Όταν οι νέοι Νεπαλέζοι άρχισαν να κοινοποιούν meme και ξεκίνησαν συζητήσεις, που χλεύαζαν τη διαφθορά της κυβέρνησης τον Απρίλιο του 2025, λίγοι στους πολιτικούς κύκλους του Κατμαντού έδωσαν σημασία. Στη συνέχεια, τον Σεπτέμβριο του 2025 εντός λίγων ημερών τα reel του TikTok μετατράπηκαν σε διαδηλώσεις στους δρόμους, οι συζητήσεις στο Discord έγιναν συναντήσεις στρατηγικής. Μέχρι την επιβολή του αποκλεισμού των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, το κίνημα είχε ήδη ξεπεράσει κάθε όριο και είχε εξαπλωθεί μέσω κρυπτογραφημένων διακομιστών και δικτύων μεσολάβησης, ενώνοντας χιλιάδες ανθρώπους υπό ένα ενιαίο σύνθημα: «Είμαστε εδώ και θα ακουστούμε».

Αυτό είναι το νέο πρόσωπο της διαμαρτυρίας. Από την πρωτεύουσα του Νεπάλ στους δρόμους της Ινδονησίας, από τα πανεπιστήμια της Μαδαγασκάρης στις πλατείες του Μπαγκλαντές, η γενιά Z, η γενιά των ψηφιακών αυτοχθόνων, που γεννήθηκαν μεταξύ των τελών της δεκαετίας του '90 και των αρχών της δεκαετίας του '10, αναδιαμορφώνει τον τρόπο, με τον οποίο εκλαμβάνουμε την κινητοποίηση. Μερικές λέξεις ξεχωρίζουν: ρευστότητα, αποκέντρωση, ασέβεια, ταχύτητα και αναστάτωση, κίνηση μέσω δικτύων.

Δύο σταθερές συνεχίζουν να τους χαρακτηρίζουν: η κυριαρχία των ψηφιακών εργαλείων και η άρνηση συμβιβασμού με το κατεστημένο.

«Οι νέοι έχουν αξιοποιήσει αποτελεσματικά εργαλεία όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας τα με τρόπους, που ξεπερνούν τα παραδοσιακά συστήματα. Ο κεντρικός τους ρόλος στην ένωση της νεολαίας ήταν εμφανής στις πρόσφατες διαμαρτυρίες στο Νεπάλ. Οι νέοι κινητοποίησαν τους συνομήλικούς τους μέσω meme, reel και δημοσιεύσεων σε διάφορες πλατφόρμες, όπως το TikTok, το Instagram και το Discord. Δυστυχώς, για τις καθιερωμένες δυνάμεις που στερούνται της ψηφιακής παιδείας, που διαθέτουν οι νεότεροι ομόλογοί τους, αποδείχθηκε δύσκολο να κατανοήσουν πλήρως την έκταση ενός τέτοιου κινήματος, καθώς αυτό διαμορφωνόταν σε διάφορες γωνιές του διαδικτύου, πόσο μάλλον να διεισδύσουν σε αυτό ή να το ελέγξουν», δηλώνει η Juria Sato Bajracharya του Global Nation σε συνέντευξη με την Bibbi Abruzzini του Forus.

Οι νέοι απαιτούν διαφάνεια, αξιοκρατική διακυβέρνηση και λήψη αποφάσεων, που γίνεται ανοιχτά, όχι σε δωμάτια γεμάτα καπνό.

«Παρά τον αποκεντρωμένο και χωρίς ηγέτες χαρακτήρα του, το κίνημα ήταν ενωμένο χάρη στη δυνατή φωνή των νέων ανθρώπων, οι οποίοι μοιράζονταν κοινές, ξεκάθαρες προτεραιότητες: το τέλος της θεσμικής διαφθοράς και της πολιτικοποίησης των δημόσιων θεσμών. Οι νέοι, με ένα αίσθημα γενεακής αλληλεγγύης, αρνούνται να συμβιβαστούν με το κατεστημένο. Αντίθετα, επιλέγουν να χαράξουν το δικό τους μέλλον. Αυτό σημαίνει την αναδημιουργία της πολιτικής ζωής: για παράδειγμα, το κίνημα της γενιάς Z στο Νεπάλ έδωσε έμφαση στη διαφάνεια, με απαιτήσεις για την ανοιχτή λήψη αποφάσεων και με τη γνώση και τη συναίνεση του κοινού», προσθέτει η Bajracharya.

Νεπάλ: Το meme που προκάλεσε την κατάρρευση της κυβέρνησης

Στο Νεπάλ, η σπίθα προήλθε από την απόπειρα της κυβέρνησης να ενισχύσει τον έλεγχο της ελευθερίας του λόγου και του πολιτικού χώρου και, σε μια ακόμα πιο καταστροφική κίνηση, να περιορίσει τα κοινωνικά δίκτυα. Εντός τριάντα ωρών από την πρώτη διαδικτυακή πρόσκληση για διαμαρτυρία, η εκλεγμένη κυβέρνηση κατέρρευσε ως αποτέλεσμα χιλιάδων μικρότερων δράσεων.

«Η προσέγγιση στην πολιτική έχει αλλάξει, με εστίαση στη γνώση και στην αξιοκρατική διακυβέρνηση και όχι στις παραδοσιακές δυναμικές εξουσίας», σημειώνει η Bajracharya.

Από το «όμορφο χάος» γεννήθηκε μια νέα απαίτηση για ικανότητα. «Τον τελευταίο μήνα η πολιτική συνείδηση των νέων έχει υποστεί σημαντική μεταμόρφωση».

Οι νέοι απαιτούν διακυβέρνηση βάσει γνώσης και ακεραιότητας. Ακόμη και μετά την υποχώρηση των διαδηλώσεων, οι συζητήσεις συνέχισαν. Στο TikTok, σε ομάδες στο Facebook και τοπικές καφετέριες, οι νεαροί Νεπαλέζοι συνεχίζουν τη συζήτηση για τη λεγόμενη εντολή της γενιάς Z, ενώ έχουν ανακοινωθεί εκλογές για τον Μάρτιο του 2026.

Παράδειγμα αποτελεί ο διορισμός του ψηφιακού ακτιβιστή Mahabir Pun, νέου υπουργού Παιδείας, Επιστημών και Τεχνολογίας, ο οποίος βραβεύτηκε με το βραβείο Ramon Magsaysay το 2007 σε αναγνώριση του έργου του για την παροχή πρόσβασης στο διαδίκτυο σε αγροτικές περιοχές του Νεπάλ με το Πρόγραμμα Ασύρματης Δικτύωσης στο Νεπάλ.

«Μια κυβέρνηση που βασίζεται στην αξία και αποτελείται από άτομα με αξιόπιστα προσόντα είναι, στα μάτια των νέων, μια κυβέρνηση που αξίζει να πιστέψουμε», λέει η Bajracharya. «Κινήματα όπως αυτό έχουν ήδη αρχίσει να αναδιαμορφώνουν την πολιτική κουλτούρα, να επηρεάζουν τις πολιτικές συζητήσεις και να μεταβάλλουν την κοινή γνώμη».

Όπως κατέγραψε το σύστημα της ΕΕ για τη διευκόλυνση ενός περιβάλλοντος για την κοινωνία των πολιτών (EU SEE), η μετασχηματιστική κρίση στο Νεπάλ επισημαίνει επίσης την περαιτέρω επιδείνωση του ευνοϊκού περιβάλλοντος για την κοινωνία των πολιτών σε περιφερειακό επίπεδο. Παρά τις συνταγματικές προστασίες, οι οργανισμοί κοινωνίας των πολιτών στην Ινδία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν παρακολούθηση, παρενόχληση και αυξανόμενο νομικό έλεγχο. Η Σρι Λάνκα παραμένει σε επισφαλή θέση από τότε που ο Πρόεδρος Γκοταμπάγια Ρατζαπάκσα εγκατέληψε τη χώρα το 2022. Στο γειτονικό Μπουτάν, οι δραστηριότητες της κοινωνίας των πολιτών περιορίζονται από τη γραφειοκρατία, την έλλειψη πρόσβασης σε πληροφορίες και την αυθαίρετη εφαρμογή περιοριστικών νόμων. Στο Πακιστάν, οι μαζικές καταδίκες υποστηρικτών του κόμματος της αντιπολίτευσης έχουν προκαλέσει αποθάρρυνση στην κοινωνία των πολιτών. Η κατάσταση στη Μιανμάρ είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Η στρατιωτική χούντα έχει σταματήσει τη διανομή κρίσιμων φαρμάκων από ΜΚΟ για τον HIV, την ελονοσία και τη φυματίωση, ενώ οι ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και οι περιορισμοί στις μεταφορές αυξάνονται καθώς εντείνονται οι περιφερειακές εντάσεις.

Και ενώ η πολιτική αλλαγή στο Νεπάλ έχει τραβήξει την προσοχή όλου του κόσμου, στην άλλη άκρη της περιοχής, οι νέοι της Σρι Λάνκα χαράζουν τη δική τους πορεία προς τη δημοκρατική αναγέννηση.

Δεν είναι μόνο η γενιά Z

Η Kasumi Ranasinghe Arachchige, ερευνήτρια ενσωμάτωσης, ακτιβίστρια και υποστηρίκτρια της οργάνωσης Νέων Φωνών για τα Ψηφιακά Δικαιώματα CADE από τη Σρι Λάνκα, κάνει λόγο για μια ισχυρή στιγμή πολιτικής αφύπνισης των νέων στη χώρα της.

Οι νέοι της Σρι Λάνκα έχουν μακρά ιστορία κινητοποίησης φοιτητών και οργάνωσης της κοινότητας, αλλά οι διαδηλώσεις Aragalaya του 2022 σηματοδότησαν μια ιστορική καμπή: μια αποκεντρωμένη, ψηφιακά υποστηριζόμενη, διαθεματική εξέγερση, όπου χιλιάδες κατέλαβαν δρόμους και δημόσιες πλατείες απαιτώντας λογοδοσία, δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και τέλος στην οικονομική κρίση.

Για την Arachchige, όσα συνέβησαν είχαν να κάνουν με τον αποκλεισμό και την επιβίωση. Όπως εξήγησε σε συνέντευξη με το Forus, «δεν είναι μόνο η γενιά Z ή δεν είναι μια γενιά που ζητάει, είναι κυριολεκτικά οι άνθρωποι που έχουν παραμεληθεί, που έχουν τεθεί σε δεύτερη μοίρα, στους οποίους δεν έχουν δοθεί τα βασικά αγαθά… πρόσβαση στην υγεία, την ασφάλεια, το νερό και όλα τα απαραίτητα για τους ανθρώπους, για να συνεχίσουν οι πολιτισμοί να υπάρχουν».

Η κατάρτισή της στην ψυχολογία και την οικοψυχολογία διαμορφώνει τον τρόπο, με τον οποίο κατανοεί τον συναισθηματικό παλμό πίσω από τα σημερινά κινήματα. Οι νέοι, λέει, δεν φαντάζονται την κλιματική και οικονομική κατάρρευση με αφηρημένους όρους, μπορούν να την αισθανθούν να έρχεται: «Οι νεότερες γενιές βλέπουν το μέλλον, αλλά όχι ως μια μακρινή καταστροφή, μια πολύ περιορισμένη και πολύ κοντινή». Αυτή η εγγύτητα, σημειώνει, είναι ο λόγος για τον οποίο «βλέπουμε πολύ περισσότερες νεότερες γενιές, πολύ περισσότερους νέους ανθρώπους στους δρόμους».

Οι διαδηλώσεις Aragalaya άλλαξαν επίσης την αντίληψη του κοινού για τις διαμαρτυρίες. Αντλώντας από εκείνη τη στιγμή, η Arachchige αναλογίζεται: «Αυτά τα κινήματα ήταν αποκεντρωμένα και αυτή ήταν η δύναμή τους». Τα ψηφιακά δίκτυα προσέφεραν προστασία, σύνδεση και ενίσχυση, επιτρέποντας στους απλούς ανθρώπους να αναλάβουν πολιτικό ρόλο. Θυμάται πώς η νομική, δημιουργική και κοινοτική υποστήριξη προέκυψε οργανικά από τη νομική υποστήριξη έως την συναισθηματική στήριξη. Και, κυρίως, σημειώνει ότι το δημόσιο στίγμα γύρω από τις διαμαρτυρίες άλλαξε.

Αυτό που βλέπει στη Σρι Λάνκα αντανακλά τα κινήματα των νέων σε όλη την Ασία και την Αφρική: «Βλέπουμε τέτοιες διαμαρτυρίες παντού». Σε όλους αυτούς τους αγώνες, υποστηρίζει, η ουσία της μάχης δεν είναι η γενεαλογική ταύτιση, αλλά η συστημική αλλαγή. «Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αφορά μια συγκεκριμένη γενιά», λέει. «Είναι η απαίτηση για αλλαγή των συστημάτων, για κοινωνική, κλιματική και οικονομική δικαιοσύνη».

Όσοι επηρεάζονται περισσότερο από την κρίση ηγούνται του αγώνα για το μέλλον και αρνούνται να χαρακτηριστούν ως απλώς «νέοι». Είναι πολίτες που απαιτούν αξιοπρέπεια, αυτονομία και έναν κόσμο βιώσιμο.

Μαδαγασκάρη: Όταν η ανισότητα και η διαφθορά προκαλούν ανάφλεξη

Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ένα άλλο νησιωτικό κράτος σείεται. Στις 25 Σεπτεμβρίου 2025, οι φοιτητές στο Ανταναναρίβο της Μαδαγασκάρης βγήκαν στους δρόμους λόγω των διακοπών ρεύματος και νερού. Οι διαμαρτυρίες, που προκλήθηκαν από την επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης και την πολιτική διαφθορά, εξαπλώθηκαν σαν πυρκαγιά σε όλες τις επαρχίες της Μαδαγασκάρης: Ντιέγκο, Τοαμασίνα, Τολιάρα, Μαχαγιάνγκα, Φιαναραντσόα.

«Με τη συμμετοχή σχεδόν χίλιων πολιτών, μεταξύ των οποίων πολλοί νέοι από το κίνημα της γενιάς Ζ της Μαδαγασκάρης, πολύ ενεργοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι διαδηλωτές είχαν προγραμματίσει να συγκεντρωθούν στην Πλατεία Δημοκρατίας Ambohijatovo (ένα ιστορικό σημείο στην πρωτεύουσα και επίσης ο καθορισμένος τόπος για τη διαδήλωση). Ωστόσο, οι δυνάμεις ασφαλείας εμπόδισαν την πορεία τους και κατέφυγαν σε μέτρα που θεωρήθηκαν δυσανάλογα. Αναφέρθηκαν χρήσεις δακρυγόνων, πλαστικών σφαιρών, ακόμη και αυτόματων όπλων (τύπου AK-47)», σύμφωνα με τις ειδοποιήσεις της πρωτοβουλίας SEE της ΕΕ, η οποία παρακολουθεί το ευνοϊκό περιβάλλον για την κοινωνία των πολιτών σε πάνω από 86 χώρες.

Οι Αρχές τις απέρριψαν ως «φοιτητικές αναταραχές». Μέχρι το βράδυ, είχαν ξεσπάσει εξεγέρσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

«Διεκδικούσαμε πίσω την αξιοπρέπειά μας», λέει ο Morasata Alimana Marc, Αντιπρόεδρος της πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών PFNOSCM της Μαδαγασκάρης.

Στις 13 Οκτωβρίου και μετά από εβδομάδες συγκρούσεων, ο πρόεδρος εγκατέλειψε τη χώρα. Το Κοινοβούλιο διαλύθηκε. Η προσωρινή στρατιωτική κυβέρνηση υποσχέθηκε μια νέα αρχή, ωστόσο η ιστορία προειδοποιεί. Οι κρίσεις της χώρας επαναλαμβάνονται: 1972, 1990–92, 2002, 2009 και τώρα 2025 σύμφωνα με τον Erico Randriarimalala, μέλος της PFNOSCM και του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Μαδαγασκάρη.

«Έχουμε το δικαίωμα να εκφραζόμαστε, όταν η κοινωνία μάς απογοητεύει. Στη Μαδαγασκάρη, οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων δεν σέβονται τα βασικά μας δικαιώματα. Βιώνουμε αυξανόμενους περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης και έλλειψη πρόσβασης στην ποιοτική εκπαίδευση, σε αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας και πολιτικές που ανταποκρίνονται στις πιο θεμελιώδεις ανάγκες μας. Σήμερα οι άνθρωποι αναγκάζονται να διαμαρτύρονται ακόμη και για να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα», εξηγεί σε συνέντευξη με το Forus.

«Οι νέοι δεν εμπιστεύονται ένα σύστημα, που δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους και χαρακτηρίζεται από νεποτισμό και διαφθορά. Όλα αυτά τα φαινόμενα έχουν επιδεινώσει την απογοήτευση και την οργή των νέων. Έχουν δείξει την «ras de bol» [αγανάκτηση] ως αντίδραση στην κοινωνική αδικία», προσθέτει ο Erico. «Το κίνημα των νέων έχει κερδίσει την ευρεία υποστήριξη του κοινού, διότι όλοι θέλουν να δουν την αλλαγή. Πρέπει να ακούσουμε, να εμπιστευτούμε και να συνεργαστούμε με τους νέους, έχοντας πάντα υπόψη την αυτονομία τους».

Αντικατοπτρίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Μαδαγασκάρη, όπου οι πολίτες αγωνίζονται με την άνιση πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και δικαιώματα, στην Ασία, η απογοήτευση από τη συστημική παραμέληση και την κοινωνική ανισότητα τροφοδοτεί την κινητοποίηση των λαϊκών στρωμάτων και τη δημόσια απαίτηση για λογοδοσία.

Συχνά πυροδοτούνται από φαινομενικά μικρά περιστατικά που αποκαλύπτουν τη συστημική αδικία, όπως αναλύθηκε στον πρόσφατο Διάλογο αλληλεγγύης της συμμαχίας Vuka!, ο οποίος επικεντρώθηκε στην αντίσταση κατά της διαφθοράς και του αυταρχισμού στην Ασία και στον ρόλο των νέων.

Στην Ινδονησία, η οργή για τους βουλευτές, που επιδεικνύουν πολυτελή αυτοκίνητα και ψηφίζουν για τον εαυτό τους τεράστια επιδόματα, κλιμακώθηκε μετά τον θάνατο ενός οδηγού από την αστυνομία, με την κινητοποίηση φοιτητών, περιστασιακών εργατών και συλλόγων σε εθνικό επίπεδο. Η οργή ξεχύθηκε στους δρόμους με την ετικέτα #IndonesiaGelap («Ινδονησία στο σκοτάδι»).

Στο Μπαγκλαντές, οι διαδηλώσεις για συγκεκριμένες θέσεις εργασίας, που προορίζονται μόνο για τους ελίτ, ανέτρεψαν ένα αυταρχικό καθεστώς 15 ετών, ενώ στις Φιλιππίνες, η αποκάλυψη των ψεύτικων έργων υποδομής οδήγησε σε μαζικές διαμαρτυρίες. Αυτή ήταν η αρχή. Εκατοντάδες συνελήφθησαν, μεταξύ των οποίων ανήλικοι, βάσει νόμων δικτατορικής εποχής. Ως αποτέλεσμα, οι κρατούμενοι οργανώθηκαν από τη φυλακή, δημιουργώντας τη Συμμαχία κατά της Διαφθοράς και της Αστυνομικής Βίας (ACAB). Μετά την αποφυλάκισή τους, βρήκαν απροσδόκητους συμμάχους.

Διασυνοριακή μάθηση

Η εξέγερση της γενιάς Ζ με διαγενεακές, διατομεακές και διαφορετικές εκδηλώσεις των «νέων» είναι παγκόσμια.

Στο Περού, οι κινητοποιήσεις των νέων κατά των μεταρρυθμίσεων των συντάξεων έχουν συγκρουστεί με μια κυβέρνηση που γίνεται όλο και πιο εχθρική προς τη διαφωνία. Ο νόμος 32301, που δίνει στις Αρχές ευρείες εξουσίες επί των ΜΚΟ, έχει φιμώσει τους ακτιβιστές, την ίδια στιγμή που οι διαμαρτυρίες γίνονται θανατηφόρες.

«Ο προστατευτικός ρόλος της κοινωνίας των πολιτών μειώνεται ενώ οι κίνδυνοι αυξάνονται», λέει ο Carlos Arana του Asociación Nacional de Centros (ANC). Ωστόσο, καλλιτέχνες, φοιτητές και άτυποι εργαζόμενοι συνεχίζουν να βγαίνουν στους δρόμους, απαιτώντας να ακουστεί η φωνή τους και να επέλθουν αλλαγές.

«Οι νέοι, ανεξάρτητα από την κομματική τους σύνδεση ή τις άλλες γενιές, καλούν συνεχώς τους πολίτες να αναλάβουν την ευθύνη για διαμαρτυρία. Η βαθιά προσήλωσή τους στις αξίες της δικαιοσύνης και της ισότητας τους επιτρέπει να αναδύονται κατά διαστήματα ως καταλύτες κοινωνικής αλλαγής», προσθέτει η Josefina Huamán, εκτελεστική γραμματέας της ANC, η οποία είναι επίσης η γραμματεία της Mesa de Articulación de Asociaciones Nacionales y Redes de ONGs de América Latina y el Caribe (συντονιστικό όργανο των εθνικών ενώσεων και δικτύων ΜΚΟ στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική).

Στις 15 Οκτωβρίου 2025 διάφορες ομάδες της γενιάς Ζ κινητοποιήθηκαν στις μεγάλες λεωφόρους της μητροπολιτικής Λίμα και συγκεντρώθηκαν σε καθιστική διαμαρτυρία μπροστά από το Παλάτι της Δικαιοσύνης για να εναντιωθούν στη βίαιη καταστολή των διαμαρτυριών που οδήγησε σε αρκετούς θανάτους.

Στο σημείο αυτό, ο αντιπρόσωπος της γενιάς Z Yackov Solano ανακοίνωσε εθνική, ειρηνική πορεία και κινητοποίηση για τις 14 Νοεμβρίου, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα με το μεγάφωνο: «Το Περού είναι μια όμορφη χώρα με μεγάλες δυνατότητες. Ας μην επιτρέψουμε να αμαυρωθεί από ανθρώπους που δεν ξέρουν πώς να χειριστούν την εξουσία. Ως νέος, λυπάμαι που [η Εθνική Αστυνομία] λερώνει τα χέρια της με αθώους, υπό μια κυβέρνηση που τους κακομεταχειρίζεται. Ξέρω ότι έχουν διοικητές που δεν ξέρουν τι κάνουν […] Δεν είμαστε εχθροί τους, δεν επιδιώκουμε την εξουσία, απλώς επιδιώκουμε τη βελτίωση της χώρας μας».

Αυτή η δυναμική έχει αντίκτυπο σε ολόκληρη την περιοχή, όπου οι νέοι και η ευρύτερη κοινωνία των πολιτών αντιδρούν στη συστημική ανισότητα και την κυβερνητική καταστολή.

Στην Παραγουάη, μια πορεία νέων που οργανώθηκε από μέλη της «γενιάς Z» τον Σεπτέμβριο κατά της ατιμωρησίας, της διαφθοράς και της κατάχρησης δημόσιων πόρων αντιμετωπίστηκε με βία. Παρά το γεγονός ότι ήταν ειρηνική, η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την επιτήρηση της αστυνομίας που περιλάμβανε περίπου 3.000 αστυνομικούς, η οποία, σύμφωνα με την Εθνική Αστυνομία, είχε ως στόχο να «συνοδεύσει τους νέους».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της EU SEE, η πορεία, η οποία προωθήθηκε στα κοινωνικά μέσα, συγκέντρωσε περίπου 300 με 400 συμμετέχοντες, νέους και ενήλικες. Από νωρίς οι συμμετέχοντες ανέφεραν υπερβολικούς ελέγους από την αστυνομία και τη σύλληψη τεσσάρων ατόμων. Οι οργανωτές δήλωσαν προηγουμένως ότι η διαδήλωση ήταν ειρηνική, δεν είχε σχέση με κανένα πολιτικό κόμμα ή ΜΚΟ και δεν χρηματοδοτούνταν. Επιπλέον, προειδοποίησαν για παραπλανητικά μηνύματα στο διαδίκτυο που προσπαθούσαν να παραποιήσουν τη φύση της διαμαρτυρίας, με αστυνομικούς να διεισδύουν στο WhatsApp, το Telegram και άλλες ομάδες κοινωνικών μέσων.

«Το ασυνήθιστο σε αυτό το γεγονός ήταν η υπερβολική παρουσία της αστυνομίας, η σκληρή καταστολή των διαδηλωτών στο τέλος της ημέρας και ο μεγάλος αριθμός κρατουμένων χωρίς λόγο. Μια άλλη καινοτομία ήταν η «κυβερνοαστυνόμευση» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που πραγματοποίησαν οι Αρχές πριν από τη διαδήλωση. Προηγούμενες κινητοποιήσεις πολιτών, όπως αυτές του Μαρτίου 2025, δεν αντιμετώπισαν τόσο ακραία μέτρα από την αστυνομία», δήλωσαν αντιπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών από την Pojoaju (Asociación de ONG's del Paraguay, την Ένωση ΜΚΟ της Παραγουάης), στο Forus και το δίκτυο EU SEE.

Διάφορα κινήματα συνεχίζουν να βγαίνουν στους δρόμους, κυρίως για να διαμαρτυρηθούν για τους νόμους κατά των ΜΚΟ. Στις 23 Οκτωβρίου 2025, ο Πρόεδρος Σαντιάγο Πένια εξέδωσε το διάταγμα 4806 που ρυθμίζει και θέτει σε ισχύ τον νόμο 7363 σχετικά με τον έλεγχο, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων.

Ο νόμος αυτός, που αποκαλείται «νόμος κατά των ΜΚΟ» ή «Ley Garrote» (νόμος στραγγαλισμού) από την κοινωνία των πολιτών, είχε θεσπιστεί τον Νοέμβριο του 2024 και περίμενε την έκδοση των σχετικών κανονιστικών διατάξεων για περισσότερο από έντεκα μήνες. Ο νόμος υποβάλλει τους οργανισμούς κοινωνίας των πολιτών σε αυθαίρετη κρατική εποπτεία χωρίς κατάλληλους τρόπους άμυνας υπονομεύοντας την αυτονομία και τον ρόλο τους στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της κοινωνικής πρόνοιας. Οι οργανισμοί προειδοποιούν για τον διακριτικό έλεγχο, που ενσωματώνεται στον νόμο και που επιτρέπει τη στοχευμένη χρήση του κατά των φορέων της κοινωνίας των πολιτών που ασκούν κριτική στο κράτος. Ο νόμος θεωρείται από την κοινωνία των πολιτών ως εργαλείο κρατικής επιτήρησης και όχι ως μηχανισμός διαφάνειας και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να σιγήσει τις φωνές της αντιπολίτευσης, ιδίως εκείνες που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση.

Όσο γρήγορη είναι η καταστολή, τόσο είναι και οι αντιδράσεις: φόρουμ ομοτίμων σε διάφορες περιοχές, εκστρατείες ενημέρωσης για τα δικαιώματα των πολιτών, διπλωματικές πιέσεις και δημιουργία νέων χώρων για την αποκάλυψη της υποκρισίας μεταξύ ρητορικής και καταστολής.

Και τώρα βλέπουμε ότι η οργή της γενιάς Ζ δεν αφορά μόνο την καταπίεση, αλλά και το κλίμα, τη διαφθορά, την ανισότητα και την καθημερινή αδικία, που αποτελούν τα σημεία ρήξης της νέας παγκόσμιας δυσαρέσκειας.

Παρά τα σύνορα και τις γλώσσες, τα κινήματα αρχίζουν να μαθαίνουν το ένα από το άλλο. Οι Φιλιππινέζοι ακτιβιστές μοιράζονται το μοντέλο του «δικηγόρου του λαού» με τους ομολόγους τους. Οι ψηφιακές συλλογικότητες ανταλλάσσουν συμβουλές ασφαλείας και εργαλεία επαλήθευσης δεδομένων. Αυτό που από μακριά φαίνεται χαοτικό, από κοντά είναι ένα αναπτυσσόμενο δίκτυο κοινής στρατηγικής. Γέφυρες χτίζονται σε πραγματικό χρόνο. Η «μηχανή της καταπίεσης» δημιουργεί, παραδόξως, μια μηχανή αλληλεγγύης.

---

Το παρόν άρθρο συντάχθηκε από τους Bibbi Abruzzini και Clarisse Sih του Forus, με την υποστήριξη μελών του Forus, του δικτύου EU SEE και της ομάδας CADE Youth Voices for Digital Rights (Νέες Φωνές για τα ψηφιακά δικαιώματα).