Μολυσμένο νερό στην πόλη. Στιγμιότυπο από το βίντεο: «Λουμπουμπάσι: Η εκροή λυμάτων της CDM θέτει ζωές σε κίνδυνο», που δημοσιεύτηκε στο κανάλι Triomphe TV στο YouTube.
Ενώ περιοχές πλούσιες σε σπάνια ορυκτά μπορεί να είναι ευλογία για τις οικονομίες χωρών όπως η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, μπορεί επίσης να είναι κατάρα για τους ντόπιους. Τροφοδοτούν την απληστία ξένων επενδυτών, που δεν σέβονται πάντα τα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Στις 4 Νοεμβρίου του 2025, κατέρρευσε ένα φράγμα, το οποίο άνηκε στη μεταλλευτική εταιρεία Congo Dongfang Mining (CDM), θυγατρική της Zhejiang Huayou Cobalt Ltd, η οποία εξορρύσσει χαλκό και κοβάλτιο σε ορυχεία τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, το Λουμπουμπάσι, που βρίσκεται στην επαρχία Άνω Κατάνγκα. Από το φράγμα διέρρευσε επικίνδυνα τοξικό νερό μολύνοντας τόσο το περιβάλλον όσο και τα ποτάμια.
Μετά από την κατάρρευση του φράγματος, οι τάφροι κατά μήκος των δρόμων στα προάστια γέμισαν με όξινο νερό και έπειτα υπερχείλισαν, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν σπίτια και στους περιφερειακούς δρόμους κοντά στην περιοχή εξόρυξης. Οι πλημμύρες έφτασαν έπειτα στην αγορά, γνωστή ως «Moïse Katumbi», αναγκάζοντας ορισμένους πωλητές να διακόψουν τις δραστηριότητές τους. Η κυκλοφορία περιορίστηκε σημαντικά. Ο Alain Kozongo, κάτοικος της γειτονιάς Kasapa κοντά στο εργοστάσιο, δήλωσε στο Global Voices:
La société chinoise profite souvent de la pluie pour nous vider ses eaux. Mais c'était étonnant de constater les inondations des routes dans une journée sans pluie.
Η κινεζική εταιρεία συχνά εκμεταλλεύεται τη βροχή στο έπακρο για να στερέψει το νερό μας. Ωστόσο, ήταν εκπληκτικό ότι οι δρόμοι πλημμύρισαν μια μέρα χωρίς βροχή.
Τις ώρες που ακολούθησαν το περιστατικό αυτό, νεκρά υδρόβια ζώα ξεβράστηκαν στις όχθες του ποταμού Λουμπουμπάσι. Μετά το περιβαλλοντικό σκάνδαλο αυτό, ΜΚΟ όπως η Resource Matters, έκαναν κάλεσμα για την επιβολή αυστηρών ποινών κατά μιας πράξης, που χαρακτήρισαν ως έγκλημα κατά του πληθυσμού και του περιβάλλοντος:
Nous appelons ainsi l’entreprise #CDM… pic.twitter.com/OjkXRMPw3b
— Resource Matters (@resourmatters) November 7, 2025
Η ομάδα «Mazingira for All» (Περιβάλλον για Όλους) και η Resource Matters εκφράζουν τη βαθιά τους ανησυχία για τη μόλυνση του ποταμού Λουμπουμπάσι, η οποία προκάλεσε ήδη τον θάνατο κάποιων υδρόβιων οργανισμών και έθεσε ανθρώπους σε σοβαρό κίνδυνο.
Καλούμε τη #CDM και αρμόδια κρατικά ιδρύματα να προβούν αμέσως στην απολύμανση των μολυσμένων ποταμών και στην εφαρμογή μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας.
(Μπορείτε να βρείτε το κείμενο στα αγγλικά εδώ)
Σύμφωνα με τους κατοίκους-μάρτυρες της περιοχής, η κινεζική εταιρεία έχει δημιουργήσει πολλά κανάλια, που διατρέχουν τα τείχη του νότιου τμήματος των εγκαταστάσεων για να απορρίψει μεγάλες ποσότητες όξινων λυμάτων. Αυτό το νερό εκρέει στις γειτονικές κοινότητες και προκαλεί ζημιές που η εταιρεία μοιάζει να αγνοεί. Μιλώντας ανώνυμα, ένας κάτοικος είπε στο Global Voices:
Depuis 2012 à chaque saison pluvieuse les populations des quartiers Kasapa, Kamisepe et Kamatete dans la commune annexe (commune rurale de Lubumbashi) ont toujours été victimes des inondations et des effondrements de leurs maisons suite aux débordements des eaux. Elles ont toujours pointé du doigt l'Entreprise minière en l'accusant de s'appuyer sur le moment des pluies pour dégager les eaux de ses rétentions et souvent pendant les pluies nocturnes.
Κάθε περίοδο βροχών, από το 2012, οι κάτοικοι των συνοικιών Kasapa, Kamisepe, και Kamatete στην κοινότητα Annexe (αγροτική κοινότητα Λουμπουμπάσι) έχουν υποστεί πλήγματα από τις πλημμύρες και κατολισθήσεις διαλύοντας τα σπίτια τους. Κατηγορούσαν εξαρχής την εταιρεία εξόρυξης, καθώς εκμεταλλεύεται την περίοδο των βροχών για να απελευθερώσει λύματα από τις δεξαμενές της, συχνά τις νύχτες.
Το 2020, η ΜΚΟ Afterwatch προειδοποιούσε επανειλημμένα την εταιρεία εξόρυξης και τις Αρχές να αναλάβουν ευθύνη για την προστασία του περιβάλοντος και των γύρω κοινοτήτων.
Ωστόσο, η κινεζική εταιρεία αποποιείται κάθε ευθύνη. Ως τώρα, η κυβέρνηση δεν έχει προτείνει λύσεις για την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ της εταιρείας και των τοπικών κοινοτήτων.
Μια πόλη σε κόκκινο συναγερμό
Αυτό το τεχνικό περιστατικό απελευθέρωσε νερό, που περιείχε επικίνδυνα βαρέα μέταλλα, όπως μόλυβδο και αρσενικό. Αρκετοί αξιωματούχοι της επαρχίας, συμπεριλαμβανομένου του Matin Kazembe Shula, προσωρινού κυβερνήτη της Άνω Κατάνγκα, ο υπουργός ορυχείων Lucien Lumano και ο δήμαρχος της πόλης Patrick Kafwimbi έσπευσαν στο CDM για να ρωτήσουν για την εξέλιξη της κατάστασης.
Η υπόθεση είναι ξεκάθαρη. Οι άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους λόγω της μόλυνσης του εδάφους, του υπεδάφους και των υπόγειων υδάτων.
Μετά από τη διάλυση του φράγματος, το νερό των πηγαδιών των κοινοτήτων αυτών έχει μολυνθεί. Τέσσερις μέρες αφότου το όξινο νερό χύθηκε στο οικόπεδό της, η 60χρονη Aziza Muna δήλωσε στο Global Voices:
Le puits que j'ai dans ma parcelle, c'est une survie pour moi et ma famille, car je suis pauvre et je n'ai pas le moyen de m'offrir l'eau du robinet. Maintenant mon puits est inondé d'eaux d'acide de l'entreprise. Que dois-je faire?
Καθώς είμαι άπορη και δεν έχω νερό βρύσης, το πηγάδι στη γη μου είναι ζωτικής σημασίας για εμένα και την οικογένειά μου. Τώρα, το πηγάδι μου έχει γεμίσει με το όξινο νερό της εταιρείας. Τι μπορώ να κάνω;
Μακροχρόνιος περιβαλλοντικός αντίκτυπος
Ο Dickson Kabange, ειδικός περιβάλλοντος και ερευνητής, εξήγησε στο Global Voices ότι το περιστατικό αυτό πρόκειται να έχει σοβαρές επιπτώσεις:
C'est un crime environnemental parce que ces eaux toxiques sont chargées de masses de métaux lourds, notamment de plomb et d’arsenic. Il y a donc érosion des écosystèmes et disparition d'espèces aquatiques, de plus les populations sont exposées à diverses maladies […] dans les jours à venir si l'état ne prend pas les dispositions préventives, il y aura des morts.
Αυτό είναι ένα περιβαλλοντικό έγκλημα, καθώς το τοξικό νερό περιέχει υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων, ιδιαίτερα μολύβδου και αρσενικού. Υπάρχει σταθερή διάβρωση του οικοσυστήματος, απώλεια υδρόβιων ειδών, και οι άνθρωποι κινδυνεύουν από πληθώρα ασθενειών. Στις επόμενες ημέρες, αν το κράτος δεν θέσει προληπτικά μέτρα σε λειτουργία, άνθρωποι θα πεθάνουν.
Λόγω της φτώχειας που επηρεάζει τους ντόπιους, κάποιοι παραδέχονται το ότι τρώνε γεύματα με νεκρά ψάρια που συλλέχθηκαν από τις όχθες του ποταμού. Ο Patrick Tshimanga είπε στο Global Voices:
J'ai ramassé au bord de la rivière environ septante tilapias et quarante-cinq poissons-chats. J'ai mangé avec ma famille une partie et j'ai vendu aussi l'autre partie […] oui on nous a dit que c'est toxique, mais ce jour-là je n'avais rien à nourrir la famille.
Συνέλεξα γύρω στα 70 τιλάπια και 55 γατόψαρα από τις όχθες του ποταμού. Έφαγα μερικά με την οικογένειά μου και πούλησα τα υπόλοιπα. Παρότι μας ενημέρωσαν πως τα ψάρια είναι τοξικά, δεν είχα φαγητό για την οικογένειά μου εκείνη τη μέρα.
Ο Dickson Kabange δήλωσε πως ό,τι σκότωσε τα ψάρια θα μπορούσε να σκοτώσει και τους ανθρώπους που τα καταναλώνουν.
Για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος, οι εκκλήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί στην πόλη προτρέποντας τους ανθρώπους να αποφεύγουν την κατανάλωση ιχθύων και νερού από τον ποταμό Λουμπουμπάσι και των παρακείμενων ποταμών. Οι τοξικές πλημμύρες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μακροχρόνια προβλήματα στην υγεία, καθώς έχει επίσης επηρεάσει γεωργικές δραστηριότητες στην περιοχή αλλοιώνοντας τα καλλιεργούμενα φυτά.
Οι ΜΚΟ απαιτούν αυστηρές κυρώσεις
Αρκετές οργανώσεις στα δελτία Τύπου τους έχουν διαδοχικά ασκήσει κριτική στην ρύπανση. Απαιτούν από τις Αρχές του Κονγκό να επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις στη CDM, ώστε να αποτελέσουν παράδειγμα για τις άλλες ρυπογόνες εταιρείες στις επαρχίες της Άνω Κατάνγκα και Λουαλάμπα (στο νότιο τμήμα της χώρας), όπου εδρεύουν οι περισσότερες εταιρείες εξόρυξης,
Η ΜΚΟ Resource Matters αποδοκιμάζει το γεγονός ότι παρόμοιες υποθέσεις έχουν ήδη καταγραφεί στην περιοχή: «Δυστυχώς, αυτό συμβαίνει υπό το ανίκανο βλέμμα των περιβαλλοντικών κρατικών υπηρεσιών και την αμέλεια των εταιρειών εξόρυξης».
Σε παραπλήσιο τόνο, η ΜΚΟ Justicia Asbl καλεί τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας να παρέμβει και να ασκήσει δίωξη κατά στελεχών της CDM για τις διαρροές τοξικών ουσιών και την αμέλεια.
Επιπλέον, στις 6 Νοεμβρίου του 2025, ο Louis Wantum, Υπουργός Ορυχείων του κράτους, ο οποίος έσπευσε από την πρωτεύουσα Κινσάσα στο Λουμπουμπάσι, πραγματοποίησε μία «διευκρινιστική» συνάντηση με τις επαρχιακές τεχνικές υπηρεσίες του υπουργείου του και τα στελέχη της CDM. Ανακοίνωσε:
« J'ai pris ma décision de suspendre toutes les activités minières de la société CDM, pour une durée de trois mois dans un premier temps. Et si c'est nécessaire, nous allons prolonger cette période ».
Πήρα την απόφαση να σταματήσω όλες τις εργασίες της CDM για τρεις μήνες σε πρώτη φάση. Αν κριθεί απαραίτητο, η περίοδος αυτή θα παραταθεί.
Αρκετές εταιρείες εξόρυξης, κυρίως κινεζικές, εξορύσσουν χαλκό και κοβάλτιο χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Αυτή η καταστροφή δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Κοινότητες στην Λουαλάμπα, Άνω Κατάνγκα και Τανγκανίκα βρίσκονται παγιδευμένες μεταξύ ανεξέλεγκτων εξορυκτικών βιομηχανιών και την αδιαφορία των αρμόδιων Αρχών. Πολλές από αυτές τις δρατηριότητες εξορύσσουν ορυκτά και μέταλλα, που θα χρησιμοποιηθούν για την τροφοδότηση της μετάβασης σε πράσινη ενέργεια. Ωστόσο, ακτιβιστές λένε πως η εξόρυξη πόρων πρέπει να περιλαμβάνει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό περιβαλλοντικής δικαιοσύνης για τέτοιες περιπτώσεις, όπου οι τοπικές κοινότητες επηρεάζονται αρνητικά.
Στις 22 Νοεμβρίου του 2025, ο Guillaume Ngefa, Υπουργός Δικαιοσύνης και Φύλακας των Σφραγίδων, ανακοίνωσε πως θα ξεκινήσει έρευνα για τον εντοπισμό των υπευθύνων και την κίνηση νομικών διαδικασιών εναντίον τους.
