Φωτογραφία από μια ομαδική δραστηριότητα του Vietnam Rise. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Οι περιορισμοί στον αστικό χώρο στο Βιετνάμ έχουν καταστήσει πιο δύσκολο για τις ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις ακτιβιστικές ομάδες να εκπληρώσουν το έργο τους χωρίς να στοχοποιηθούν από τις Αρχές. Παρά τους κινδύνους, αρκετές πρωτοβουλίες και εκστρατείες στοχεύουν στην ενδυνάμωση περισσότερων ανθρώπων, ώστε να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και να προωθήσουν θετικές αλλαγές στις κοινότητές τους. Μεταξύ όσων υποστηρίζουν ενεργά τις μεταρρυθμίσεις είναι μέλη της βιετναμέζικης διασποράς, που ανησυχούν για την πατρίδα τους και είναι πρόθυμα να μελετήσουν την κληρονομιά τους.

Το Vietnam Rise, του οποίου οι τρεις ιδρυτές είναι μέλη της διασποράς, δημοσιεύει  μελέτες, προωθεί προγράμματα υποτροφιών και συνεργάζεται με δίκτυα με έδρα τη Νοτιοανατολική Ασία για να αναδείξει την επιδεινούμενη κατάσταση του αστικού χώρου στο Βιετνάμ και να προωθήσει καινοτόμες προσεγγίσεις για την υποστήριξη ακτιβιστ(ρι)ών από τη βάση και την υποστήριξη των πολιτών στην αντίδραση στις δρακόντειες πολιτικές.

Το Global Voices πήρε συνέντευξη από το Vietnam Rise σχετικά με την αποστολή του, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στο έργο του και τον ρόλο της περιφερειακής συνεργασίας στην ανάκτηση του αστικού χώρου.

Global Voices (GV): Ποιος είναι ο στόχος του Vietnam Rise; Πώς σκοπεύετε να εκπληρώσετε την αποστολή σας;

Vietnam Rise (VR): Ο βασικός στόχος του Vietnam Rise είναι η ενδυνάμωση των ακτιβιστ(ρι)ών βάσης και της κοινωνίας των πολιτών στο Βιετνάμ. Στόχος μας είναι να εκπληρώσουμε αυτήν την αποστολή κυρίως μέσω των εξαμηνιαίων εισαγωγών μας για τα προγράμματα επώασης και υποτροφιών. Το πρόγραμμα υποτροφιών επιλέγει ακτιβιστές και ακτιβίστριες από το Βιετνάμ και εκπαιδεύει στην ηγεσία. Το πρόγραμμα επώασης παρέχει επιχορηγήσεις εκκίνησης και υποστήριξη διαχείρισης έργων για ομάδες ακτιβιστ(ρι)ών βάσης. Οι υπότροφοι και οι ομάδες επώασης εργάζονται σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως τα εργασιακά δικαιώματα, η πρόσβαση στην εκπαίδευση και τα ζητήματα ΛΟΑΤΚΙ+. Οργανώνουμε δια ζώσης εκπαίδευση και εκπαιδευτικές εκδρομές για ακτιβιστές, ώστε να συναντηθούν και να μοιραστούν βέλτιστες πρακτικές με ομοϊδεάτες φορείς κινημάτων στη Νοτιοανατολική Ασία. Στόχος αυτών των προγραμμάτων είναι να δώσουν ώθηση σε αυτοσυντηρούμενες και ενδυναμωμένες κοινότητες εντός του Βιετνάμ.

GV: Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζετε στη δουλειά σας και πώς τις ξεπερνάτε;

VR: Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο Βιετνάμ περιλαμβάνουν τη διάδοση παραπληροφόρησης από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με τον σκοπό της «Επανάστασης στο Βιετνάμ» και τον κίνδυνο πολιτικής τιμωρίας. Το Βιετνάμ είναι ένα μονοκομματικό κράτος με περιορισμένο νομικό χώρο για την κοινωνία των πολιτών, μια κίνηση που χαρακτηρίζεται από κατηγορίες για φοροδιαφυγή, αντικρατική προπαγάνδα και «κατάχρηση δημοκρατικών ελευθεριών» εναντίον ακτιβιστ(ρι)ών. Οι οργανώσεις, που δεν είναι καταχωρημένες και ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αμφισβητούν την εξουσία, χαρακτηρίζονται ως αντιδραστικές ή, σε ακραίες περιπτώσεις, τρομοκρατικές. Η τιμωρία για πολιτική παρέκκλιση είναι αυστηρή αναγκάζοντας πολλούς ακτιβιστές από τη βάση να ακολουθήσουν διακριτικά και υπόγεια κανάλια ή να σιωπήσουν εντελώς.

Στη διεθνή κοινότητα, μια άλλη πρόκληση είναι η σχετική αφάνεια του αυταρχικού κράτους του Βιετνάμ σε σύγκριση με μέρη όπως η Κίνα και η Βόρεια Κορέα. Αναμφίβολα, ένας λόγος για την άγνοια των ξένων σχετικά με την πολιτικά κλειστή κοινωνία του Βιετνάμ είναι η εικόνα της επιτυχημένης οικονομικής ανάπτυξης και του επιθυμητού τουριστικού προορισμού. Η έλλειψη αξιόπιστων και προσβάσιμων πληροφοριών σχετικά με τον βιετναμέζικο ακτιβισμό, γραμμένων στα αγγλικά, δυσχεραίνει επίσης την ενημέρωση ενός μη βιετναμέζικου κοινού σχετικά με την κοινωνία των πολιτών του Βιετνάμ.

GV: Πόσο σημαντική είναι η περιφερειακή συνεργασία και αλληλεγγύη στην προστασία και την ανάκτηση του αστικού χώρου στο Βιετνάμ;

VR: Καθώς οι οικονομικοί πόροι γίνονται σπάνιοι, η περιφερειακή συνεργασία και η αλληλεγγύη μεταξύ των ήδη περιθωριοποιημένων ακτιβιστών της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Ένας τρόπος για την ανάκτηση του αστικού χώρου είναι η ανταλλαγή δεξιοτήτων, δεδομένων και εις βάθος περιφερειακής γνώσης για την επίλυση προβλημάτων.  Για να χρησιμοποιήσουμε ένα παράδειγμα από τον οργανισμό μας, το Vietnam Rise αποτελεί μέρος του  έργου Terali, μιας υπηρεσίας υποστήριξης για υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία για την αντιμετώπιση ζητημάτων κυβερνοασφάλειας.  Οι εμπλεκόμενοι πάροχοι υπηρεσιών υποστήριξης περιλαμβάνουν την TibCert (Θιβέτ), την Vietnam Rise (Βιετνάμ) και την Security Matters (Ταϊλάνδη, Χονγκ Κονγκ, Καμπότζη και Μαλαισία). Οι υπηρεσίες μας επιδιώκουν να εξυπηρετήσουν τις συγκεκριμένες κοινότητές μας, δημιουργώντας παράλληλα μια κοινή βάση δεδομένων με κοινές απειλές και ζητήματα δεδομένων που θα εμπλουτίσουν την κατανόησή μας για τις απειλές ψηφιακών δικαιωμάτων στη Νοτιοανατολική Ασία.

Φωτογραφία από μια ομαδική δραστηριότητα του Vietnam Rise. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Το Vietnam Rise συμμετέχει σε περιφερειακούς διαλόγους, όπως η Συνέλευση Ασίας-Ειρηνικού για τα Ψηφιακά Δικαιώματα (DRAPAC) του 2025, για να προωθήσει το έργο του και να μάθει από την εμπειρία συναδέλφων ακτιβιστών. Ο υπεύθυνος προγράμματος μοιράστηκε αυτό το συμπέρασμα από τη συμμετοχή του στο DRAPAC.

Ακόμα και εν μέσω γεωπολιτικών προκλήσεων, δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι πόροι είναι τόσο σπάνιοι όσο τους παρουσιάζουμε. Σαφώς, υπάρχουν πολλοί κινητοποιημένοι νέοι ακτιβιστές που συνεχίζουν να συμμετέχουν στο DRAPAC και να μοιράζονται εμπειρίες μεταξύ τους. Με κάποια στρατηγική ανακατανομή πόρων και συνεργασία, θα είμαστε σε θέση να προσαρμοστούμε και να ευδοκιμήσουμε σε εχθρικά περιβάλλοντα. Αυτή η στάση μετρημένης αισιοδοξίας και δέσμευσης για αμοιβαία επωφελείς συνδέσεις θα οδηγήσει τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπροστά.

Το Vietnam Rise διοργανώνει το Φεστιβάλ Κοινωνικού Κινήματος τον Νοέμβριο, το οποίο αναμένεται να συγκεντρώσει και να γιορτάσει κοινότητες, ομάδες και ακτιβιστές που ηγούνται βιετναμέζικων κινημάτων και πρωτοβουλιών νέων. Θα περιλαμβάνει επίσης μια διαδικτυακή στρογγυλή τράπεζα περιφερειακών ΜΚΟ που θα συγκεντρώνει τις απόψεις περιφερειακών ακτιβιστών νέων για την αποτελεσματική εμπλοκή των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στη Νοτιοανατολική Ασία.