«Ούτε σύνορα ούτε έθνη». Φωτογραφία από τον Markus Spiske στο Unsplash , χρησιμοποιείται με άδεια Unsplash.

Αυτό το άρθρο της Tania Roa, σε συνεργασία με την Border Kindness, δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Migrant Women Press στις 26 Οκτωβρίου 2025. Μια επεξεργασμένη έκδοση αναδημοσιεύεται στο Global Voices στο πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας περιεχομένου.

Κάθε μέρα, ελπιδοφόροι μετανάστες διασχίζουν τις σκληρές ερήμους και τις επικίνδυνες ορεινές περιοχές των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών αναζητώντας ασφάλεια, καταφύγιο και ευκαιρίες. Ενώ αυτά τα επικίνδυνα ταξίδια αναφέρονται συχνά στις ειδήσεις, οι αγώνες των γυναικών και των κοριτσιών, ευάλωτων στη βία και την εκμετάλλευση, συχνά παραβλέπονται.

Από την πρώτη προεδρική του θητεία, οι πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ έχουν στοχεύσει άμεσα τις κοινότητες μεταναστών και την υγεία των γυναικών. Τώρα, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, οι αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των παγκόσμιων συγκρούσεων έχουν καταστήσει τα ήδη επικίνδυνα ταξίδια των μεταναστών ακόμη πιο επείγοντα και μοιραία.

Ο αντίκτυπος της πολιτικής

Ο Τραμπ και οι υποστηρικτές του συχνά χρησιμοποιούν εμπρηστική ρητορική για να χαρακτηρίσουν τους μετανάστες ως εγκληματίες, μέλη συμμοριών ή ακόμα και σεξουαλικούς θηρευτές ενισχύοντας έτσι την δημόσια υποστήριξη για ολοένα και πιο τιμωρητικές πολιτικές στα σύνορα. Τέτοιες ετικέτες επίσης απανθρωποποιούν τους μετανάστες, ενσταλάζουν φόβο και δικαιολογούν επιθετικά μέτρα επιβολής ή άρση της προστασίας των μεταναστών.

Ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα προσβάλει γυναίκες — συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και της Δημοκρατικής αντιπάλου του στις εκλογές του 2024, Καμάλα Χάρις — και η κυβέρνησή του έχει θεσπίσει πολιτικές, που απειλούν την υγεία και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών. Η διασταύρωση αυτών των αφηγήσεων επηρεάζει δυσανάλογα τις μετανάστριες, πολλές από τις οποίες δεν έχουν νομική προστασία στις ΗΠΑ, καθιστώντας τες ιδιαίτερα ευάλωτες σε πρακτικές διακρίσεων.

Παρά τις υποσχέσεις για εστίαση σε παράνομους μετανάστες με σοβαρές ποινικές καταδίκες, τα στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων Μετανάστευσης (ICE) των ΗΠΑ καταδεικνύουν την πραγματικότητα: άτομα που έχουν συμβάλει στην αμερικανική κοινωνία και οικονομία στοχοποιούνται, κρατούνται και απελαύνονται παράνομα. Από τους 435.000 μη εξουσιοδοτημένους μετανάστες με ποινικές καταδίκες που έχουν εντοπιστεί από την ICE, λιγότεροι από 3.000 είχαν συλληφθεί μέχρι τον Μάιο του 2025.

Οι μαρτυρίες όσων έχουν συλληφθεί και απελαθεί χωρίς δίκη καταδεικνύουν τις σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την ICE. Πολλοί άνθρωποι, έχοντας συλληφθεί από αξιωματούχους της ICE με πολιτικά, οι οποίοι κρατούσαν τα πρόσωπά τους καλυμμένα και χωρίς κατάλληλα εντάλματα, αναφέρουν ότι αισθάνονται σαν να έχουν απαχθεί. Στους κρατούμενους αρνήθηκαν την πρόσβαση σε δίκες και στη συνέχεια στάλθηκαν σε χώρες, που μόλις γνωρίζουν ή στις οποίες δεν έχουν ζήσει ποτέ.

Αναστολή προγραμμάτων ασύλου και προσφύγων

Η αίτηση ασύλου στις ΗΠΑ είναι νόμιμη από το 1980. Σύμφωνα με το διεθνές και το αμερικανικό Δίκαιο, οι μετανάστες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη βία και τις διώξεις έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν είσοδο. Αναστέλλοντας τόσο τα προγράμματα ασύλου όσο και τα προγράμματα εισδοχής προσφύγων, η κυβέρνηση Τραμπ ουσιαστικά έκλεισε δύο από τις λίγες νόμιμες οδούς για την παραμονή και την υπηκοότητα στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ , το 2024, υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν-Χάρις, «οι γυναίκες πρόσφυγες είχαν υψηλότερη μέση ηλικία». Οι εισαγωγές αυξάνονταν κάθε χρόνο από το 2022 έως το 2024, φτάνοντας τους 100.060 πρόσφυγες – ο υψηλότερος αριθμός εδώ και 30 χρόνια – στοιχεία που υπογραμμίζουν την παγκόσμια ανάγκη για ανθρωπιστική προστασία.

Το κλείσιμο του CBP One

Το CBP One είναι μια εφαρμογή της κυβέρνησης των ΗΠΑ, που επιτρέπει στους μετανάστες να προγραμματίζουν ραντεβού με αξιωματούχους μετανάστευσης. Λίγες ώρες μετά την επιστροφή του στη διακυβέρνηση, ο Τραμπ διέταξε το κλείσιμο της εφαρμογής στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής του για τον περιορισμό της νόμιμης μετανάστευσης. Εκείνη την εποχή, δεκάδες χιλιάδες μετανάστες με προγραμματισμένα ραντεβού ειδοποιήθηκαν ότι οι δικαστικές τους εμφανίσεις είχαν ακυρωθεί. Στο παρελθόν, το CBP One είχε επιτρέψει σε  σχεδόν ένα εκατομμύριο ανθρώπους να εισέλθουν νόμιμα στις ΗΠΑ και να υποβάλουν αίτηση για επιλεξιμότητα εργασίας. Το κλείσιμό του αφαίρεσε απότομα μια άλλη ζωτική νόμιμη οδό για χιλιάδες οικογένειες.

Πριν από το κλείσιμο, περίπου 280.000 άνθρωποι προσπαθούσαν να έχουν πρόσβαση στην εφαρμογή κάθε μέρα. Πολλοί είχαν ήδη περάσει εβδομάδες ή μήνες στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού ελπίζοντας να ανοίξει μια θέση για ραντεβού, παρατεταμένες αναμονές που έρχονταν μετά από μεγάλα, επικίνδυνα ταξίδια, που συχνά συνεπάγονταν σημαντικούς κινδύνους για την υγεία.

Καθώς η εφαρμογή δεν λειτουργεί πλέον, οι μετανάστες έχουν λίγες επιλογές: να παραμείνουν στα σύνορα χωρίς στέγη ή προστασία, να αναζητήσουν επισφαλές καταφύγιο σε άγνωστες περιοχές του Μεξικού ή να επιστρέψουν στις χώρες από τις οποίες διέφυγαν, όπου οι κίνδυνοι που προκάλεσαν την έξοδό τους εξακολουθούν να υφίστανται. Όλες αυτές οι επιλογές ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα για τις γυναίκες και τα παιδιά, τα οποία είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε κλοπή, εκμετάλλευση και βία ελλείψει ασφαλούς στέγασης ή υποστήριξης.

Η πολιτική «Παραμονή στο Μεξικό»

Γνωστό επίσημα ως Πρωτόκολλα Προστασίας Μεταναστών (MPP), το πρόγραμμα «Παραμονή στο Μεξικό» εισήχθη για πρώτη φορά το 2019 υπό την κυβέρνηση Τραμπ-Πενς. Αναγκάζει τους αιτούντες άσυλο να περιμένουν στο Μεξικό για τις ακροάσεις του δικαστηρίου, συχνά για μήνες ή και χρόνια.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν-Χάρις τερμάτισε το πρόγραμμα επικαλούμενη εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Τραμπ το έχει πλέον επαναφέρει οδηγώντας σε ανανεωμένες ανησυχίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μια ανθρωπιστική κρίση, όχι μεταναστευτική

Το τείχος στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού αποτελεί φυσική αναπαράσταση της διαίρεσης, του αποκλεισμού και του φόβου που έχει δημιουργηθεί μεταξύ διαφορετικών εθνοτήτων και εθνικοτήτων. Παρά τις πολλές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να αποτρέψει τους μετανάστες, υπάρχουν πολλοί παράγοντες, που ωθούν τους ανθρώπους να αναζητούν καταφύγιο, μέσα διαβίωσης και ασφάλεια. Η περιβαλλοντική καταστροφή, συμπεριλαμβανομένων των ξηρασιών, των τυφώνων και της ερημοποίησης, εκτοπίζει οικογένειες σε όλο τον κόσμο.

Αν και οι μετανάστες κατανοούν τόσο τους κινδύνους του ταξιδιού όσο και τη σκληρή στάση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, πολλοί εξακολουθούν να επιλέγουν να αναλάβουν το ρίσκο, επειδή η απραξία συχνά σημαίνει θάνατο, αστάθεια ή συνεχιζόμενη βία. Η μετανάστευση είναι συχνά η έσχατη λύση για τη δημιουργία μιας νέας ζωής με ένα πιο σταθερό μέλλον.

Ο ρόλος της αμοιβαίας βοήθειας

Από το 2018, η Border Kindness παρέχει υποστήριξη, που σώζει ζωές κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός παρέχει τρόφιμα, νερό, ιατρική περίθαλψη, νομική βοήθεια και ρούχα καλύπτοντας τις επείγουσες ανάγκες των μεταναστ(ρι)ών, εκεί που τα επίσημα συστήματα έχουν αποτύχει.

«Άτομα με διαφορετικό χρώμα δέρματος ή προφορά δέχονται συλλήψεις και οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε αυτές τις εποχές», εξήγησε η Kelly Overton, ιδρύτρια του Border Kindness. «Ταυτόχρονα, οι χρηματοδότες έχουν σταματήσει να υποστηρίζουν οργανισμούς όπως ο δικός μας, που υποστηρίζουν τους μετανάστες και τη μεταρρύθμιση του μεταναστευτικού συστήματος. Φοβούνται μήπως κατηγορηθούν για χρηματοδότηση αντιαμερικανικών ή παράνομων δραστηριοτήτων».

Ο οργανισμός βασίζεται τελευταία περισσότερο σε συγκέντρωση χρημάτων με πρωτοβουλία της κοινότητας, κυρίως καλλιτεχνών και μικρών δωρητών. Η Overton λέει ότι αυτό το είδος προσπάθειας είναι απαραίτητο τώρα περισσότερο από ποτέ: «Η αμοιβαία βοήθεια είναι απλή. Δεν χρειάζεται να έχεις πολλά, αλλά μπορείς να μοιραστείς ό,τι έχεις. Εμείς στο Border Kindness διευκολύνουμε την αμοιβαία βοήθεια αναδιανέμοντας πόρους εκεί που χρειάζονται περισσότερο. Μας θέτει σε κίνδυνο, αλλά είναι τιμή μας που το κάνουμε».

Η αναδιανομή, βεβαιώνει, «μοιάζει με μια γυναίκα στο Σικάγο, το Λος Άντζελες ή το Ώστιν που βοηθά μια γυναίκα στα σύνορα να λάβει βρεφικό γάλα για το μικρό παιδί της. Προσφέρουν ό,τι έχουν, ακόμα κι αν δεν είναι πολλά. Η σημασία της αμοιβαίας βοήθειας είναι να συνεχίζουμε να δίνουμε στους ανθρώπους που την χρειάζονται και αυτό είμαστε σε θέση να κάνουμε χάρη σε όσους είναι πρόθυμοι να μοιραστούν ό,τι έχουν, όσο κι αν είναι αυτό».

Αντίσταση και αλληλεγγύη

Ο αγώνας για δικαιοσύνη για τους μετανάστες δεν σταματά στα σύνορα. Σε όλες τις ΗΠΑ, άτομα και οργανισμοί όπως το Εθνικό Κέντρο Νομικής Μετανάστευσης, η Freedom for Migrants και η Bridge (The Haitian Bridge Alliance), αντιστέκονται στις μεταναστευτικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς συνεχίζουν να εκπαιδεύουν και να παρέχουν άμεσες υπηρεσίες.

Στο Λος Άντζελες, μέλη της κοινότητας διαμαρτυρήθηκαν για τις τακτικές της ICE για εβδομάδες. Διαδικτυακά, δύο γυναίκες δημιούργησαν μια βάση δεδομένων για την παρακολούθηση των επιδρομών της ICE, ώστε να ενημερώνονται οι πληγείσες κοινότητες. Σε όλη τη χώρα, γείτονες έχουν σταθεί ανάμεσα στην ICE και τις κοινότητές τους, αναγκάζοντας τους πράκτορες να φύγουν. Πολλοί Αμερικανοί μιλούν ανοιχτά δείχνοντας ότι η αλληλεγγύη είναι ισχυρότερη από τον φόβο. Καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εντείνει τη στάση της απέναντι στη μετανάστευση, η αντίσταση των πολιτών συνεχίζει να αυξάνεται.