Φωτογραφία από τον Gaurav Pokharel στο Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Αυτή η έκθεση του Dart Centre Asia Pacific, που συντάχθηκε από τον Arun Karki, δημοσιεύτηκε αρχικά στο Nepali Times και μια επεξεργασμένη έκδοση έχει αναδημοσιευτεί στο Global Voices ως μέρος συμφωνίας κοινής χρήσης περιεχομένου.

Πώς θα έπρεπε να πράξει μία δημοσιογράφος, όταν νεαροί διαδηλωτές πυροβολούνται μπροστά της; Κάνει τη δουλειά της και μένει ουδέτερη; Μπορείς να μείνεις ουδέτερη;

Καθώς οι διαδηλώσεις της γενιάς Z έχουν κατακλύσει το Κατμαντού, οι δημοσιογράφοι του Νεπάλ βρέθηκαν στη θέση να αναφέρουν μια ιστορία προσωπική. Ενώ εργάζονταν, ορισμένοι από αυτούς έγιναν ακόμα και στόχος όχλων.

Ο Arun Karki, μέλος του Dart Asia Pacific, επισκέφθηκε τα γραφεία σύνταξης και μίλησε με τους συναδέλφους του για την εμπειρία τους από την κάλυψη των διαδηλώσεων της γενιάς Z, που ξέσπασαν στις 8 Σεπτεμβρίου του 2025. Αυτές είναι οι μαρτυρίες δημοσιογράφων, που έγιναν μάρτυρες της αναταραχής στην πόλη που αποκαλούν σπίτι τους.

Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Sunita Karki βρίσκονταν σε ένα εργαστήριο σε ένα ξενοδοχείο. Είδε τα πρώτα κύματα διαμαρτυριών μέσα από τα παράθυρα. Ειδοποιήσεις για απαγόρευση της κυκλοφορίας κατέκλυσαν το κινητό της, ένα όχημα που άνηκε σε μια ομάδας ανθρωπίνων δικαιωμάτων είχε πάρει φωτιά στον δρόμο, νεαρά αγόρια μετέφεραν τους τραυματισμένους φίλους τους με μοτοσικλέτες σε τοπικά νοσοκομεία, και οι αστυνομικοί ξυλοφόρτωναν έναν έφηβο με τα χέρια υψωμένα.

«Έκλαψα πολύ», είπε, αλλά τα δάκρια δεν ήταν δάκρυα φόβου. Ήταν επειδή ένιωθε ενοχή. «Δεν μπορούσα να κάνω ρεπορτάζ. Ήμασταν μάρτυρες αυτών των σκηνών από ένα πεντάστερο ξενοδοχείο». Μέχρι το βράδυ, οι δολοφονημένοι είχαν φτάσει τους 19. Στις 9 Σεπτεμβρίου, στις 3:35 μ.μ περίπου, το πρακτορείο ειδήσεων στο οποίο εργάζονταν, το Annapurna Post με έδρα το Τινκούνε του Κατμαντού, είχε τυλιχτεί στις φλόγες. Οι εργαζόμενοι έπρεπε να εγκαταλείψουν το κτίριο, καθώς τμήματα αυτού είχαν καταστραφεί ολοσχερώς.

Φωτογραφία από τον Garav Pokharel στο Nepali Times. Χρησιμοπιείται με άδεια.

Όταν έμαθε για τη φωτιά στο γραφείο της, είπε στον σύζυγό της με ανησυχία ότι θα παραιτούνταν από τη δουλειά της: «Αν πρέπει να κρύβουμε την ταυτότητά μας σε κάθε διαμαρτυρία, τι είδους δημοσιογράφος είμαι;».

Την επόμενη μέρα, δημοσίευσε ένα άρθρο, αλλά τα συναισθήματά της εξακολουθούσαν να εναλλάσσονται μεταξύ μιας δημοσιογράφου αφοσιωμένης στο καθήκον της και μιας πολίτη σε κατάσταση σοκ. Είπε ότι, σε στιγμές σαν και αυτή, είναι δύσκολο να νιώσει κανείς αληθινά ουδέτερος.

Έχοντας δει την αστυνομία να χτυπάει τους διαδηλωτές, ένιωσε δυνατή θέληση να επέμβει και όχι να μείνει πίσω για να κάνει το ρεπορτάζ της. Το πρώτο κύμα αληθινής ηρεμίας ήρθε μετά, όταν οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους και άναψαν κεριά μαζί, προς τιμήν εκείνων που δολοφονήθηκαν. «Ήταν μια μορφή νικηφόρας παρέλασης. Ένιωσα κάποια ανακούφιση μετά από τις βάναυσες μέρες», είπε.

Ο Angad Dhakal, φωτορεπόρτερ που εργάζεται στο Kantipur National Daily, στεκόταν έξω από το κτίριο του γραφείου του, όταν διαδηλωτές μπήκαν μέσα και έβαλαν φωτιά στα πάντα. Είχε ήδη ενημερωθεί ότι διαδηλωτές σκόπευαν να κάψουν το κτίριο και έσπευσε στο γραφείο του, με την ελπίδα να σώσει τους σκληρούς του δίσκους που περιείχαν μια δεκαετία δουλειάς. Απέτυχε.

Σήκωσε τον φωτογραφικό του φακό και με «βία» πίεσε το κλείστρο. Περισσότερο για την καταγραφή της σκηνής παρά από «επαγγελματικό ενθουσιασμό ή καθήκον».

Φωτογραφία από τον Garav Pokharel στο Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

«Το γραφείο μου είχε πάρει φωτιά. Τι έπρεπε να φωτογραφίσω;», θυμήθηκε. Μερικές στιγμές αργότερα, ένας διαδηλωτής παρατήρησε την ταμπέλα «Φωτογράφος» στο κίτρινο γιλέκο του. Ο Dhakal θυμήθηκε να λέει ότι ήταν νέος ελεύθερος επαγγελματίας και YouTuber. Πήγε σε μια γωνιά και έβγαλε το γιλέκο του, έτσι ώστε να μην στοχοποιηθεί από τους διαδηλωτές.

Όταν πρόκειται για κάλυψη διαδηλώσεων, ο Angad συνήθως στέκεται κοντά στην αστυνομία, επειδή είναι πιο ασφαλής. Αλλά στις 8 Σεπτεμβρίου, οι εμπρησμοί και οι πυροβολισμοί έκαναν την περιοχή πιο επικίνδυνη. Μια πλαστική σφαίρα χτύπησε τον φίλο του, Dipendra Dhungana, τραυματίζοντάς τον σοβαρά.

Σκέφτηκε: «Πού πηγαίνουμε τώρα; Αν παραμείνουμε εδώ, θα χτυπηθούμε». Αφού ήταν μάρτυρας ενός διημέρου διαδηλώσεων, βίας και σκοτωμών, και έχοντας δει το γραφείο του να παίρνει φωτιά, δεν μπορούσε να κοιμηθεί για μέρες.

Το ίδιο απόγευμα που κάηκαν τα κρατικά κτίρια και το πρακτορείο ειδήσεων Kantipur, ένα μήνυμα σε ένα φόρουμ διαδηλώσεων στο Discord μιλούσε ανοιχτά για «επίθεση στο Καντιπούρ».

Οι φήμες εξαπλώθηκαν και σε άλλα ΜΜΕ. Έξω από το γραφείο Online Khabar, όπου εργάζεται ο Gaurav Pokharel, ο διευθυντής του γραφείου σύνταξης είπε: «Πολλοί ύποπτοι περπατούσαν τριγύρω». Κατέβασαν τις περσίδες, απέφευγαν τα παράθυρα, κλείδωσαν την μπροστινή πύλη και έστειλαν το προσωπικό σε άλλα μέρη της πόλης. Το ΜΜΕ απειλήθηκε και κλειδώθηκε, αλλά δεν του έβαλαν φωτιά.

Ο Pokharel έκρυψε τη δημοσιογραφική του ταυτότητα. «Δεν την έδειχνα ποτέ. Μερικές φορές έπρεπε να μπω στην πορεία φωνάζοντας συνθήματα, απλώς για να γίνω ένα με τους διαδηλωτές», είπε. Έβλεπε ανθρώπους να πυροβολούνται και βοήθησε να απομακρύνει έναν δημοσιογράφο από ένα επιθετικό πλήθος.

Φωτογραφία από τον Garav Pokharel μέσω του Nepali Times.

Ο Gaurav συνέβαλε επίσης με άρθρα σε διεθνή ΜΜΕ ως ελεύθερος επαγγελματίας. Αργότερα, όταν μετέφερε μια συνέντευξη ενός νεαρού διοργανωτή της πορείας, έγραψε στον εκδότη ενός διεθνούς ΜΜΕ, για το οποίο εργάζοταν: «Η συγγραφή αυτού του άρθρου ήταν πολύ δύσκολη. Έκλαψα πολλές φορές, ενώ το συνέτασσα». Δούλευε για μέρες χωρίς παύση παλεύοντας με την εξάντληση και υπόταση.

Διαδηλωτές βανδάλισαν και έκαψαν το συγκρότημα Singha Darbar, που στεγάζει τη ραδιοτηλεόραση του Νεπάλ. Προσπάθησαν να διακόψουν τη δημόσια μετάδοση των νέων.

Ο Surendra Paudyal ξεκίνησε τη μέρα του με τη δημοσιογραφική του ταυτότητα περασμένη στον λαιμό του, νομίζοντας ότι αυτό θα του επέτρεπε να κινείται ελεύθερα. Όταν όμως έφτασε στο συγκρότημα Singha Darbar κατά τις 3:30 μ.μ, η κατάσταση φαίνονταν επικίνδυνη.

Έβαλε την ταυτότητα στην τσέπη του. Όταν ρωτήθηκε τι είχε μεγαλύτερη σημασία, απάντησε χωρίς παύση: η ζωή προηγείται. Εκείνη τη στιγμή, ένιωσε αληθινό φόβο και ένα ισχυρό καθήκον να προστατεύσει την ομάδα του.

Η προσοχή του περιορίστηκε σε βασικά πράγματα: να διατηρήσει την ψυχραιμία του, να βρει εξόδους, να βγάλεις τους πάντες έξω με ασφάλεια. Αργότερα, ήταν σε θέση να διατηρήσουν τις ειδήσεις των 8 μ.μ στον αέρα μέσω περιφερειακού συνδέσμου. Ένιωσε μεικτά συναισθήματα και μία αίσθηση ανακούφισης που η μετάδοση δεν διακόπηκε, αλλά και θλίψη και θυμό που το δικό τους στούντιο είχε δεχθεί επίθεση.