Στιγμιότυπα από βίντεο που τραβήχτηκαν στο Μπορ και Κούλα που δημοσιεύτηκαν από το παρατηρητήριο εκλογών του CRTA, τα οποία απεικονίζουν εκλογικές παρατυπίες και περιστατικά βίας. Φωτογραφικό κολάζ από το Meta.mk. Χρησιμοποιούνται με άδεια.

Αυτό το άρθρο βασίζεται σε ρεπορτάζ που αναρτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2026 από το πρακτορείο ειδήσεων Meta.mk. Μια επεξεργασμένη έκδοση αναδημοσιεύεται εδώ, κάτω από συμφωνία κοινής χρήσης περιεχομένου μεταξύ του Global Voices και του Ιδρύματος Metamorphosis.

Μάρτυρες αξιολόγησαν τις τοπικές εκλογές της 29ης Μαρτίου στη Σερβία ως βαθιά προβληματικές και αμαυρωμένες από τη βία, με πολλαπλά περιστατικά ξυλοδαρμών, εκφοβισμού και συστημικών παρατυπιών να επισκιάζουν την ψηφοφορία. Ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ωστόσο, κήρυξε τη νίκη του κυβερνώντος συνασπισμού του και στους δέκα δήμους στους οποίους έλαβαν χώρα οι εκλογές.

Δεν επρόκειτο για ένα γύρο τοπικών εκλογών, καθώς η Σερβία εφαρμόζει ένα κλιμακωτό σύστημα εκλογών. Η ψηφοφορία έλαβε μέρος στο Μπορ, την Κούλα, την Μπαγίνα Μπάστα, το Κιάζεβατς, το Σεβόινο, το Κλάντοβο, τη Σμεντερέβσκα Παλάνκα, το Αραντζέλοβατς, το Λουτσάνι και το Μάινταπεκ. Ως το τέλος της ημέρας των εκλογών, το TV N1 ανέφερε υψηλή προσέλευση σε όλες τις περιοχές, η οποία κυμαινόταν γύρω στο 60%.

Η κυβέρνηση διεκδικεί υποστήριξη

Ο Βούτσιτς είπε πως οι πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις ήταν στην Κούλα και στο Μπορ, και ότι το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα, ο κύριος παράγοντας στην κυβέρνηση συνασπισμού, εξασφάλισε πιο «άνετα» περιθώρια σε πολλές άλλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των Κλάντοβο, Λουτσάνι και Σμεντερέβσκα Παλάνκα. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που παρουσίασε, το κόμμα κέρδισε γύρω στο 50% των ψήφων στους περισσότερους δήμους.

Σε πολλές περιφέρειες, οι υποψήφιοι του ΣΠΚ βρέθηκαν αντιμέτωποι με μέλη του φοιτητικού κινήματος της χώρας, όπως το «Φοιτητές για το Αραντέλοβατς», «Ενωμένοι για την Μπαγίνα Μπάστα», και το «Φωνή για τον δήμο Κούλα». Σε κάποιες περιπτώσεις, οι φοιτητές έκαναν μόνοι τους εκστρατεία για να εκλεγούν μέλη του δημοτικού συμβουλίου. Σε άλλες, συμμετείχαν μαζί με τοπικά κόμματα της αντιπολίτευσης στις εκλογές.

Ο Βούτσιτς έδωσε έμφαση στο ότι τα εκλογικά αποτελέσματα δείχνουν τη συνεχιζόμενη δημόσια υποστήριξη για την κυβέρνηση σε διάφορα μέρη της Σερβίας, παρά τον έντονο τοπικό ανταγωνισμό.

Καταγραφή παρατυπιών, εκφοβισμού και κλιμάκωσης της βίας

Ωστόσο, οι παρατηρητές πρόσεξαν σημαντικές παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία και κατέγραψαν βίαιες σκηνές σε πολλά εκλογικά τμήματα. Η αποστολή παρατήρησης του Κέντρου Έρευνας, Διαφάνειας και Λογοδοσίας της οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ένταση της βίας στις πόλεις Μπορ, Κούλα και Μπαγίνα Μπάστα, επισκίασε άλλα προβλήματα, που σημειώθηκαν στους δήμους, όπου οι συνθήκες ήταν γενικά καλές.

Στους δέκα συνολικά δήμους, για παράδειγμα, οι παρατηρητές είδαν την τήρηση παράλληλων αρχείων, περιπτώσεις παραβίασης απορρήτου της ψηφοφορίας και την οργανωμένη μεταφορά των ψηφοφόρων, υποδεικνύοντας πιθανή ψήφο υπό πίεση. Μα στο φως των ξυλοδαρμών, των όπλων και της διασποράς του φόβου, όπως εκλογικές ανεπάρκειες τείνουν να φαντάζουν «λιγότερο» σοβαρές.

Στους δήμους Μπορ, Μπαγίνα Μπάστα και Κούλα, πολίτες, δημοσιογράφοι και παρατηρητές βίωσαν οργανωμένες επιθέσεις από μασκοφόρους τραμπούκους, στους οποίους φαίνεται να συμμετείχαν και αξιωματούχοι των κυβερνόντων κομμάτων. Η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική λόγω του ότι η αστυνομία δεν έκανε τίποτα για να σταματήσει τους επιτιθέμενους. Το βράδυ των εκλογών, ο Ράσα Νεντέλκοβ, επικεφαλής της αποστολής παρατήρησης του CRTA, δήλωσε:

Današnji izborni dan je u Boru obeležen sa nizom incidenata fizičkog nasilja. Možda najbolje odslikava dinamiku dana okolnost da, recimo, prvi put znam gde se u jenom mestu na kome posmatram izbore, nalazi bolnica, policijska stanica, sud. Za posmatračku misiju Crte okolnost da bazična bezbednost posmatrača, aktivista, novinara nije garantovana od strane Ministarstva unutrašnjih poslova šalje veoma ozbiljan signal. Dakle, da ono što svedočimo više nema čak ni obrise  slobode na izborima, a kamoli da pričamo o nekakvim nijansama demokratije.

Η σημερινή μέρα των εκλογών στο Μπορ σημαδεύτηκε από μια σειρά βίαιων συμβάντων. Οι δυναμικές της ημέρας αποτυπώνονται καλύτερα από το γεγονός πως, για πρώτη φορά σε μέρος που παρατηρώ τις εκλογές, γνωρίζω πού βρίσκεται το νοσοκομείο, το αστυνομικό τμήμα, και το δικαστήριο. Για την αποστολή παρατήρησης του CRTA το γεγονός ότι η βασική ασφάλεια των παρατηρητών, ακτιβιστών και δημοσιογράφων δεν εγγυάται από το Υπουργείο Εσωτερικών μάς δίνει ένα πολύ σοβαρό μήνυμα. Αυτό στο οποίο είμαστε μάρτυρες δεν έχει ίχνος ελεύθερων εκλογών, πόσο δε μάλλον οποιαδήποτε απόχρωση της δημοκρατίας σήμερα.

Σημείωσε ότι στα περισσότερα εκλογικά τμήματα, καταγράφηκε αυστηρός κυβερνητικός έλεγχος, καθώς και άμεση παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία μέσω λιστών «εξασφάλισης ψήφων του προέδρου μας».

Ο οργανισμός Πρωτοβουλία Νέων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα σημείωσε ότι μία απ’ τις σοβαρότερες περιπτώσεις συμπεριλάμβανε μία ομάδα μασκοφορεμένων τραμπούκων με τσεκούρια, που χτύπησαν σοβαρά δύο δημοσιογράφους του Revolt, τον Λαζάρ Ντίνιτς και Ιβάν Βγέλιτς, και επίσης επιτέθηκαν στην Ζόρικα Πόποβιτς και τον ακτιβιστή Αλεξάνταρ Κούλιτς.

Στην πόλη Κούλα, η αποστολή παρατήρησης του CRTA κατέγραψε μία επίθεση από μία μεγάλη ομάδα «αγνώστων ατόμων», οι οποίοι, έχοντας βγει από το στάδιο της πόλης, τραυμάτησαν αρκετούς ανθρώπους χρησιμοποιώντας πέτρες, σιδερολοστούς, ξύλα και φωτοβολίδες. Τα θύματα, που υπέστησαν τραύματα στο κεφάλι, ζήτησαν βοήθεια στο κοντινό νοσοκομείο.

«Η αστυνομία αντέδρασε άμεσα αλλά δεν διενήργησε έρευνα, ούτε εισήλθε στο στάδιο. Τα μη ταυτοποιημένα άτομα που ήταν υπεύθυνα για την επίθεση βρίσκονται μέσα στο στάδιο», είπε ο Πάβλε Ντιμιτρίγιεβιτς, επικεφαλής της νομικής ομάδας του CRTA. Μία μεγαλύτερη ομάδα πολιτών μαζεύτηκε στον χώρο, απογοητευμένοι από την αδράνεια της αστυνομίας. Επιπλέον γεγονότα αργότερα σημειώθηκαν σε όλη την πόλη.

Υλικό από το Μπορ και το Αραντζέλοβατς καταδεικνύει ότι μέλη της ρωσικής ομάδας μοτοσικλετιστών «Λύκοι της Νύχτας» πήρε μέρος στον εκφοβισμό τόσο των πολιτών όσο και της αντιπολίτευσης. Η αστυνομία τους επέτρεψε να περιφέρονται με τις πινακίδες καλυμμένες με μαύρη ταινία:

Na Trgu slobode u Aranđelovcu veliki broj bajkera iz grupacije “Noćni vukovi”, povezane sa kriminalom i režimom. Bez tablica ili prekrivenih tablica.
Ulaze u kafić “Harizma”, čiji vlasnik gosti SNS grupe, a studente i građane snima sve vreme.#IzboriAR pic.twitter.com/rIB6DQYypZ

— Blokada FPN (@blokada_fpn) March 29, 2026

Στην Πλατεία Ελευθερίας στο Αραντζέλοβατς, ένα μεγάλο τμήμα των μοτοσικλετιστών της ομάδας «Λύκοι της Νύχτας», συνδεδεμένη με το έγκλημα και το καθεστώς, ήταν παρόν, με τις πινακίδες τους καλυμμένες. Μπήκαν στο καφέ «Harizma», του οποίου ο ιδιοκτήτης φιλοξενεί ομάδες του ΣΠΚ, ενώ βιντεοσκοπούσαν φοιτητές και πολίτες διαρκώς. #ElectionsAR

Στην Μπαγίνα Μπάστα, έσκισαν τις ρόδες των οχημάτων, που ανήκουν στις ομάδες παρατήρησης μες στη νύχτα, ενώ την ημέρα υπήρχαν πολλαπλά περιστατικά βίας στους δρόμους, συμπεριλαμβανομένης της καταστροφής ενός αμαξιού. Υλικό από ένα από τα περιστατικά δείχνει τα άτομα να επιτίθενται με γκλομπ σε έναν αγνώστων στοιχείων άνδρα, που φέρει όπλο.

Στο Μπορ, ένας από τους ξυλοδαρμούς σημειώθηκε αφού μία μεγάλη ομάδα φιλοκυβερνητικών αστυνομικών βγήκε από τις εγκαταστάσεις του Ταμείου Συντάξεων και Ασφάλισης και χτύπησαν φοιτητές. Άλλοι πολίτες δέχθηκαν σωματική επίθεση, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων κι ενός παρατηρητή του CRTA, και πήραν τα τηλέφωνά τους.

Ο Νεντέλκοβ δήλωσε ότι ένας αστυνομικός «απειλήθηκε με όπλο σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι εντάσεις ενώ οι δράστες είπαν ”δεν μας νοιάζει καθόλου”, τον πρόσεβαλαν και επιτέθηκαν στους νεαρούς άνδρες και στον παρατηρητή μας».

Η πύλη Mašina μοιράστηκε υλικό από το Κνιάζεβατς, στο οποίο φαίνεται ότι αστυνομικοί, οι οποίοι είχαν προηγουμένως ενημερωθεί από φοιτητές ότι εξελισσόταν βίαια περιστατικά στην περιοχή, αρνήθηκαν να βρεθούν στον χώρο και αντ’ αυτού παρέπεμψαν τους φοιτητές στο αστυνομικό τμήμα.

Στο Κράλιεβο, η αστυνομία εμπόδισε μία μεγαλύτερη ομάδα πολιτών από το να τους αντιμετωπίσει. Η ομάδα είχε συγκεντρωθεί μπροστά σε ένα κτίριο στο οποίο είχαν καταφύγει οι δράστες μετά τις αρχικές επιθέσεις.

Το TV Nova S ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια ενός από τα περιστατικά στο Μπορ, ένας πολίτης παραπονέθηκε ότι αστυνομικοί του έσπασαν το χέρι ενώ αυτός υπερασπιζόταν τον γιο του από τους φιλοκυβερνητικούς επιτιθέμενους.

Μέσω κινητών ομάδων επανδρωμένων με έως και 300 εκπαιδευμένους εθελοντές παρατηρητές, το CRTA πραγματοποίησε αποστολές παρατήρησης σε όλα τα εκλογικά τμήματα. Το κόστος υλικοτεχνικής υποστήριξης και καυσίμων της οργάνωσης καλύφθηκε από ατομικές δωρεές πολιτών.

Αμέσως μετά τις εκλογές, η Πρωτοβουλία Νέων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα απαίτησε άμεση δίωξη όλων των επιθέσεων σε βάρος των δημοσιογράφων, παρατηρητών, πολιτικών ακτιβιστών και πολιτών. Λόγω της αποτυχίας της αστυνομίας να αποτρέψει τη βία και να συλλάβει τους δράστες, η ομάδα ζήτησε επίσης επείγουσα συνεδρίαση της Επιτροπής Εσωτερικών Υποθέσεων της Εθνοσυνέλευσης της Δημοκρατίας της Σερβίας, όπου η δουλειά της αστυνομίας την ημέρα των εκλογών θα τεθεί επί τάπητος.