.com/HT1GtnlQtX

— Marika Mikiashvili 🇬🇪🇺🇦🇪🇺 (@Mikiashvili_M) September 2, 2025

Δείτε πώς σχεδόν στραγγαλίζουν το μέλος του κόμματός μας @DroaParty και βετεράνο ακτιβίστρια Σουσάνα Ματσαμπερίτζε! Αυτή τη φορά απλώς στεκόταν μόνη της στο πεζοδρόμιο και μάλιστα με επέπληξε που ήμουν μπροστά. Η αστυνομία απλώς την αναγνωρίζει και θέλει να την ξεφορτωθεί…

Στις 3 Σεπτεμβρίου, το κυβερνών κόμμα δημοσίευσε μια έκθεση 471 σελίδων, που συνοψίζει τα αποτελέσματα της έρευνας της επιτροπής, περιγράφοντας τα φερόμενα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από το πρώην κυβερνών UNM και τον ηγέτη του· φυλάκισε τον πρώην πρόεδρο, Μιχαήλ Σαακασβίλι· και κράτησε μέλη άλλων ομάδων της αντιπολίτευσης. Το «Γεωργιανό Όνειρο» έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα ευρήματα της έρευνας για να απαγορεύσει την αντιπολίτευση της Γεωργίας.

Διεθνής ανταπόκριση

Τον Μάιο, η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών ψήφισε τον νόμο MEGOBARI (Κινητοποίηση και ενίσχυση των επιλογών της Γεωργίας για την οικοδόμηση λογοδοσίας, ανθεκτικότητας και ανεξαρτησίας), ο οποίος ζητά την επιβολή κυρώσεων σε κυβερνητικούς αξιωματούχους της Γεωργίας και άλλους υπεύθυνους για την «προώθηση […] νομοθεσίας περί ξένων παραγόντων ρωσικού τύπου ή την υπονόμευση ή καταστολή της νόμιμης λαϊκής αντιπολίτευσης ή της κοινωνίας των πολιτών».

Τον Ιούλιο, οι υπουργοί Εξωτερικών της Αυστρίας, του Βελγίου, της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ισλανδίας, της Ιρλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, των Κάτω Χωρών, της Νορβηγίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν κοινή δήλωση εκφράζοντας την ανησυχία τους για την επιδεινούμενη κατάσταση στη Γεωργία.

Τον ίδιο μήνα, το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του OSCE (ODIHR) εξέφρασε την ανησυχία του για «τις συλλήψεις δεκάδων διαδηλωτών τους τελευταίους μήνες και τις αναφορές για έλλειψη σεβασμού στα πρότυπα δίκαιης δίκης, καθώς και για την αυξημένη πίεση στους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στους φορείς της κοινωνίας των πολιτών κατά την άσκηση του νόμιμου έργου τους». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε συνεδρίαση της ολομέλειας στις 9 Ιουλίου, αποδοκίμασε τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη Γεωργία. Τον Αύγουστο, η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα υπογράμμισε «σημαντικές αρνητικές εξελίξεις στα ανθρώπινα δικαιώματα στη Γεωργία».

Όπως φάνηκε κατά την πιο πρόσφατη διαδήλωση στις 8 Σεπτεμβρίου, παρά τη διεθνή κριτική, η κυβέρνηση της Γεωργίας συνεχίζει να καταστέλλει την πολιτική αντιπολίτευση και να φιμώνει τις επικριτικές φωνές. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα και η προκλητική στάση των διαδηλωτών και των οικογενειών τους σηματοδοτούν ότι ο αγώνας για τον δημοκρατικό χώρο απέχει πολύ από το τέλος του.