Βενεζουελάνοι πολίτες ψάχνουν μέσα στα κατεστραμμένα κτίρια στην Λα Γκουέιρα, Βενεζουέλα, 29 Ιουνίου 2026. Φωτογραφία από το Wikimedia Commons/US Marine Corps, ελεύθερη χρήση.

Στις 24 Ιουνίου του 2026, 18.04 τοπική ώρα, η Βενεζουέλα βίωσε το μεγαλύτερο σεισμικό συμβάν τον τελευταίο αιώνα: ένα σεισμό της κλίμακας 7,2 ρίχτερ, που 39 δευτερόλεπτα αργότερα ακολουθήθηκε από έναν της τάξης των 7,5 ρίχτερ.

Ως τις 6 Ιουλίου, έχουν επιβεβαιωθεί 3.342 θάνατοι με 16.740 τραυματίες και περισσότερους από 16.000 ανθρώπους να έχουν μείνει άστεγοι, σύμφωνα με το Υπουργείο Πληροφοριών της χώρας. Ο ανεπίσημος απολογισμός των ανθρώπων που έχουν δηλωθεί ως αγνοούμενοι έχει αγγίξει τους 41.000 και τουλάχιστον 58.000 κτίρια έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, όπως φαίνεται από τις δορυφορικές λήψεις που έδωσε η NASA.

Παρότι τα επίκεντρα των δύο σεισμών βρισκόνταν 160 χιλιόμετρα μακριά, οι «δίδυμοι σεισμοί» (φαινόμενο που είχε χτυπήσει την Συρία και την Τουρκία το 2023) τάραξαν την καρδιά της χώρας της Νοτίου Αμερικής. Το Καράκας, η πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, και η γειτονική Λα Γκουέιρα, παραθαλάσσια πολιτεία που απέχει 40 λεπτά οδικώς από το Καράκας και βρίσκεται δίπλα στην Καραϊβική θάλασσα, υπέστη το μεγαλύτερο πλήγμα. Το κύριο διεθνές αεροδρόμιο και λιμάνι της χώρας βρίσκονται στην Λα Γκουέιρα, όπως και πολλά σπίτια και εξοχικά. Έως το 2011, την πιο πρόσφατη απογραφή μέχρι σήμερα, περίπου πέντε εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν στη συνολική περιοχή.

Η βόρεια ακτή της Βενεζουέλας βρίσκεται κοντά σε χώρισμα μεταξύ δύο τεκτονικών πλακών στην Καραϊβική θάλασσα και στην ήπειρο της Νότιας Αμερικής αντίστοιχα. Η περιοχή Καράκας – Λα Γκουέιρα έχει βιώσει σειρά φυσικών καταστροφών, συμπεριλαμβανομένου ενός ακόμη σεισμού το 1967 και τις μεγάλες πλημμύρες το 1999. Παρά το γεγονός αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν τις τωρινές αντισεισμικές υποδομές της Βενεζουέλας πρακτικά ανύπαρκτες. Αυτή όμως την φορά, τα τηλέφωνα Android ειδοποίησαν πολλούς Βενεζουελάνους ακριβώς πριν χτυπήσουν οι σεισμοί.

Η 24η Ιουνίου αποτελεί αργία στη Βενεζουέλα. Έτσι, σχολεία και γραφεία ήταν κλειστά εκείνη τη μέρα. Όταν χτύπησαν οι δίδυμοι σεισμοί, πολλοί άνθρωποι περίμεναν να παρακολουθήσουν τους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου ή απλώς να περάσουν ήρεμα την ημέρα τους με τις οικογένειές τους. Τώρα, πολλοί από αυτούς αναζητούν τους συγγενείς τους ή οργανώνουν προσπάθειες ανακούφισης της κοινότητας, μαζί με ένα τεράστιο κύμα εθελοντών από όλο τον κόσμο. Το κόστος της ζημιάς αγγίζει τουλάχιστον τα 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια (ή 6% του ΑΕΠ της Βενεζουέλας), σύμφωνα με μία προκαταρκτική εκτίμηση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Οι σεισμοί ενέπλεξαν περισσότερο την ήδη τρομερή και προϋπάρχουσα ανθρωπιστική κρίση, μαζί με ένα σύστημα υγείας που καταρρέει και ελλιπώς εξοπλισμένες ομάδες άμεσης απόκρισης, μεταξύ άλλων ζητημάτων που παραμένουν απαράλλαχτα μετά την εισβολή των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2026. Υπάρχει αυξανόμενη κριτική για την «αργή» απόκριση της προσωρινής κυβέρνησης της Βενεζουέλας.

Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία ισχυρίζεται ότι η καθυστέρηση αποτελεί κατασκευασμένο αφήγημα από εργαστήρια προπαγάνδας, είπε στις 3 Ιουλίου: «Δεν περιμέναμε ούτε μία, ούτε δύο, ούτε τρεις μέρες. Δράσαμε αμέσως».

Η κυβέρνηση υπό την ηγεσία της Ροντρίγκεζ έχει θεσπίσει αμφιλεγόμενα μέτρα όπως υποχρεωτική εγγραφή σε ένα γραφείο στο Καράκας για όλους τους εθελοντές, που θα βρεθούν στην ζώνη καταστροφής, συμπεριλαμβανομένου προσωπικού πρώτων βοηθειών, και περιορισμούς κάλυψης για τοπικό και ξένο Τύπο.

View this post on Instagram

Οι σεισμοί είναι αναπόφευκτοι. Η ανημποριά δεν είναι.

Πολίτες στην πρώτη γραμμή

Ντόπιοι επιζήσαντες ήταν οι πρώτοι που σήκωσαν εργαλεία όπως τσεκούρια και ακόμη και τα γυμνά τους χέρια για να ψάξουν τους αγαπημένους τους, όπως φαίνεται σε γκρεμισμένα κτίρια στην Λα Γκουέιρα και το Καράκας. Άλλοι χρησιμοποιούσαν διαρκώς το TikTok, το Instagram και το προσφάτως ξεμπλοκαρισμένο X για την ανεύρεση ανθρώπων ή για να κάνουν εκκλήσεις για διάσωση ή προμήθειες.

Πολλοί συνέχιζαν να εργάζονται σκληρά γύρω από τα διαλυμένα κτίριαγια την εύρεση επιζώντων πολλές περισσότερες ώρες από το χρονικό περιθώριο των 72 ωρών, που έχει οριστεί από τους ειδικούς διάσωσης.

Συνεχίστηκε επίσης η επαγγελματική έρευνα και διάσωση, που ανέλαβαν βενεζουελάνικες ομάδες και από τις 25 Ιουνίου, στις πιο βαριά χτυπημένες περιοχές, από ομάδες από 30 άλλες χώρες συμπεριλαμβανομένων της Αργεντινής, της Χιλής, της Ιταλίας, της Ιορδανίας, του Μεξικό, του Κατάρ, της Ισπανίας και των ΗΠΑ. Επιτυχείς ιστορίες διάσωσης, όπως η ανάκτηση της Νταγιάνα Πατίνιο και του οκτώ ημερών μωρού της, του Χουάν Νταβίντ, που ανασύρθηκε μετά από 32 ώρες πλακωμένος κάτω από συντρίμμια, επευφημήθηκαν ευρέως στα διεθνή μέσα κοινωνικής ενημέρωσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης στις 3 Ιουλίου, οι προσπάθειες των εθελοντών και των ομάδων έρευνας και διάσωσης οδήγησαν στη διάσωση τουλάχιστον 6.000 ανθρώπων ζωντανών από πληγείσες περιοχές.

Ωστόσο, τουλάχιστον ένα επεισόδιο που αφορούσε Βενεζουελάνους αξιωματούχους αμαύρωσε τις προσπάθειες των ομάδων έρευνας και διάσωσης. Ο Φρανσίσκο Λερμάντα, που συνεργάζεται με την εθελοντική ομάδα έρευνας και διάσωσης Topos de Chile, κατήγγειλε αδιάκοπα αιτήματα για ταυτοποίηση από τον τοπικό στρατό στις ενεργές ζώνες διάσωσης στην Λα Γκουέιρα. «Έχουμε διαταγή να ελέγξουμε τα έγγραφά σας, επειδή μπορεί να είστε κατάσκοπος των Γιάνκηδων, των Χιλιανών», φέρεται να είπαν οι αξιωματούχοι στον Λενάρντα, έναν έμπειρο διασώστη.

Οικογενειακοί δεσμοί πέρα από τα σύνορα

Μετά από μία καταστροφή, η τεχνολογία συνδέει τους ανθρώπους και φέρεται ως καταλύτης για την ανάκαμψη. Αφότου ο επιβεβαίωσε ότι οι γονείς του είναι καλά στο Λος Τέκες, μία πόλη κοντά στο Καράκας, ο Ελίας Χάιγκ, συντάκτης στο Global Voices από τη Βενεζουέλα που σπουδάζει στις ΗΠΑ, ξεκίνησε να κάνει κάτι για την πατρίδα του.

«Σκέφτηκα: θα πρέπει να βρουν αγνοούμενους», είπε στο Global Voices μέσω WhatsApp. «Η δημιουργία ενός κέντρου πληροφοριών για τις περιοχές που επλήγησαν, υπό τους συνεχείς διαδικτυακούς αποκλεισμούς, ήταν αδύνατη. Θα βλέπαμε και ψεύτικες ειδήσεις».

Αμέσως, ο φοιτητής άρχισε τη δουλειά δημιουργώντας μία ιστοσελίδα με βάση Πληροφορίες Ανοικτής Πηγής (OSINT), με πρόσθετες δυνατότητες βασισμένες στην τεχνητή νοημοσύνη, που στόχευε στην συλλογή επιβεβαιωμένων αναφορών για αγνοούμενους. Κατέβασε την ιστοσελίδα στις 25 Ιουνίου και προώθησε τις αναφορές σε μεγαλύτερες ιστοσελίδες, που επίσης είχαν αναπτυχθεί ανεξάρτητα.

Το Terremotovenezuela2026 που αναπτύχθηκε από τον Elias Haig, συντάκτη του Global Voices, συγκέντρωσε αναφορές αγνοούμενων προσώπων αμέσως μετά τους δίδυμους σεισμούς της Βενεζουέλας. Στιγμιότυπο οθόνης που χρησιμοποιείται με άδεια.

«Θα κάνω οτιδήποτε προσθέτει αξία, δεν θα εμποδίσω καμία διαδικασία», πρόσθεσε. Αυτή τη στιγμή καταβάλλει προσπάθειες συγκέντρωσης χρημάτων με τη βοήθεια φίλων του στη Βενεζουέλα. Άλλες διεθνείς πρωτοβουλίες, πολλές από τους οκτώ εκατομμύρια Βενεζουελάνους στη διασπορά, διοχετεύουν βοήθεια σε έμπιστες, μη κυβερνητικές οργανώσεις επί τόπου, παρέχοντας εθελοντικά εξ αποστάσεως δομική αξιολόγηση και ιατρική και ψυχολογική περίθαλψη για τους πληγέντες.

«Πρέπει να συνεχίσουμε»

Τα σημεία συλλογής και διανομής είναι κοινή εικόνα κατά μήκος του Καράκας και άλλων πόλεων της Βενεζουέλας μετά τους δίδυμους σεισμούς. Φωτογραφία από την Estefanía Salazar, χρησιμοποιείται με άδεια.

Σε ολόκληρη τη Βενεζουέλα, οι προσπάθειες των εθελοντών είναι ορατά αντιληπτές με τη μορφή σημείων συλλογής, καταυλισμών προσφύγων και άλλα.

Η Caritas, φημισμένη ΜΚΟ συσχετιζόμενη με την Καθολική Εκκλησία, είναι ένα από τα κορυφαία δίκτυα διανομής, που στέλνουν βοήθεια στις πληγείσες περιοχές στη Βενεζουέλα. Πολλοί πολίτες, μεταξύ αυτών κάτοικοι εκτός των περιοχών που χτυπήθηκαν σοβαρά, έχουν μεταβεί στα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης στο Καράκας για να δώσουν δωρεές ή να εγγραφούν ως εθελοντές σε αυτό που οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα είναι μία μακροχρόνια προσπάθεια.

Έξω από τα κεντρικά γραφεία της Caritas, μία μακρά γραμμή φορτηγών και μικρών αμαξιών περίμεναν για να παραδώσουν δωρεές. Ένα από τα φορτηγά ήταν από μία ομάδα από το Ελ Τίγρε, μία πόλη κοντά σε πετρελαιοπηγές έξι ώρες μακριά στα ανατολικά της Βενεζουέλας, όπου δεν υπήρχαν σημαντικές ζημιές.

«Πρέπει να συνεχίσουμε», είπε ο Χοσέ Ριβέρο, ο νεαρός οδηγός, που σε διάστημα τριών ημερών είχε κάνει εθελοντικά τρία ταξίδια μεταξύ Ελ Τίγρε και Καράκας χρησιμοποιώντας το οικογενειακό φορτηγό για να πηγαίνει τρόφιμα, ρούχα και φάρμακα, που συλλέγονταν από την εκκλησία του. Τα λόγια του απηχούν στα συναισθήματα πολλών στο έθνος, που έχει πληγεί από την καταστροφή.