Εικόνα: Αμέγια Ναγκαραγιάν για τη Global Voices με τη χρήση του Canva Pro.

Παρουσιάζουμε την εκπομπή «Από που ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ είσaι;», μια νέα σειρά podcast του Global Voices. Η ιδέα γεννήθηκε στη συζήτηση του πάνελ κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Global Voices το Δεκέμβριο του 2024 στο Νεπάλ, κατά την οποία τα μέλη της κοινότητας συζήτησαν τι συμβαίνει όταν αντιμετωπίζουν τις προσδοκίες και την έλλειψη κατανόησης των άλλων, όταν γίνεται λόγος για τις ρίζες τους. Σε κάθε επεισόδιο, προσκαλούμε τους καλεσμένους μας να αναλογιστούν τι υπάρχει πίσω από την ερώτηση «Από που πραγματικά είσαι;» και πώς απαντάνε σε αυτήν την ερώτηση. 

Το podcast παρουσιάζει η Akwe Amosu, η οποία εργάζεται στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μετά από μια προηγούμενη σταδιοδρομία στη δημοσιογραφία, και είναι επίσης coach και ποιήτρια. Είναι συμπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Global Voices.

Παρακάτω, δημοσιεύεται η επιμελημμένη απομαγνητοφώνηση αυτού του επεισοδίου.

Akwe Amosu (АА): Γεια σας και καλώς ήλθατε στην εκπομπή «Από που πραγματικά είσαι;», στην οποία συζητάμε τι κρύβεται πίσω από την ερώτηση για την καταγωγή και πώς αντιδράμε σε αυτήν. Είμαι η Akwe Amosu και σήμερα συνομιλώ με τη Safa. Safa, εσύ τι νομίζεις, γιατί οι άνθρωποι σου κάνουν αυτήν την ερώτηση;

Safa: Thank you so much for having me. People ask me that question because I am Palestinian, but I am diaspora Palestinian. I was born and raised not in Palestine, but in the United States, and now I live in Europe. And so people are often asking me that because they can tell that I have a different background I guess.

Safa: Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Οι άνθρωποι μου κάνουν αυτήν την ερώτηση, γιατί είμαι Παλαιστίνια, αλλά Παλαιστίνια της διασποράς. Δεν γεννήθηκα ούτε μεγάλωσα στην Παλαστίνη, αλλά στις ΗΠΑ, και τώρα ζω στην Ευρώπη. Νομίζω, ότι οι άνθρωποι αισθάνονται και μαντεύουν ότι έχω λίγο διαφορετικό υπόβαθρο.

AA: Πώς αντιδράς συνήθως; Τι αισθάνεσαι σχετικά με αυτό; 

Safa: Oftentimes it depends on the situation but oftentimes I feel insecure because typically they start with oh where are you from and I give them an answer and then when they ask no but where are you really from that means they were not satisfied with my answer. It could be that the reason I gave my initial answer, maybe I said, oh, I'm from around here or I'm from wherever is because I'm kind of assessing the situation. I'm assessing like, okay, am I in a grocery checkout line and I just want to get out of here? Is there like a creepy person who's talking to me and I just want to end the conversation? Or is it someone fun at a party? And I actually do want to tell them, or I want to test the waters with something small. So when they ask that question, it feels very invasive.

Safa: Όλα εξαρτώνται από τις συνθήκες, ωστόσο συχνά αισθάνομαι άβολα. Συχνά, πρώτα ρωτάνε «Από πού είσαι;» και απαντάω. Αλλά ύστερα ακούγεται «Όχι, από πού πραγματικά είσαι;».  Αυτό σημαίνει ότι η απάντησή μου δεν τους ικανοποίησε. Ίσως απάντησα με υπεκφυγές, όπως «είμαι ντόπια», εκτιμώντας την κατάσταση. Σκέφτομαι: «Πού βρίσκομαι; Στο ταμείο στο σουπερμάρκετ και θέλω απλά να φύγω; Ή έχω μπροστά μου κάποιον περίεργο άνθρωπο, με τον οποίο δεν θέλω να μιλήσω; Ή, αντιθέτως, έχω μπροστά μου έναν ευχάριστο άνθρωπο σε ένα πάρτυ, με τον οποίο πραγματικά θέλω να συνομιλήσω, ωστόσο, προς το παρόν προσεκτικά;». Όταν ένας άνθρωπος φτάνει να σου κάνει μία τέτοια ερώτηση, γίνεται πολύ αδιάκριτος, είναι σχεδόν σαν μία εισβολή.

AA:  Έχει ποτέ συμβεί να μιλήσεις για εσένα και να είναι επικίνδυνο;

Safa: Yes. Yes, especially as a Palestinian. My entire life, it has been a precarious identity to share because I have always lived in spaces where people attribute certain ideologies or terms to me that are completely inaccurate and are actually quite discriminatory. For example, when I've told people before, “Oh, I'm Palestinian,” they have said to me, “Oh, so you're a terrorist.” :”Oh, so you're anti-Semitic,” which I am not. Absolutely not. I’m not either of those things and neither are most of the Palestinians I've ever known in my whole life. So it feels quite dangerous because when people have those ideas about you, it's not only offensive, but they act in a different way when they think that you are threatening. They act in a threatening and sometimes potentially violent way. So it is very scary.

Safa: Ναι, ειδικά αν είσαι Παλαιστίνια. Όλη μου τη ζωή ζούσα με την αίσθηση ότι αυτό το κομμάτι μου καλύτερα να το κρύβω, γιατί κατευθείαν με την απάντηση ακούγονται στερεότυπα, συχνά ανακριβή και μεροληπτικά. Μου λέγανε: «Είσαι Παλαιστίνια; Δηλαδή τρομοκράτισσα» ή «Είσαι, ασφαλώς, αντισημίτισσα». Ωστόσο, δεν είναι καθόλου έτσι. Ούτε εγώ ούτε η πλειοψηφία των Παλαιστινίων, τους οποίους γνωρίζω, έχουν καμία σχέση με την τρομοκρατία. Είναι επίσης επικίνδυνο, γιατί, όταν οι άνθρωποι σε θεωρούν απειλή, αρχίζουν οι ίδιοι να συμπεριφέρονται επιθετικά. Ενίοτε, αυτό είναι πραγματικά τρομακτικό.

 Η Safa. Χρησιμοποιείται κατόπιν αδείας. 

AA: Πώς απαντάς συνήθως;

Safa: So if I feel safe, like let's say I'm at a party and someone's wearing a keffiyeh, or they've got like watermelon earrings on or something, I'm like, okay, I can tell them I'm Palestinian. You know, both of my parents are Palestinian. My mom was even born there, and I am really proud of that. I'm very proud of it. But if I'm not sure of the situation, or maybe I've identified that they said something that already felt a little bit, I'm not really sure about this. I might test the waters. So what I might say is “I'm Arab,” which is true. I might say “I am Jordanian,” of which technically I'm a passport holder. So technically that is correct on a nationality level, not on an identity level.

But if I feel very, very unsafe where I feel like, okay, They might be just straight up racist, or it's not a good situation, or I just don't want to engage. I might just say, “Oh, I was born in the US,” or I'm from this particular town in the US. And sometimes that satisfies people.

I also, very rarely, I've taken a sort of page out of my mother's book, which is just making something up completely. If I feel really unsafe or really annoyed that day, I might just say, “Oh, I'm French” or, “Oh, I'm Greek,” or just whatever, just to get them away from me.

Σάφα: Αν αισθάνομαι ότι είμαι ασφαλής, για παράδειγμα, σε κάποιο πάρτυ, όπου κάποιος φοράει την κεφίγιε (παραδοσιακή παλαιστινιακή μαντίλα) ή σκουλαρίκια-καρπούζι, τότε λέω ατάραχα «Είμαι Παλαιστίνια». Και οι δύο  γονείς μου είναι Παλαιστίνιοι, η μαμά γενικά γεννήθηκε εκεί. Είμαι περήφανη για αυτό. Ωστόσο, αν η κατάσταση φαίνεται περίεργη ή αν κάποιος έχει ήδη πει κάτι ανησυχητικό, κρύβομαι. Μπορώ να πω, για παράδειγμα, πως είμαι αραβικής καταγωγής, κάτι που είναι αλήθεια, είτε ότι είμαι «Ιορδανή». Έχω ιορδανικό διαβατήριο, οπότε είναι τεχνικά αλήθεια, αν και ουσιαστικά δεν είναι καθόλου αλήθεια όσον αφορά στην ταυτότητά μου.

Αν η ατμόσφαιρα είναι περίπλοκη, αν αισθάνομαι: «αχ όχι, καλύτερα να μην αρχίσουμε», τότε λέω ότι γεννήθηκα στις ΗΠΑ ή αναφέρω μία συγκεκριμένη  αμερικανική πόλη. Ενίοτε, αυτό είναι αρκετό.

Συμβαίνει και απλά να επινοήσω κάτι. Αυτό το πήρα από τη μαμά μου. Αν δεν αισθάνομαι καλά ή απλά δεν έχω δυνάμεις εκείνη τη μέρα, μπορώ να πω ότι είμαι Γαλλίδα ή ότι είμαι από την Ελλάδα. Αρκεί να με αφήσουν ήσυχη.

АА: Μας δείχνεις πολύ ξεκάθαρα πόσο δύσκολο είναι να απαντήσεις σε μία τέτοια ερώτηση. Ωστόσο, πιστεύεις ότι οι άνθρωποι, που κάνουν μία τέτοια ερώτηση, συνειδητοποιούν ότι είναι τόσο περίπλοκη; Θα μπορούσαν να κάνουν την ερώτηση κάπως διαφορετικά, ώστε να ήταν πιο κατάλληλη;

Safa: So I actually think usually people don't realize it's such a tricky question or it's such a loaded question. I've actually had conversations with people in the US and in Europe to kind of explain to them why this question feels so invasive or so sensitive. And their reaction has always been surprise, because, for them, some of these people just haven't had to think about it for more than a second, what safety means or what feeling like being under a microscope might feel like or being part of a group that's particularly hated against. And so I do think that the intentionality is oftentimes just like from a place of curiosity. But, you know, I do think that people sometimes take their curiosity too far because, at the end of the day, it is none of their business.

I think what I would like to see, and I've experienced some nice examples where I'll tell someone where I'm from, whatever answer I decide to answer, and I can tell that they look dissatisfied with my answer, but they don't inquire further, right? And I think in those moments, they recognize that I am not sure if I feel safe or comfortable in that setting, for whatever reason, let's say it's in front of a big group. And then I'll have people come to me one on one after to be like, so where did you say you were from? And maybe I'll give a different answer, maybe the same one.

I've also had people who just kind of focus on other attributes of my identity that are maybe more relatable to them. So if they ask where I'm from and they're not satisfied with my answer, they might ask me, “Oh, what do you do for your job?” And I like that. Or “Yeah, did you notice the weather? What do you like to do when it's sunny?” These questions that then get to the heart of who I am in a different way. Because of course my identity is an important part of the puzzle, but there are also other interesting things about me. And that's how I try to approach it with other people too.

I've also had people be a bit sneaky, which I think is fun and fine. And if they're not satisfied with my answer, they'll be like, “Oh, do you also speak other languages?” And that kind of gives it away too, to some extent, which I'm okay with, because then they're still inquiring in more of a curious and compassionate way, which I really appreciate.

Safa: Νομίζω ότι, πιο συχνά, όχι δεν το καταλαβαίνουν. Έχω συζητήσει με ανθρώπους και στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, τους εξήγησα γιατί αυτή η ερώτηση μπορεί να είναι τόσο αιχμηρή. Σχεδόν πάντα εκπλήσσονταν, γιατί ποτέ δεν το είχαν σκεφτεί αυτό. Για αυτούς, είναι απλά μία ερώτηση, μία εκδήλωση ενδιαφέροντος. Αυτοί, δεν το έχουν αντιμετωπίσει αυτό, δηλαδή να αισθάνονται διαρκώς κάτω από το μικροσκόπιο ή να είναι μέρος μίας ομάδας που μισούν. Συχνά πίσω από αυτήν την ερώτηση κρύβεται απλά περιέργεια. Ωστόσο, ενίοτε οι άνθρωποι το παρατραβάνε. Στην τελική, δεν τους αφορά.

Ενίοτε συμβαίνει χαλαρά να λέω από που είμαι, βλέπω ότι ο άνθρωπος σαν να μην είναι ικανοποιημένος, ωστόσο δεν ανακατεύεται περαιτέρω. Πιθανώς καταλαβαίνει ότι τώρα δεν είμαι έτοιμη να το μοιραστώ μαζί του. Απλά μου δίνει να καταλάβω ότι σέβεται την απόφασή μου να μην μπω σε λεπτομέρειες. Ίσως, να με πλησιάσει αργότερα, κατ’ ιδίαν, και να με ρωτήσει ξανά και τότε πιθανώς θα απαντήσω διαφορετικά. 

Συμβαίνει οι άνθρωποι να εστιάσουν σε άλλες πτυχές της προσωπικότητάς μου, που τους είναι πιο οικείες. Ρωτάνε με τι ασχολούμαι, τι μου αρέσει να κάνω όταν έχει λιακάδα ή απλά πηγαίνουν την κουβέντα σε ουδέτερα θέματα. Αυτό είναι θαυμάσιο. Επειδή, ναι, η ταυτότητά μου αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι μου, ωστόσο, δεν είναι το μοναδικό.

Συμβαίνουν, επίσης, αστείες καταστάσεις. Κάποιος θα ρωτήσει προσεκτικά «Μιλάς και άλλες γλώσσες;». Αυτό είναι προφανώς τόσο μία νύξη όσο και μία έμμεση ερώτηση. Αυτή η προσέγγιση μού είναι πιο οικεία, γιατί είναι η εκδήλωση ενός ήπιου και γεμάτο σεβασμό ενδιαφέροντος, κάτι που εκτιμώ πολύ.

АА: Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι σχετικά με το θέμα; 

Safa: I do have to acknowledge that the moment we're having this conversation is a really difficult moment for Palestinians and actually for Arabs everywhere. We're really hurting right now. And I think in the same way that people… sometimes don't know how to breach the topic of where are you from. They also don't know how to breach the topic of talking to someone whose people are experiencing a genocide or also other types of tragedies and stress. And maybe just to share with those people to say, it's okay to be sloppy and It's okay as long as it comes from a place of compassion and that you are communicating that awkward feeling. Maybe instead of not saying anything, you might say, oh, wow, oh, you're Palestinian. I wish I had the right words to say right now, or I wish I knew how to talk about what's happening right now. I think there are ways to be so compassionate, you know, that open the door for more understanding, for more exchange.

Safa: Ναι. Ηχογραφούμε αυτήν τη συζήτηση σε πολύ δύσκολους καιρούς και για τους Παλαιστίνιους και, στην πραγματικότητα, για όλους τους Άραβες. Πονάμε πολύ αυτήν τη στιγμή. Όπως συμβαίνει και με την ερώτηση «Από πού πραγματικά είσαι;», οι άνθρωποι συχνά απλά δεν ξέρουν πώς να προσεγγίσουν μία συζήτηση με αυτούς, των οποίων ο λαός δεινοπαθεί ακριβώς αυτήν τη στιγμή, από μία γενοκτονία, μία τραγωδία, από απώλειες. Είναι καλύτερα να πούμε ευθέως: «Δεν ξέρω τι  λέξεις να διαλέξω» παρά να σιωπήσουμε. Ενίοτε, είναι αρκετό απλά να εκφράσουμε τη συμπαράστασή μας και αυτό ήδη ανοίγει το δρόμο για αμοιβαία κατανόηση και διάλογο. 

АА: Ευχαριστώ, Safa. 

Safa: Thank you so much.

Safa: Ευχαριστώ πολύ.

Podcast: Play in new window | Download