Ξηρό τοπίο στο Μπαμακό του Μάλι. Φωτογραφία από την Παγκόσμια Τράπεζα στο Flickr. Χρήση με άδεια: CC BY-NC-ND 2.0.

Αυτό το άρθρο από την Tara Abhasakun δημοσιοποιήθηκε αρχικά στο Peace News Network στις 13 Ιανουαρίου 2026. Μία επεξεργασμένη έκδοση δημοσιοποιείται εκ νέου στο Global Voices ως τμήμα συμφωνίας συνεργασίας περιεχομένου.

Το Μάλι είναι μία από τις πιο ευάλωτες χώρες, όσον αφορά την κλιματική αλλαγή. Μεταξύ του 1970 και 2020, η χώρα βίωσε τουλάχιστον 40 μεγάλες κλιματικές κρίσεις, με την ανομβρία να επηρεάζει 400.000 ανθρώπους κάθε χρόνο και να μειώνει τα έσοδα από τις καλλιέργειες κατά 8,3 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.

Στο Μάλι, η κλιματική αλλαγή αποτελεί μείζονα παράγοντα σύγκρουσης, σύμφωνα με μία έκθεση τον Αύγουστο του 2025 από την Ομάδα Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNSDG). Όπως αναφέρει η έρευνα, οι αγρότες διευρύνουν τις καλλιεργήσιμες περιοχές τους σε παραδοσιακές περιοχές βόσκησης, λόγω της υποβάθμισης του εδάφους. Αυτό έχει οδηγήσει σε βίαους διαπληκτισμούς μεταξύ αγροτών και κτηνοτρόφων.

Προκειμένου να στρατολογήσουν περισσότερα μέλη, βίαιες εξτρεμιστικές ομάδες έχουν εκμεταλλευτεί αυτές τις εντάσεις, επωφελούμενες από τις εθνικές και θρησκευτικές διαφορές και τις διαφορές στα εδαφικά δικαιώματα. Οι νέοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στο να πέσουν θύματα αυτών των ομάδων στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Η κλιματική κρίση είναι επίσης ένας παράγοντας στην περιοχή αυτή και συχνά επηρεάζει δυσανάλογα τις γυναίκες, που είναι ζωτικής σημασίας στις αγροτικές εργασίες και στην επιβίωση του νοικοκυριού, αναγκάζοντάς τες να ταξιδεύουν ακόμα πιο μακριά για καυσόξυλα και νερό. Οι κλιμακούμενες συγκρούσεις θέτουν τις γυναίκες σε κίνδυνο για έμφυλη βία.

Η UNSDG παρέχει παραδείγματα για κάποια έργα που έχουν σημειώσει επιτυχία στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και στη μείωση των συγκρούσεων. Επίσης, μαζί με άλλους οργανισμούς, προτείνει πολλά βήματα περαιτέρω που η κυβέρνηση του Μάλι και οι διεθνείς συνεργάτες θα πρέπει να λάβουν για την λύση του κλιματικού ζητήματος και να οικοδομήσουν ειρήνη στο Μάλι.

Η UNSDG σημειώνει ότι τοπικές Αρχές και κοινότητες μπορούν να βελτιώσουν πρώιμα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, παρέχοντας προηγμένες πληροφορίες για τους κινδύνους που έρχονται, όπως ανομβρίες και πλημμύρες. Αυτό, λέει η UNSDG, έχει βοηθήσει με το να επιτρέπει τους ανθρώπους να εκκενώνουν τις κατοικίες τους, ώστε να προσφύγουν σε ασφαλέστερα μέρη και να επιτρέψουν τους αγρότες να πάρουν προφυλάξεις για να προστατέψουν τις καλλιέργειές τους.

Προγράμματα εκπαίδευσης, που συνδυάζουν την επιστήμη με παραδοσιακή γνώση, βελτιώνουν την κατάσταση. Αυτά τα προγράμματα εκπαίδευσης εστιάζουν στην υποβοηθούμενη φυσική αναγέννηση και διαχείρηση γης και ύδατος και βοηθούν τους αγρότες και τους ποιμένες να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες, σύμφωνα με τις αναφορές της UNSDG.

Μία άλλη λύση είναι η αναβίωση των παραδοσιακών νόμων για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ο Salif Aly Guindo, πρόεδρος του Barahogon, παραδοσιακού ιδρύματος της εθνοτικής ομάδας Ντόγκον, δήλωσε ότι η ομάδα έχει επαναφέρει τους παραδοσιακούς νόμους για τη βιώσιμη χρήση των δασών. Έκτοτε, είπε, «τα δέντρα και τα δάση έχουν αρχίσει να αναγεννώνται, μειώνοντας τις συγκρούσεις και τις πλημμύρες». Τώρα, οι άνθρωποι σε πόλεις όπως η Τζενέ και η Μόπτι, ακολουθούν το μοντέλο της ομάδας, προσθέτει.

Ο Maliki Hamadoun Sankaré, ένας νεαρός επιχειρηματίας από το Μάλι που έχει ιδρύσει την Socc-Agro-Business για να ενισχύσει την τοπική παραγωγή ρυζιού και λαχανικών, εργάζεται για να προσφέρει θέσεις εργασίας σε νέους. Είπε: «Θέλουμε να δημιουργήσουμε πολλές θέσεις εργασίας στον αγροτικό τομέα έως το 2030, ειδικά για νέους σε επαρχιακές περιοχές, ώστε να περιοριστεί η φυγή από αυτές».

Το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας της Στοκχόλμης για την Ειρήνη (SIPRI) υποδηλώνει σε μία έκθεση του 2023 «μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανάπτυξης σε θέματα, όπου ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής φέρει κινδύνους σύγκρουσης: εξασφάλιση της επιβίωσης, σχέσεις κτηνοτρόφων-καλλιεργητών, διαφωνίες για τους πόρους, τριβές στην κοινότητα, στην διακυβέρνηση, κοινωνική περιθωριοποίηση και αποκλεισμό».

Η SIPRI ενθαρρύνει την Πολυδιάστατη Ολοκληρωμένη Αποστολή Σταθεροποίησης των Ηνωμένων Εθνών στο Μάλι (MINUSMA), ώστε να συνεργαστεί με το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) για τον διορισμό του Συμβούλου Περιβαλλοντικής Ασφάλειας για την προτεραιοποίηση των κινδύνων για το κλίμα, την ειρήνη και τους κινδύνους ασφαλείας εντός της MINUSMA, καθώς και για τον συντονισμό αποτελεσματικών αντιδράσεων με το λοιπό σύστημα του ΟΗΕ, την κυβέρνηση του Μάλι, την κοινωνία των πολιτών, τους διεθνείς και τοπικούς εταίρους.

Μία ακόμη πρόταση του SIPRI για την κυβέρνηση του Μάλι είναι να ενδυναμωθεί η ηγεσία και η συμμετοχή των γυναικών και των κοριτσιών στη λήψη αποφάσεων σχετικά με ευαίσθητα ζητήματα διαχείρισης πόρων, την κλιματική προσαρμογή και τις αποκρίσεις σε κινδύνους του κλίματος, της ειρήνης και της ασφάλειας.

Τέλος, το SIPRI προτείνει στην κυβέρνηση του Μάλι και στους εταίρους της, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται η Αφρικανική Ένωση (ΑΕ), η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), να συμφωνήσουν σε μία στρατηγική σταθεροποίησης ευαίσθητη προς το κλίμα. Αυτή η στρατηγική, λέει η SIPRI, θα πρέπει να συνδυάζει την ασφάλεια και την προσοχή στις ανάγκες ανάπτυξης, κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικούς διαλόγους για να διαχειριστούν τα αίτια συγκρούσεων στις δέκα περιοχές του Μάλι και στις διασυνοριακές περιοχές όπως η Liptako-Gourma. Αυτό συμπεριλαμβάνει αιτίες που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή.

Εν τω μεταξύ, περαιτέρω έρευνα συνεχίζεται. Σύμφωνα με έκθεση που συντάχθηκε τον Μάρτιο του 2025 της Συμβουλευτικής Ομάδας για τη Διεθνή Γεωπονική Έρευνα, οι ενδιαφερόμενοι φορείς του Μάλι προτείνουν τον «σχεδιασμό προγραμμάτων, που ενισχύουν την ικανότητα των τοπικών κοινοτήτων να ανταπεξέλθουν στις κλιματικές επιπτώσεις και κινδύνους ασφαλείας». Αυτές οι προτάσεις, που έχουν βασιστεί σε έρευνες, όπως δηλώνει η έκθεση, αναμένεται να καθοδηγήσουν μια τεχνητή επιτροπή στην ανάπτυξη της πρώτης στρατηγικής κλιματικής ασφάλειας του Μάλι.