Η σημαία της Ουρουγουάης από Canva.

Η Ουρουγουάη ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που έδωσε δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες και πρωτοπόρα στην ψήφιση νόμου περί διαζυγίου επιτρέποντας, επίσης, στις γυναίκες να παίρνουν διαζύγιο ανεξάρτητα [ΣτΜ: χωρίς τη συναίνεση του συζύγου]. Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, η χώρα έγραψε ιστορία και μπήκε στα πρωτοσέλιδα για την αποποινικοποίηση της μαριχουάνας, τη κατοχύρωση του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση, και τη νομιμοποίηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, ζητήματα που παρέμειναν ταμπού για τις περισσότερες γειτονικές χώρες. Στις 15 Οκτωβρίου 2025, αυτή η χώρα της Νότιας Αμερικής, με πληθυσμό σχεδόν 3,5 εκατομμύρια κατοίκους, κατέγραψε ένα ακόμα ιστορικό επίτευγμα: έγινε η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που νομιμοποίησε την ευθανασία. 

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από τη Γερουσία με 20 ψήφους υπέρ από το σύνολο των 31. Νωρίτερα, δύο μήνες πριν, το νομοσχέδιο είχε εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με 66 ψήφους υπέρ από σύνολο 99. Πραγματοποιήθηκε και η τελική έγκριση από τον πρόεδρο Γιαμαντού Όρσι. Η αντιπρόεδρος Καρολίνα Κόσσε, που υπηρετεί παράλληλα ως πρόεδρος του Κοινοβουλίου, συνεχάρη τους πολιτικούς για τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας.

Felicitaciones a todo el Senado por el trabajo en torno al proyecto de ley de Muerte Digna, cuyo objeto es regular y garantizar el derecho de las personas a transcurrir dignamente el proceso de morir.

Se trata de un hecho histórico, que coloca a Uruguay a la vanguardia en el… pic.twitter.com/TrnwLswtSQ

— Carolina Cosse (@CosseCarolina) October 16, 2025

Συγχαρητήρια σε όλα τα μέλη της Γερουσίας για τη δουλειά τους πάνω στο νομοσχέδιο για τον Αξιοπρεπή Θάνατο, με το οποίο επιδιώκεται να ρυθμιστεί και να διασφαλιστεί το δικαίωμα των ανθρώπων να πεθάνουν με αξιοπρέπεια.

Πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός, που τοποθετεί την Ουρουγουάη στα πρωτοπόρα κράτη σε ό,τι αφορά την προσέγγιση βαθιά ανθρώπινων και ευαίσθητων ζητημάτων, και το οποίο επιβεβαιώνει την δέσμευσή μας στην αξιοπρέπεια, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρέπει να συνεχίσουμε!

Το ψηφισθέν νομοσχέδιο επιτρέπει πρόσβαση στη διαδικασία της ευθανασίας στους ενήλικους, που κρίνονται ψυχικά ικανοί και πάσχουν από μία ή περισσότερες χρόνιες, ανίατες και μη αναστρέψιμες ασθένειες, οι οποίες προκαλούν αφόρητο πόνο και επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους.  

Ο πρόεδρος Όρσι δήλωσε ότι δεν σκέφτηκε να ασκήσει βέτο στο νόμο, προσθέτοντας: «Αυτά, όμως, είναι ζητήματα, που θα πρέπει πάντοτε να μας απασχολούν και στα οποία θα πρέπει να βελτιωνόμαστε, πρωτίστως εκείνα που άπτονται της ανθρώπινης αξιοπρέπειας». Όπως ανέφερε η εφημερίδα La Diaria, κυβερνητικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ομάδες αποτελούμενες από επαγγελματίες υγείας και νομικούς θα ξεκινήσουν άμεσα να δουλεύουν πάνω στη διατύπωση των διατάξεων του νόμου, καθώς υπάρχουν ήδη άτομα που θα μπορούσαν να επωφεληθούν.   

Η Ουρουγουάη θα γίνει η τέταρτη χώρα στην περιοχή, που αποποινικοποιεί την ευθανασία, αλλά η πρώτη που παρέχει το δικαίωμα στην ευθανασία με νόμο. 

Στην Κολομβία, η ευθανασία έχει αποποινικοποιηθεί από το 1997 και η διαδικασία που ακολουθείται ρυθμίστηκε το 2015. Ξεκίνησε, όπως αναφέρει το BBC, με το αίτημα ενός ασθενούς τελικού σταδίου προς το Συνταγματικό Δικαστήριο, προκειμένου να του επιτραπεί να προχωρήσει σε ιατρικώς υποβοηθούμενο θάνατο. Σύμφωνα με το Reuters, στην Κούβα, η ευθανασία συμπεριλήφθηκε με διακριτικό τρόπο στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος καθολικής υγειονομικής περίθαλψης το 2023. Το έτος που μας πέρασε, και η Δημοκρατία του Ισημερινού αποποινικοποίησε την πρακτική, έπειτα από μία δικαστική απόφαση που καθόρισε το νομικό πλαίσιο και τους κανόνες για μελλοντικές περιπτώσεις.

Η συζήτηση περί «Αξιοπρεπούς Θανάτου»

Συνεδρίαση της Γερουσίας της Ουρουγουάης. Φωτογραφία: Martin Monteverde από το Φωτογραφικό Τμήμα του Κοινοβουλίου της Ουρουγουάης. Δίκαια χρήση.

Η συζήτηση γύρω από το νομοσχέδιο περί Αξιοπρεπούς Θανάτου διήρκεσε πέντε χρόνια στην Ουρουγουάη. H πρώτη πρόταση για την αποποινικοποίηση της ευθανασίας παρουσιάστηκε το Μάρτιο του 2020 από τον τότε βουλευτή του κεντροδεξιού κόμματος Κολοράδο, Όπε Πασκέτ. Παρά το γεγονός ότι το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από την Κάτω Βουλή το 2022, η γερουσία κωλυσιεργούσε. Αυτή τη χρονιά, μετά την επιστροφή του αριστερού συνασπισμού Frente Amplio (FA) στην προεδρία, μία καινούργια πρόταση, που συνδυάζει στοιχεία αφενός από  την πρόταση του 2020, και αφετέρου, από μία πρόταση του 2021 των βουλευτών του Frente Amplio, επανεισήχθη και υπεβλήθη εκ νέου σε ψηφοφορία, σύμφωνα με την εφημερίδα El País.

O Πασκέτ, αν και πρώην βουλευτής, επέστρεψε στο κοινοβούλιο για να ψηφίσει το νομοσχέδιο, χάρη στην έδρα που του παραχώρησε προσωρινά ο Ρόμπερτ Σίλβα, γερουσιαστής του κόμματός του. Όπως δημοσίευσε το Montevideo Portal, ο Πασκέτ αναφέρθηκε σε περιπτώσεις ανθρώπων, που περίμεναν την ψήφιση του νόμου όλο αυτό το διάστημα, και δήλωσε:

El que crea en la legitimidad moral de la eutanasia y se encuentra en la triste situación de necesitarla, podrá pedirla. Quien la considere incompatible con sus creencias y convicciones, no la pedirá y nadie se la aplicará contra su voluntad. ¡Es libertad para elegir: eso es lo que reclamamos! ¡Que cada cual siga los dictados de su conciencia! El que quiere eutanasia, que la pida, y el que no la quiere, que la rechace. (…)

No va a venir ninguna autoridad a clasificar a los pacientes en “eutanasiables” y “no eutanasiables.” Esta es una falsedad que se ha repetido una y otra vez. La decisión de pedir la eutanasia es absolutamente privativa de la persona de cuya vida se trata. Si está en la situación prevista por la ley, se dará trámite a su pedido, y, si no, no.

Όσοι πιστεύουν στην ηθική νομιμότητα της ευθανασίας και βρίσκονται στη θλιβερή περίσταση να τη χρειάζονται, θα μπορούν να τη ζητήσουν. Όσοι θεωρούν ότι δεν συμβαδίζει με τα πιστεύω και τις πεποιθήσεις τους, δε θα τη ζητήσουν και δε θα χορηγηθεί σε κανέναν χωρίς τη θέλησή του. Είναι ζήτημα ελευθερίας επιλογής· αυτό διεκδικούμε! Να μπορεί κάθε άνθρωπος να ακολουθήσει αυτό που του υπαγορεύει η συνείδησή του! Όσοι επιθυμούν την ευθανασία μπορούν να τη ζητήσουν, όσοι δεν την επιθυμούν, μπορούν να την απορρίψουν.(…)

Δε θα υπάρχουν αρμόδιες Αρχές, που θα πηγαίνουν στους ασθενείς και θα τους ταξινομούν ως «κατάλληλους για ευθανασία» και «μη κατάλληλους για ευθανασία». Αυτό είναι ψευδές και έχει επαναληφθεί μία ή και δύο φορές. Η απόφαση να αιτηθεί κανείς ευθανασία είναι μία απολύτως προσωπική υπόθεση του ίδιου του ατόμου για τη δική του ζωή. Αν η περίπτωσή του προβλέπεται από τον νόμο, το αίτημά του θα προωθηθεί. Αν πάλι δεν προβλέπεται από τις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος, τότε δε θα προχωρήσει η διαδικασία.

Mεταξύ των 11 γερουσιαστών που καταψήφισαν το νομοσχέδιο, ήταν και ο Μαρτίν Λεμά του Εθνικού Κόμματος (της κεντροδεξιάς), που ισχυρίστηκε ότι το νομοσχέδιο είχε «κενά, ελαττώματα και αντιφάσεις, έλλειψη κλινικών και νομικών εγγυήσεων, παραβίαση συνταγματικών πτυχών». Ο γερουσιαστής Γκουστάβο Ζούμπια του κόμματος Κολοράδο, σε ανάρτησή του στον λογαριασμό του στο X (πρώην Twitter), δήλωσε ότι δεν ψήφισε το νομοσχέδιο, καθώς αυτό δεν προέβλεψε περισσότερους μηχανισμούς ελέγχου.

H Ουρουγουάη είναι μία κοσμική χώρα, όπου υπάρχει διαχωρισμός Εκκλησίας και Κράτους, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, ώστε το 1919, ένας νόμος κατήργησε όλες τις θρησκευτικές εορτές από το επίσημο ημερολόγιο· τα Χριστούγεννα, για παράδειγμα, γιορτάζονται ως Ημέρα της Οικογένειας. Παρ’ όλα αυτά, εκπρόσωποι της Καθολικής Εκκλησίας εξέδωσαν ανακοίνωση εκφράζοντας την ανησυχία τους ότι ο νόμος περί της ευθανασίας «θα μπορούσε να προωθήσει μια κουλτούρα θανάτου».

Δίνοντας το δικαίωμα στην επιλογή

Στις 15 Οκτωβρίου 2025, ημέρα που η Γερουσία ενέκρινε το νομοσχέδιο, ο Πάμπλο Σαλγκέιρο θα γιόρταζε τα 62α γενέθλιά του. Ο Σαλγκέιρο πέθανε το 2020 από αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS), μία εκφυλιστική ασθένεια που είχε προσβάλει και άλλα μέλη της οικογένειάς του στο παρελθόν. Οι κόρες του, Φλορένσια και Σοφία, βρίσκονται ανάμεσα στους συγγενείς, που τάσσονται υπέρ της αποποινικοποίησης της ευθανασίας.

Qué regalo de cumpleaños sería saber que nadie más va a sufrir como él, sin la opción de elegir cómo morir.
Espero que mi papá esté viendo esto.
Orgullosa de mi país que avanza en derechos una vez más. 🇺🇾🧡 https://t.co/LB2Yi185uF pic.twitter.com/9H1FyFLqK9

— Sofía 🐞 (@sofisall) October 16, 2025

Τι ωραίο δώρο γενεθλίων θα ήταν να ξέρουμε ότι κανένας άλλος δε θα χρειαστεί να υποφέρει όπως υπέφερε εκείνος, χωρίς να μπορεί να αποφασίσει πώς θα πεθάνει. Ελπίζω ότι ο πατέρας μου βλέπει αυτό που γίνεται. Είμαι περήφανη που η χώρα μου προοδεύει, για ακόμα μια φορά, σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων 🇺🇾🧡

To 2021, η Φλορένσια δημοσίευσε ένα thread στον λογαριασμό της στο X, όπου διηγούνταν ότι, παρόλο που ο πατέρας της είχε διαύγεια μέχρι τις τελευταίες του μέρες, η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση είχε σαφώς περιορίσει τη δυνατότητα του σώματός του να ανταποκρίνεται. Έτσι, μία νύχτα του Φεβρουαρίου, τον άκουσε να λέει πως «Αυτό δεν είναι πια ζωή» και ότι «δεν ήθελε να συνεχίζει να ζει» και πως «ήθελε να πεθάνει». Έγραψε: «Ελπίζω κανένας να μη βρεθεί στη θέση να ακούει αυτά τα λόγια, γνωρίζοντας ότι είναι αληθινά, και να μην μπορεί να κάνει απολύτως ΤΙΠΟΤΑ».

Η Φλορένσια, που είναι μέλος της Empatia Uruguay (Oυρουγουάη της Ενσυναίσθησης), μίας ομάδας Ουρουγουανών που υποστηρίζουν τη νομοθέτηση του δικαιώματος της ευθανασίας, δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Subrayado ότι ένιωσε να την τιμά η ψήφιση του νόμου, ο οποίος  έβαλε ξανά τη χώρα σε τροχιά πρωτοπόρου:

…y nos posiciona como un país que tiene imaginación y que se atreve a atacar ciertos problemas que en vez de dejarlos en la oscuridad o dejar que sigan pasando clandestinamente, da una respuesta desde el Estado, que es una respuesta liberal y que deja a las personas decidir según sus valores, cómo vivir sus vidas.

…μας τοποθετεί στο προσκήνιο, ως μία χώρα που έχει φαντασία και τολμά να αντιμετωπίσει ορισμένα ζητήματα, που αντί να τα αφήνει να ζουν στο σκοτάδι ή να γίνονται στα κρυφά, δίνει μία απάντηση από το Κράτος, μία απάντηση που σέβεται την προσωπική ελευθερία και επιτρέπει στους ανθρώπους να αποφασίζουν, σύμφωνα με τις αξίες τους, πώς θα ζήσουν τη ζωή τους.

Σε ένα thread όπου σχολίαζε πώς ενδέχεται να ψηφίσουν οι γερουσιαστές, στην τελική της ανάρτηση, έθετε το ερώτημα: «Ποιοι είμαστε εμείς για να πούμε σε κάποιον που είναι άρρωστος πόσος πόνος είναι αρκετός; Η ώρα της ψηφοφορίας πλησιάζει».