Νοέμβριος 2024: Η αστυνομία καταστέλλει διαδήλωση υπέρ της ΕΕ. Πηγή: Mariam Nikuradze, OC Media (με άδεια).

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στο OC Media στις 28 Νοεμβρίου 2025. Η έκδοση που διαβάζετε είναι τροποποιημένη και αναδημοσιεύεται από το Global Voices μέσω συνεργασίας των δύο μέσων.

Αν και οι διαδηλώσεις δεν αποτελούν νέο φαινόμενο για τη Γεωργία, το τελευταίο έτος αποτέλεσε μια περίοδο διαρκών κινητοποιήσεων χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Χιλιάδες πολίτες κινητοποιούνταν καθημερινά υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας και κατά της διολίσθησης του κόμματος Γεωργιανό Όνειρο προς αντιδυτικές πολιτικές, στον απόηχο των αμφιλεγόμενων εκλογών του Οκτωβρίου 2024.

Παρόλο που ο αριθμός σταδιακά μειώθηκε, τα πλήθη γέμιζαν επανειλημμένα τη Λεωφόρο Ρουσταβέλι, η οποία εκτείνεται για περίπου 1,5 χιλιόμετρο από την Πλατεία Ελευθερίας (Τιφλίδα). Με τη συμπλήρωση ενός έτους από την έναρξη του κινήματος, παραθέτουμε τις σημαντικότερες στιγμές.

Νοέμβριος 2024

Η απόφαση του Πρωθυπουργού Ιρακλί Κομπαχίτζε να «παγώσει» τις διαδικασίες ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έβγαλε χιλιάδες πολίτες στους δρόμους. Στη Λεωφόρο Ρουσταβέλι, οι Αρχές επιχείρησαν να διαλύσουν το πλήθος με δακρυγόνα και αύρες, με τους διαδηλωτές να απαντούν με πυροτεχνήματα σε μια σειρά ολονύκτιων συγκρούσεων που κράτησαν δύο εβδομάδες.

Η καταστολή ήταν ιδιαίτερα σκληρή: δημοσιογράφοι ξυλοκοπήθηκαν και είδαν τον εξοπλισμό τους να κάνει φτερά. Δεκάδες ρεπόρτερ τραυματίστηκαν, με πιο σοβαρή την περίπτωση του Guram Rogava, ο οποίος κινδύνεψε να χάσει τη ζωή του κατά τη διάρκεια ζωντανής ανταπόκρισης.

Δεκέμβριος 2024

Μόνο τις πρώτες δύο εβδομάδες συνελήφθησαν πάνω από 450 διαδηλωτές και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κατήγγειλαν εκτεταμένα περιστατικά αστυνομικής κτηνωδίας. Οι διαδηλωτές χρησιμοποίησαν προστατευτικό εξοπλισμό και εξουδετέρωναν τα δακρυγόνα, ενώ η αστυνομία κλιμάκωσε την απάντησή της χρησιμοποιώντας μεγάλες ποσότητες αερίων και συλλαμβάνοντας ανθρώπους τυχαία.

Η συνιδρύτρια του OC Media, Mariam Nikuradze, παραλίγο να συλληφθεί και η δεύτερη κάμερά της καταστράφηκε. Οι Αρχές αύξησαν επίσης τα πρόστιμα για τον αποκλεισμό δρόμων, καθιστώντας τη συμμετοχή οικονομικά τιμωρητική.

Η Λεωφόρος Ρουσταβέλι είχε στολιστεί για τα Χριστούγεννα, αλλά οι διαδηλωτές τροποποιούσαν συνεχώς τον στολισμό κρεμώντας πανό και φωτογραφίες βασανισμένων κρατουμένων. Λόγω των ταραχών, το χριστουγεννιάτικο δέντρο φωταγωγήθηκε τελικά χωρίς τελετές.

Ιανουάριος 2025

Η έλευση του νέου έτους βρήκε τους διαδηλωτές στη Λεωφόρο Ρουσταβέλι σε μια μαζική συγκέντρωση. Η συχνότητα της βίαιης καταστολής υποχώρησε, καθώς η κυβέρνηση επέβαλε απαγορεύσεις στη χρήση πυροτεχνημάτων, μασκών και λέιζερ, επιχειρώντας να προσδώσει έναν πιο ειρηνικό χαρακτήρα στις κινητοποιήσεις. Παράλληλα, εντάθηκαν οι θεματικές πορείες, με αιχμή τη δικαστική μεροληψία· σε ένα περιστατικό, δικαστικοί λειτουργοί στοχοποιήθηκαν με ρίψεις αυγών.

Η σύλληψη του εκδότη Mzia Amaghlobeli στο Μπατούμι προκάλεσε κύμα αλληλεγγύης, ενώ στην Τιφλίδα σημειώθηκαν δράσεις πολιτικής ανυπακοής με συμβολική χρήση μασκών. Μια τρίωρη γενική απεργία κατέγραψε ευρεία συμμετοχή.

Ενώ ο καλλιτεχνικός κόσμος κινητοποιήθηκε υπέρ του συλληφθέντος ηθοποιού Andro Chichinadze. Σε διπλωματικό επίπεδο, το Συμβούλιο της ΕΕ ανακάλεσε το καθεστώς ελεύθερης βίζας για τους Γεωργιανούς διπλωμάτες, οδηγώντας την κυβέρνηση στην αναστολή της συμμετοχής της στην PACE, ως απάντηση στο αίτημα της τελευταίας για διεξαγωγή νέων εκλογών.

Φεβρουάριος 2025

Οι διαδηλωτές επιχείρησαν να κλείσουν μια βασική έξοδο της Τιφλίδας, μια πράξη που πλέον θεωρείται κακούργημα, με αποτέλεσμα η αστυνομία να παρέμβει μαζικά προκαλώντας τεράστια μποτιλιαρίσματα. Στο πλαίσιο αυτό, συνελήφθησαν πολλοί ηγέτες της αντιπολίτευσης.

Την ίδια στιγμή, το Γεωργιανό Όνειρο ίδρυσε μια επιτροπή για να τιμωρήσει το Ενωμένο Εθνικό Κίνημα (UNM), όμως οι αρμοδιότητές της επεκτάθηκαν ώστε να στοχοποιούν το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολίτευσης. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν, με τον κόσμο να ζητά επίμονα πρόωρες εκλογές.

Μάρτιος 2025

Οι διαδηλωτές έκαναν πορεία καθημερινά από την έδρα του γεωργιανού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα προς το κοινοβούλιο για να καταδικάσουν τη μεροληπτική δημοσιογραφική κάλυψη και τις απολύσεις με πολιτικά κίνητρα. Οι διαδηλωτές χτυπούσαν τύμπανα, χρησιμοποιούσαν μεγαφωνα και διάβαζαν τα ονόματα των φυλακισμένων διαδηλωτών.

Ένα άλλο μέτωπο διαμαρτυρίας αναδύθηκε ενάντια στην κοινοβουλευτική επιτροπή κατά της αντιπολίτευσης, ειδικά αφού η βουλευτής Tea Tsulukiani δήλωσε ότι ο εθνικός ήρωας Giorgi Antsukhelidze είχε «θυσιαστεί για τις φιλοδοξίες κάποιου», υπονοώντας τον πρώην πρόεδρο Σαακασβίλι.

Εν τω μεταξύ, το Γεωργιανό Όνειρο ενέκρινε νέα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της λεγόμενης γεωργιανής μετάφρασης του νόμου FARA των ΗΠΑ, αντικαθιστώντας τον επίμαχο νόμο περί ξένων πρακτόρων. Οι τροπολογίες απαγόρευσαν επίσης στους τηλεοπτικούς σταθμούς να δέχονται ξένη χρηματοδότηση. Όλοι οι νόμοι εγκρίθηκαν ομόφωνα εν απουσία των βουλευτών της αντιπολίτευσης.

Απρίλιος 2025

Στην επέτειο των 36 χρόνων από τα γεγονότα του 1989, η Λεωφόρος Ρουσταβέλι μετατράπηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ διαδηλωτών και κυβέρνησης. Το Γεωργιανό Όνειρο προκάλεσε αντιδράσεις συγκρίνοντας τους διαδηλωτές με τους Σοβιετικούς εισβολείς, αποσιωπώντας όμως τον ρόλο της Ρωσίας. Μια ιδιαίτερα σκληρή τακτική των αρχών ήταν η απομάκρυνση των σκύλων των συγκεντρωμένων, πολλοί από τους οποίους χάθηκαν οριστικά.

Μέσα στον μήνα, η κυβέρνηση «έκοψε» τις ξένες χρηματοδοτήσεις σε ΜΜΕ και οργανώσεις, ενώ η αστυνομία άρχισε να στοχοποιεί τους οργανωτές με εφόδους στα σπίτια τους, αυξάνοντας ακόμα περισσότερο την πίεση.

Οι διαδηλωτές, από την πλευρά τους, γιόρτασαν μαζί το Πάσχα έξω από τον καθεδρικό του Κασβέτι και άρχισαν να χρησιμοποιούν μεθόδους απόκρυψης των χαρακτηριστικών τους για να ξεγελάσουν τα συστήματα αναγνώρισης προσώπου της αστυνομίας.

Μάιος 2025

Διαδηλωτές τοποθετούν σημαίες της Γεωργίας και της ΕΕ σε γέφυρα. Πηγή: Mariam Nikuradze, OC Media (με άδεια).

Την Πρωτομαγιά, το κίνημα της Τιφλίδας ενώθηκε με τη φωνή των μεταλλωρύχων της Τσιάτουρα, συνεχίζοντας την κατάληψη της Ρουσταβέλι παρά τη βροχή και το κρύο. Οι σημαίες της Γεωργίας και της ΕΕ έγιναν πλέον το μόνιμο σκηνικό στην πόλη, με τους διαδηλωτές να πραγματοποιούν δράσεις ακόμα και μέσα στο μετρό, επιστρέφοντας πάντα στο Κοινοβούλιο, το οποίο θεωρούν πια «σπίτι» τους.

Στις 26 Μαΐου, ο λαός γιόρτασε την Ημέρα της Ανεξαρτησίας με εναλλακτικές εκδηλώσεις, όπου μίλησαν η Πρόεδρος Ζουραμπισβίλι και η Λιθουανή ευρωβουλευτής Rasa Juknevičienė. Ωστόσο, οι διώξεις συνεχίστηκαν, με ηγέτες της αντιπολίτευσης να οδηγούνται στη σύλληψη επειδή αγνόησαν τις κλήσεις της επιτροπής του Γεωργιανού Ονείρου.

Ιούνιος 2025

Οι μητέρες των έγκλειστων διαδηλωτών περιόδευσαν ανά τη Γεωργία, ερχόμενες σε επαφή με την τοπική κοινωνία και διακινώντας έντυπα με επιστολές των κρατουμένων. Απέναντι στα νέα κατασταλτικά μέτρα, το κίνημα αντέδρασε με ευφάνταστες μορφές αντίστασης.

Σε μια απόπειρα αναγραφής συνθημάτων σε διαβάσεις πεζών, σημειώθηκε σοβαρό περιστατικό όταν όχημα παρέσυρε διαδηλωτές, προκαλώντας τον τραυματισμό της φωτορεπόρτερ Mariam Mekantsishvili.

Στιγμιότυπο από τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Υπουργείο Εσωτερικών, επί της Λεωφόρου Vazha Pshavela. Φωτογραφικό υλικό: Mariam Nikuradze/OC Media (κατόπιν σχετικής αδείας).

Σηματοδοτώντας τη συμπλήρωση 200 ημερών κινητοποιήσεων, οι διαδηλωτές προχώρησαν στην καύση της ρωσικής σημαίας και την αναγραφή επαναστατικών συνθημάτων έξω από το Κοινοβούλιο υιοθετώντας το σύμβολο του Γκάι Φωκς. Η κυβέρνηση απάντησε με νομοθετικές πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της δημοσιότητας των δικών, μεριμνώντας ταυτόχρονα για την αύξηση των αποδοχών του δικαστικού σώματος.

Ιούλιος 2025

Η σορός του Vano Nadiradze, Γεωργιανού εθελοντή που πολέμησε στην Ουκρανία, επαναπατρίστηκε χωρίς τις προβλεπόμενες στρατιωτικές τιμές, γεγονός που ώθησε τους διαδηλωτές να οργανώσουν μια δική τους τελετή απόδοσης φόρου τιμής. Παράλληλα, καθιερώθηκε ο εορτασμός των γενεθλίων των πολιτικών κρατουμένων έξω από τα σωφρονιστικά ιδρύματα.

Η εκτοπισμένη από την Αμπχαζία, Aza Chilachava, υπήρξε σταθερή παρουσία σε σχεδόν κάθε κινητοποίηση, κρατώντας πάντα τη σημαία της Γεωργίας. Φωτογραφικό υλικό: Mariam Nikuradze/OC Media (κατόπιν σχετικής αδείας).

Μια αξιοσημείωτη περίπτωση αλληλεγγύης υπήρξε αυτή του ορφανού διαδηλωτή Archil Museliantsi, ο οποίος πέτυχε στις εθνικές εξετάσεις ενώ ήταν κρατούμενος, με τη στήριξη του Tsaro Oshakmashvili, που τον υιοθέτησε συμβολικά.

Φωτογραφία: Mariam Nikuradze για το OC Media, με άδεια χρήσης.

Την ίδια περίοδο, οι αναγκαστικές εξώσεις εκτοπισμένων και απόρων στην περιοχή Σαμγκόρι προκάλεσαν νέο κύμα αντιδράσεων και 17 συλλήψεις. Μέσα στο καλοκαίρι, οι κινητοποιήσεις στη Ρουσταβέλι απέκτησαν έναν πιο ανάλαφρο χαρακτήρα, με τη χρήση νεροπίστολων για την αντιμετώπιση του καύσωνα και τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών.

Αύγουστος 2025

Το δικαστικό σώμα εξέδωσε σειρά καταδικαστικών αποφάσεων εις βάρος των συλληφθέντων, με την ποινή διετούς φυλάκισης της δημοσιογράφου Mzia Amaghlobeli να προκαλεί κύμα συμπαράστασης σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, σημειώθηκε μια απρόσμενη δικαστική εξέλιξη, καθώς αθωώθηκαν τρεις διαδηλωτές, οι οποίοι αντιμετώπιζαν βαρύτατες κατηγορίες για ναρκωτικά και ποινές κάθειρξης έως και 20 έτη.

Υπό το βάρος των νέων κατασταλτικών μέτρων κατά του ελεύθερου Τύπου, 22 ανεξάρτητα ΜΜΕ ξεκίνησαν κοινή εκστρατεία χρηματοδότησης υπό τον τίτλο «Τα φώτα πρέπει να μείνουν αναμμένα», διεκδικώντας την επιβίωσή τους.

Σεπτέμβριος 2025

Καθώς οι τοπικές εκλογές πλησίαζαν, το κύμα των καταδικών μεγάλωσε. Έξω από το γραφείο του Κάχα Καλάτζε, υποστηρικτές της κυβέρνησης ξυλοκόπησαν διαδηλωτές και δημοσιογράφους, αλλά η αστυνομία δεν προχώρησε σε καμία τιμωρία.

Για ένα απλό σύνθημα σε μια αφίσα συνελήφθη ο Megi Diasamidze, γεγονός που οδήγησε και στη σύλληψη της Elene Khoshtaria· η ηγέτιδα του Droa αρνήθηκε να βγει με εγγύηση, επιλέγοντας τη φυλακή ως πράξη διαμαρτυρίας.

Την ίδια ώρα, τα δικαστήρια άρχισαν να στέλνουν στη φυλακή όσους είχαν μαζέψει πολλά πρόστιμα από τους αποκλεισμούς δρόμων και δεν μπορούσαν να τα πληρώσουν.

Οκτώβριος 2025

Φωτογραφία: Mariam Nikuradze για το OC Media, με άδεια χρήσης.

Ενώ οι γυναίκες οργάνωναν μια πορεία αλληλεγγύης για τους φυλακισμένους διαδηλωτές, ένα γεγονός-κλειδί ήταν αυτό των τοπικών εκλογών της 4ης Οκτωβρίου, τις οποίες μποϊκόταραν οι κύριες ομάδες της αντιπολίτευσης και οδήγησαν σε άλλη μια συντριπτική νίκη του Γεωργιανού Ονείρου. Χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας και ξέσπασαν συγκρούσεις κοντά στην προεδρική κατοικία· 64 άτομα συνελήφθησαν.

Οι νέοι κανόνες προβλέπουν έως και ένα έτος φυλάκιση για το αδίκημα του επαναλαμβανόμενου αποκλεισμού δρόμων. Παρόλα αυτά, δεκάδες άνθρωποι συνέχισαν να αποκλείουν τη Ρουσταβέλι. Ο διαδηλωτής Zurab Menteashvili ήταν ο πρώτος που κατηγορήθηκε για αποκλεισμό δρόμου και παραμένει σε προσωρινή κράτηση. Ο διαδηλωτής με αναπηρία Ioseb Kheoshvili, εν τω μεταξύ, συνέχισε να διαδηλώνει ακόμη και αφού έλαβε αρκετά πρόστιμα των 5.000 λάρι (1.850 δολαρίων).

Στιγμιότυπο από τη σπάνια δημόσια εμφάνιση του ιδρυτή του κυβερνώντος κόμματος, Μπιτζίνα Ιβανισβίλι, κατά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος συνοδεία της οικογένειάς του. Φωτογραφικό υλικό: Mariam Nikuradze/OC Media (κατόπιν σχετικής αδείας).

Στο πολιτικό προσκήνιο, ο πρώην πρωθυπουργός Γκαριμπασβίλι βρίσκεται υπό διερεύνηση για υποθέσεις διαφθοράς, ενώ η Nino Datashvili αποφυλακίστηκε με εγγύηση για λόγους υγείας.

Νοεμβριος 2025

Οι αρχές στοχοποίησαν πλέον τους περισσότερους ηγέτες της αντιπολίτευσης κατηγορώντας τους για απόπειρα πραξικοπήματος και «συναλλαγές» με ξένες χώρες, κατηγορίες που επισύρουν έως και 15 χρόνια φυλακή.

Στην πρώτη επέτειο των διαδηλώσεων, η πόλη αστυνομοκρατούνταν για να μην κλείσουν οι δρόμοι, με αποτέλεσμα οι πορείες να μεταφερθούν στα στενά και η αστυνομία να κυνηγάει κόσμο ακόμα και στα πεζοδρόμια. Αν και τα δικαστήρια απέρριπταν τις περισσότερες κατηγορίες, οι διαδηλωτές δεν γλίτωναν τα τσουχτερά πρόστιμα ή τη διοικητική κράτηση, ειδικά αν κρατούσαν τηλεβόα.

Στις 25 Νοεμβρίου είδαμε διαδηλωτές να δένονται με χειροπέδες μεταξύ τους, μια κίνηση απελπισίας και αντίστασης. Μπορεί το πλήθος να έχει μικρύνει, όμως εκατοντάδες άνθρωποι επιμένουν να βγαίνουν στον δρόμο κάθε μέρα. Κανείς δεν ξέρει πόσο θα κρατήσει αυτό, αλλά είναι φανερό ότι η κυβέρνηση έχει πάρει έναν δρόμο χωρίς επιστροφή προς τον αυταρχισμό.