Πορεία αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη, Λονδίνο, 15 Μαΐου, 2021. Φωτογραφία από το Socialist Appeal στο Flickr (CC BY 2.0).

Αυτό το συλλογικό έργο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Ινστιτούτο για την Ανιθαγένεια και Συμπερίληψη και ρωτά ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους το γιατί η Παλαιστίνη τους απασχολεί, αποκαλύπτοντας ένα κοινό νήμα αλληλεγγύης ενάντια στην ανιθαγένεια, την καταπίεση και την αποικιοκρατική βία.

Areej al-Shammiry, Παγκόσμιο Κίνημα Ενάντια στην Ανιθαγένεια

Η πρώτη μου πορεία για την Παλαιστίνη ήταν κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντας. Πήγαινα τετάρτη τάξη (γύρω στα 10) στο Κουβέιτ, φωνάζοντας με εκατοντάδες άλλους μαθητές στο προαύλιο του σχολείου:

“بالروح، بالدم، نفديك يا فلسطين” 

«Με τις ψυχές μας και το αίμα μας, θυσιαζόμαστε για εσένα, ω Παλαιστίνη». 

Εκείνη την εποχή, δεν μπορούσα να συνειδητοποιήσω εντελώς αυτό που διαδραματιζόταν, αλλά θυμάμαι την εικόνα του δωδεκάχρονου Mohammad Al-Durrah να δολοφονείται σε ζωντανή μετάδοση στην τηλεόραση και να βλέπω τους Παλαιστίνιους να αντιστέκονται στα ισραηλινά τανκς με πέτρες. Κατάλαβα ένα πράγμα: η Παλαιστίνη ήταν υπό κατοχή και το Ισραήλ ήταν ο κατακτητής. Και αυτό και μόνο το γεγονός ήταν αρκετό για να μάθω πού στεκόμουν. Ως παιδί, ήμουν ανίσχυρος, προφανώς, αλλά το να φωνάζουμε συνθήματα όλοι μαζί στην αυλή του σχολείου ήταν ο μόνος τρόπος μας να εκφράσουμε την αλληλεγγύη μας.

Η πολιτική μου συνείδηση για την Παλαιστίνη ενισχύθηκε μαζί με την επίγνωση της δικής μου ανιθαγένειας. Παρότι δεν είναι πανομοιότυποι, οι αγώνες μας μοιράζονται συνθήκες στέρησης της περιουσίας μας, περιθωριοποίησης, διαγραφής και άρνησης δικαιωμάτων. Προερχόμενος από μία περιοχή που έχει κατακτηθεί, διασπαστεί και μαστίζεται από πολέμους δι’ αντιπροσώπου, ώστε να στηριχτεί η παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ, γνωρίζω καλά τις αποικιακές ρίζες των δυσκολιών μας.

Οι Παλαιστίνιοι ενσαρκώνουν μία από τις μακροβιότερες και μεγαλύτερες υποθέσεις ανιθαγένειας. Ωστόσο, η Παλαιστίνη συχνά έχει παραγκωνιστεί σε συζητήσεις του θέματος αυτού. Ίσως επειδή αυτή αποκαλύπτει τα όρια των διεθνών καθεστώτων για τους πρόσφυγες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία εστιάζουν στην απόκτηση ιθαγένειας και όχι στα συλλογικά δικαιώματα ή τον αυτοπροσδιορισμό. Η Παλαιστίνη δείχνει πως η ανιθαγένεια δεν είναι μία νομική ανωμαλία, αλλά συνδέεται με την αποικιοκρατική βία, τα στρατιωτικοποιημένα σύνορα και την παγκόσμια συνενοχή.

Καθώς είμαστε μάρτυρες σχεδόν δύο ετών ζωντανής μετάδοσης της γενοκτονίας των Παλαιστινίων στη Γάζα από τους Ισραηλινούς, σε αυτό που σηματοδοτεί μια συνεχόμενη Νάκμπα, που οδήγησε τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό τους και την στέρηση της ιθαγένειας τους, η Παλαιστίνη έχει εκθέσει τις πιο ακραίες μορφές κρατικής βίας, που διευκολύνει τον αποικιακό εποικισμό, τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση, που αποστερεί από τους Παλαιστίνιους το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού, την εθνική ταυτότητα και το δικαίωμα επιστροφής. Μιλώντας για την ανιθαγένεια των Παλαιστινίων απαιτείται να κατονομαστεί η δομημένη βία του αποικιακού εποικισμού, του εξαναγκαστικού εκτοπισμού και της γενοκτονίας.

Η παλαιστινιακή αντίσταση σε αυτή τη δομημένη βία έχει πυροδοτήσει διεθνή αλληλεγγύη: με τους αυτόχθονες λαούς να καταδικάζουν τον αποικιακό εποικισμό, τους αγώνες απελευθέρωσης των μαύρων καθώς και άλλους αγώνες κατά μήκος της Δυτικής Ασίας και Βόρειας Αφρικής αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Κινήματα όπως το Boycott, Divestment, Sanctions (BDS) φανερώνουν πώς η συλλογική δράση μπορεί να υπερβεί τα σύνορα, όταν οι κυβερνήσεις αποτυγχάνουν να καταδικάσουν το Ισραήλ, ή χειρότερα, είναι συνένοχες.

Η Παλαιστίνη έτσι είναι ένα δυνατό παράδειγμα διεθνούς αδικίας και έμπνευση για αντίσταση. Για τις περιθωριοποιημένες και ανιθαγενείς κοινότητες, ο παλαιστινιακός αγώνας μάς διδάσκει πολλά μαθήματα: να διεκδικήσουμε την πολιτική δράση πέρα της αναγνώρισης της Παλαιστίνης ως θύματος, να οργανώσουμε αλληλεγγύη ως μέσο επιβίωσης και να πούμε την αλήθεια παρά την καταστολή. Για αυτούς που δουλεύουν στην ανιθαγένεια, είναι επίσης ένα κάλεσμα για να αναλογιστούμε τις αποτυχίες μας και να δεσμευτούμε στο να κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά. Πρέπει να πάρουμε αυτά τα μαθήματα σοβαρά, αν πρόκειται να διαμορφώσουμε ένα μέλλον όπου αυτή η βία δεν θα έχει θέση.

Sihle Nxumalo, Νοτιοαφρικανός ακτιβιστής

Ο αντίκτυπος της συνεχόμενης βίας, καταστροφής και συστηματικών διακρίσεων εναντίον του λαού της Παλαιστίνης θα έχει μακροχρόνιες συνέπειες, οι οποίες θα επηρεάσουν πολλές γενιές στο μέλλον. Το απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής «τελείωσε» το 1994, αλλά τα αποτελέσματα, το τραύμα και η κληρονομιά του πλανώνται έως τώρα, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς διάκρισης ενάντια στον αυτόχθονο πληθυσμό της Νότιας Αφρικής από λευκούς αποικιστές.

Μπορούμε να διακρίνουμε ξεκάθαρες ομοιότητες μεταξύ παλιών πολιτικών απαρτχάιντ της Νοτίου Αφρικής και των πρακτικών διάκρισης του Ισραήλ εναντίον Παλαιστινίων. Το Ισραήλ έχει δημιουργήσει μία απάνθρωπη συνθήκη απαρτχάιντ, στην οποία τα παλαιστινιακά δικαιώματα έχουν συστηματικά αφαιρεθεί προς διευκόλυνση των παράνομων αποίκων: πολιτικές φυσικού διαχωρισμού, εξαναγκαστικού εκτοπισμού και παράνομων κατασχέσεων γης που θυμίζουν την αντιμετώπιση των μαύρων στη Νότια Αφρική.

Τα αποτελέσματα αυτών των πρακτικών είναι ορατά μέχρι σήμερα, με πολλούς μαύρους να εξακολουθούν να ζουν σε ασφυκτικά πολυκατοικιμένες κοινότητες σε τσίγκινες παράγκες. Οι λευκοί στη Νότια Αφρική, που απαρτίζουν μέχρι το 10% του πληθυσμού, κατέχουν ακόμη γύρω στο 70% της γης, 30 χρόνια μετά τη «δημοκρατία». Είναι γνωστό ότι η Νότια Αφρική έχει την πιο άνιση κοινωνία παγκοσμίως, με σοβαρές οικονομικές ανισότητες, που υφίστανται στη χώρα.

Η κληρονομιά του απαρτχάιντ ακόμη επηρεάζει τους μαύρους του σήμερα με υψηλά ποσοστά ανεργίας, περιορισμένους πόρους, άνισες ευκαιρίες και κακές συνθήκες ζωής. Οι επόμενες γενιές Παλαιστινίων, δυστυχώς, θα κληρονομήσουν ένα διαγενεακό φορτίο εκτεταμένου τραύματος και καταστροφής, το οποίο θα τους βαραίνει σημαντικά σε ψυχοσωματικό επίπεδο.

Για να τελειώσει το απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, χρειάστηκε μαζική εσωτερική εξέγερση και μεγάλη υποστήριξη και καταδίκη από τη διεθνή κοινότητα. Αυτή η πίεση ανάγκασε το κράτος της Νότιας Αφρικής να αναθεωρήσει τις πολιτικές του και να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ώστε να ανοίξει ο δρόμος για μία ελεύθερη, δημοκρατική χώρα για όλους τους πολίτες της.

Η παγκόσμια αντίδραση ενάντια στη διάκριση και γενοκτονία στην Παλαιστίνη είναι αηδιαστικά ανεπαρκής. Έχουμε την ίδια ανάγκη για υποστήριξη και διεθνή αλληλεγγύη, που είχε λάβει η Νότια Αφρική, ώστε να πιέσουμε τις παγκόσμιες δυνάμεις να κάνουν κάτι απτό, συμπεριλαμβανομένου αλλά όχι μόνο των οικονομικών κυρώσεων και την άμεση παύση πώλησης όπλων στο Ισραήλ.

Είναι προφανές από την περίπτωση της Νότιας Αφρικής ότι το να τεθεί τέλος στη βία και τη διάκριση είναι μόνο ένα πρώτο βήμα στον μακρύ, φιδωτό δρόμο προς την πραγματική ελευθερία.

Λευτεριά στην Παλαιστίνη.

Aleksandra Semeriak Gavrilenok, πρώην μη-πολίτης της Λετονίας

Μεγαλώνοντας άπατρις, ως μη-πολίτης της Λετονίας, έμαθα νωρίς τι σημαίνει η ύπαρξη δικαιωμάτων μόνο τυπικά, μόνο για εκείνους που στα χαρτιά θεωρούνται δικαιούχοι, μόνο για εκείνους που ανήκουν βάσει εθνικότητας και όχι γέννησης. Καθώς μεγάλωνα, έμαθα ότι αυτή η μη συμπερίληψη δεν ήταν τυχαία, αλλά έχει εσκεμμένα καθιερωθεί και συντηρηθεί από άδικες δυναμικές ισχύος και από κρατικούς παράγοντες που νιώθουν ότι έχουν το δικαίωμα να αγνοήσουν το κράτος δικαίου.

Η ανιθαγένεια αποστερεί το αίσθημα του «ανήκειν» από τους ανθρώπους, την κοινωνική και πολιτική δύναμη, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη ακόμη και την αναγνώριση της ύπαρξής τους. Ως ανθρώπινο ον όμως, έχω το δικαίωμα να υπάρχω. Γι’ αυτό και η Παλαιστίνη με απασχολεί.

Εδώ στην Ισπανία, είμαι επίσης μάρτυρας του αγώνα της κοινότητας της Δυτικής Σαχάρας. Για δεκαετίες, οι Σαχάριοι εκτοπιστεί με τη βία και τους έχουν αρνηθεί το δικαίωμα στην ιθαγένεια και τον αυτοπροσδιορισμό. Τόσο στην Παλαιστίνη όσο και στη Δυτική Σαχάρα, η ανιθαγένεια επιδεινώνεται βίαια από την αποικιοκρατία και τη συστηματική απανθρωποποίηση, αποκαλύπτοντας πόσο αναποτελεσματική και αδιάφορη είναι η διεθνής κατάσταση.

Ναι, υπάρχουν διεθνείς μηχανισμοί, αλλά έχουν καταστεί άχρηστοι. Αντί για εφαρμόσιμες δράσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για να αποδώσουν ευθύνες στους καταπιεστές, οι λύσεις του ΟΗΕ, δυστυχώς, έχουν καταντήσει κάτι σαν γράμματα συλληπητηρίων. Σαν κάποια, ωστόσο, που ακόμη πιστεύει στην ιδρυτική υπόσχεση του ΟΗΕ «να σώσει τις επόμενες γενεές από τη μάστιγα του πολέμου», θέλω να κρατηθώ από την ελπίδα ότι η δικαιοσύνη θα θριαμβεύσει. Γι’ αυτό η Παλαιστίνη με απασχολεί.

Σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, ήμουν τυχερή και γνώρισα μία πολυποίκιλη και ακόμη ενωμένη κοινότητα ανθρώπων, που έχουν βιώσει την ανιθαγένεια. Οι ιστορίες τους, όμορφες και επίπονες ταυτόχρονα, μου έχουν διδάξει περισσότερα για τα πολλαπλά επίπεδα διακρίσεων και διατομεακούς αγώνες. Είδα πώς οι ανιθαγενείς, με λίγους πόρους, κατάφεραν να προκαλέσουν και να χτυπήσουν το σύστημα. Αυτό με έφερε αντιμέτωπη με μια αλήθεια: η δικαιοσύνη, η αναγνώριση και τα ίσα δικαιώματα δεν θα έρθουν αποκλειστικά από τους θεσμούς, αλλά από την αλληλεγγύη μεταξύ όλων μας. Ως πρώην ανιθαγενής, είμαι με τος μέρος της αλληλεγγύης με εκείνους που έχουν επηρεαστεί από την ανιθαγένεια. Γι’ αυτό η Παλαιστίνη με απασχολεί.

Λοιπόν, με ρώτησαν γιατί με απασχολεί η Παλαιστίνη, αλλά γιατί δεν απασχολεί εσάς;

Fawzi Abdul Fayaz, ακτιβιστής Ροχίνγκια

Η Παλαιστίνη με απασχολεί βαθύτατα, επειδή η μάχη των ανθρώπων της αντηχεί δυνατά στη δική μου κοινότητα, τους Ροχίνγκια. Τόσο οι Παλαιστίνιοι όσο και οι Ροχίνγκια έχουν υποστεί δεκαετίες συστηματικών διώξεων, αφαίρεσης περιουσίας, και εκτοπισμών. Μας συνδέει όχι μόνο η κοινή εμπειρία της εξορίας αλλά και η συνεχής διαγραφή των ταυτοτήτων μας μέσω βίας και ειδεχθών εγκλημάτων. Η Παλαιστίνη δεν είναι μόνο ο αγώνας «τους». Είναι επίσης ένας καθρέφτης του δικού μας αγώνα. Όντως, το Αρακάν, ο πατρογονικός τόπος των Ροχίνκγια, συχνά περιγράφεται ως η «Παλαιστίνη της Ανατολής» λόγω των ανατριχιαστικών ομοιοτήτων με την τραγωδία εξαναγκαστικού εκτοπισμού και γενοκτονίας του λαού μας .

Οι Ροχίνγκια συχνά περιγράφονται ως «οι πιο διωγμένοι άνθρωποι στον κόσμο». Αποστερημένοι από την υπηκοότητα βάσει νόμου του 1982 της Μιανμάρ, μας αρνήθηκαν βασικά δικαιώματα και μας υπόβαλαν σε κύματα στρατιωτικών εκστρατειών, έχουμε υποστεί συνεχιζόμενη γενοκτονία. Οι φρικαλεότητες του 2017, μαζικές δολοφονίες, συστηματική σεξουαλική βία, και ο εμπρησμός εκατοντάδων χωριών, εξανάγκασαν περισσότερο από 700.000 Ροχίνγκια να διαφύγουν από το Μπαγκλαντές. Σήμερα, τα περισσότερα παιδιά της φυλής Ροχίνγκια γεννιούνται στην εξορία, σε υπερπλήρη στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως στο Κοξ Μπαζάρ, χωρίς καν να έχουν ποτέ πατήσει την προγονική μας γη, το Αρακάν. Και όμως, όπως και με τους Παλαιστίνιους, ο δεσμός μας με την πατρίδα μας παραμένει άρρηκτος.

Το να γεννηθείς και να μεγαλώσεις στην εξορία ισούται με το να κληρονομήσεις τόση απώλεια όσο και ανθεκτικότητα. Οι γονείς μας και οι γηραιότεροι μας μεταφέρουν ιστορίες από τα χωριά μας, τη γλώσσα μας και τις παραδόσεις μας, εξασφαλίζοντας ότι η ταυτότητά μας θα επιβιώσει προσπάθειες εξαφάνισης. Αυτή η διαγενεακή μνήμη είναι περισσότερο από νοσταλγία: είναι αντίσταση. Ακριβώς όπως οι Παλαιστίνιοι διατηρούν τα κλειδιά τους, τα τραγούδια τους και τις προφορικές τους ιστορίες, οι Ροχίνγκια συντηρούν τον πολιτισμό και το όνομά τους ως πράξη ανυπακοής ενάντια στη γενοκτονία.

Αυτή η διαρκής σύνδεση στην πατρίδα διαμορφώνει ταυτότητα, μνήμη και αντίσταση. Μας υπενθυμίζει ότι ο εκτοπισμός δεν σβήνει το αίσθημα του «ανήκειν», το ενισχύει. Το να είσαι εξόριστος Ροχίνγκια ή Παλαιστίνιος είναι να ενσωματώνεις την άρνηση να λησμονηθείς, να κουβαλάς τον πόνο της στέρησης και την άσειστη ελπίδα για δικαιοσύνη κι επιστροφή.

Abdul Kalam Azad, ακτιβιστής ακαδημαϊκός που εργάζεται με την κοινότητα Μίγια στο Άσαμ της Ινδίας

Η Παλαιστίνη με απασχολεί ως άνθρωπο. Τα ανθρώπινα όντα είναι φυσικά προγραμματισμένα να νιώθουν συμπόνοια όταν βλέπουν την γενοκτονία άλλων ανθρώπων για περίπου δύο χρόνια σε ζωντανή μετάδοση.

Δεν είμαι μόνο εγώ: είμαι σίγουρος πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο βλέπουν την κατάσταση στην Παλαιστίνη ως πηγή ατέρμονου τρόμου. Νιώθω συχνά ότι η πλειονότητα του κόσμου μοιράζεται το ίδιο αίσθημα ανημποριάς όταν βλέπει την εκφοβιστική συμπεριφορά των αποικιοκρατικών και αυτοκρατορικών δυνάμεων.

Ως ακτιβιστής ακαδημαϊκός που εργάζεται με την κοινότητα Μίγια στο Άσαμ της Ινδίας, η κατάσταση στην Παλαιστίνη έχει επηρεάσει το πώς σκέφτομαι και εργάζομαι σήμερα. Κάποτε είχα πίστη στην παγκόσμια τάξη, με την διεθνή νομοθεσία και την παγκόσμια δικυβέρνηση σε ισχύ, πίστευα ότι άλλη μία γενοκτονία δεν θα ήταν πιθανή.

Στ’ αλήθεια πίστευα ότι οι αδικίες, που διαπράττονται εναντίον περιθωριοποιημένων λαών, συμπεριλαμβανομένου μελών της δικής μου κοινότητας, θα μπορούσαν να είχαν σταματήσει, αν οι ιστορίες τους διακινούνταν στον κόσμο, αν οι φίλοι και οι σύντροφοί μας οργανώνονταν, και δημιουργούσαν μία παγκόσμια γνώμη, θα μας βοηθούσε να πείσουμε την εθνική μας κυβέρνηση να τηρεί ευλαβικά το σύνταγμα και να προστατεύει τα δικαιώματα των συμπολιτών μας. Η τρέχουσα κατάσταση στην Παλαιστίνη έχει γκρεμίσει αυτή την ελπίδα.

Σήμερα, μέλη της κοινότητάς μου υποβάλλονται και σε δομική και σε σωματική βία. Εκατομμύρια από εμάς έχουν κριθεί ανιθαγενείς μέσα από νόμους-διακρίσεις, πολιτικές και πρακτικές. Εκατοντάδες χιλιάδες από τα σπίτια μας έχουν κατεδαφιστεί. Πολλοί άνθρωποι μαραζώνουν υπό κράτηση ή διώχνονται δια της βίας, υπό την απειλή όπλων. Κάθε πτυχή της ύπαρξής μας, τα προς το ζην, το καταφύγιο, η κινητικότητα, η θρησκεία και ο πολιτισμός, είναι κάτω από συνεχή έλεγχο και παρακολούθηση. Ξεχάστε τη διαμόρφωση της μίας παγκόσμιας γνώμης. Σχεδόν κανείς δεν επιτρέπεται να μιλάει για αυτές τις αδικίες.

Κοινοποιώντας αυτό, δεν προσπαθώ να ταυτίσω τα βάσανά μας με τα αδέλφια μας της Παλαιστίνης. Αυτό που προσπαθώ να επισημάνω είναι η κατάρρευση της τάξης του κόσμου, η περαιτέρω αποσάθρωση της ηθικής πυξίδας των αποικιοκρατικών και αυτοκρατορικών δυνάμεων, και η επακόλουθη ανημποριά, που συμβάλουν στην εμμένουσα αδικία σε όλη την υφήλιο.

Για αυτόν τον λόγο, το να σταματήσει αμέσως η γενοκτονία δεν είναι μόνο για την ελευθερία των Παλαιστινίων αλλά και για την διατήρηση της πίστης στην πάλη ενάντια στο άδικο.

Τελικές παρατηρήσεις: Lubnah Shomali, Παλαιστίνια ακτιβίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διευθύντρια μονάδας στο Κέντρο Πόρων BADIL για τα Δικαιώματα Διαμονής και Δικαιώματα Προσφύγων Παλαιστινίων

Το ισραηλινό αποικιακό καθεστώς απαρτχάιντ έχει διαπράξει σχεδόν δύο χρόνια γενοκτονίας στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ παράλληλα έχει εκφράσει τα σχέδια και τις προθέσεις του να αφανίσει τους εναπομείναντες Παλαιστίνιους στην ιστορική Παλαιστίνη.

Και ωστόσο, τα κράτη όχι μόνο δεν αποτυγχάνουν να λάβουν δράση, αλλά είναι και συνένοχα στην γενοκτονία, τον εκτοπισμό, τον αποικισμό και το απαρτχάιντ. Ο Παλαιστινιακός αγώνας για απελευθέρωση έχει εκθέσει αυτή τη συνενοχή, αδράνεια, αποτυχία και σαμποτάζ της διεθνούς έννομης τάξης.

Αυτό που ο λαός της Παλαιστίνης αντιμετωπίζει και βιώνει δεν είναι κάτι νέο ούτε και αποκλειστικό, όπως οι παραπάνω λέξεις υποδηλώνουν. Η πραγματικότητα είναι ότι αποικιακές πολιτικές και πρακτικές επιβάλλονται σε πολλά άλλα μέρη του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένης της χειραγώγησης της διεθνούς έννομης τάξης ώστε να εξυπηρετηθούν πολιτικές και οικονομικές ατζέντες των Δυτικών αποικιοκρατικών κρατών.

Γι’ αυτό, ο παλαιστινιακός αγώνας για απελευθέρωση εκτείνεται πέρα του λαού και της εθνικής μας πατρίδας, της ιστορικής Παλαιστίνης, και βρίσκει ταύτιση σε πολλούς καταπιεσμένους λαούς και ομάδες στον κόσμο των οποίων τα δικαιώματα και οι ελευθερίες έχουν παρθεί και καταπατώνται για την περαιτέρω προώθηση αποικιοκρατικών ατζεντών.

Ο παλαιστινιακός αγώνας για απελευθέρωση επιβεβαιώνει αυτό που ιστορικά έχει ήδη αποδειχθεί και είναι πλέον γνωστό: ότι οι αγώνες για απελευθέρωση, για βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερίες και δικαιοσύνη απαιτούν περισσότερα από κούφιες υποσχέσεις και επικρίσεις, απραγματοποίητες λύσεις και συμβολικές χειρονομίες.

Οι αγώνες μας για απελευθέρωση απαιτούν τα κράτη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους να προστατεύσουν τους απροστάτευτους, να επιβάλουν ολοκληρωτικές κυρώσεις ενάντια στους δράστες διεθνών εγκλημάτων, ώστε να λογοδοτήσουν και να διατηρηθεί έτσι η διεθνής έννομη τάξη.

Επίσης γνωρίζουμε ότι τα κράτη δεν θα το κάνουν ηθελημένα, ειδικά αν τέτοιες πράξεις είναι συχνά επιβλαβείς για τις αποικιοκρατικές τους ατζέντες. Έτσι, είναι καθήκον των καταπιεσμένων να αντιστέκονται, και των συμμάχων μας να προσφέρουν αλληλεγγύη. Μαζί, μέσα από την κλιμάκωση άμεσων δράσεων που διαταράσσουν το αποικιακό status quo, θα απελευθερωθούμε όλοι.