Δημιουργός περιεχομένου που βγάζει βίντεο. Εικόνα από CanvaPro.

Της Julienne Honba

Η διαδικτυακή παρουσία έχει αποτελέσει πραγματική οικονομική ευκαιρία για πολλούς νέους στο Καμερούν. Μεταξύ πανεπιστημιακών σπουδών, μερικής απασχόλησης και δημιουργίας περιεχομένου για τα κοινωνικά δίκτυα, συνδυάζουν επιτυχώς πολλαπλές δραστηριότητες για να διαφοροποιήσουν τις πηγές εισοδήματός τους.

Στιγμιότυπο οθόνης από βίντεο της Emily Bougem.

Φωτιστικό δαχτυλίδι, μικρόφωνο, κάμερα, έτοιμη για λήψη. Κάθε πρωί η 25χρονη Emily Bougem ελέγχει τον εξοπλισμό της μία τελευταία φορά πριν από την καταγραφή περιεχομένου για το διαδικτυακό κοινό της. Αυτή είναι η καθημερινή ρουτίνα της τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Δεν είναι όμως η μόνη απασχόληση της Bougem. Ως φοιτήτρια που πρέπει να βρίσκεται στο πανεπιστήμιο μέχρι τις 7:30 π.μ., η ημέρα της ξεκινάει όμως πολύ νωρίτερα.

Το ξυπνητήρι της χτυπάει στις 3:30 π.μ. ακριβώς, σηματοδοτώντας την έναρξη του «μαθήματος πριν από το μάθημα», όπως το αποκαλεί. Μέσα στους τέσσερις τοίχους του μικρού της στούντιο στη γειτονιά Ντάμας της Γιαουντέ, ελέγχει προσεκτικά τα βίντεο που κατέγραψε την προηγούμενη ημέρα. Σειρά έχει η επεξεργασία. Μέσω της διαδικτυακής της επωνυμίας, EmiBougs services, κοινοποιεί εκπαιδευτικό υλικό και συμβουλές παραγωγικότητας, κυρίως για εργαλεία Microsoft Office και διαδικτυακή λογιστική, όπως επίσης αφήγηση σε βίντεο.

Για την Bougem, η δημιουργία περιεχομένου δεν είναι απλά ένα χόμπι. Δήλωσε στο Global Voices:

Η αγορά εργασίας είναι κορεσμένη. Για να έχω την ευκαιρία να εξασφαλίσω μια σταθερή δουλειά, πρέπει να γίνω γνωστή. Χρειάζομαι διασυνδέσεις. Αλλά κυρίως χρειάζομαι χρήματα. Τι άλλη επιλογή έχω εκτός από το να χρησιμοποιήσω πλατφόρμες όπως το LinkedIn, το Facebook και το Instagram; Αρκούν μόνο δεδομένα και λίγο θάρρος.

Η λογική της αντανακλά την αυξανόμενη τάση μεταξύ των νέων στο Καμερούν. Σε μια χώρα με περιορισμένες ευκαιρίες τυπικής απασχόλησης, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ισχύουν όλο και περισσότερο ως επενδύσεις και όχι ως περισπασμοί. Οι περισσότεροι από 12 εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου της χώρας και οι περίπου 6 εκατομμύρια χρήστες μέσων κοινωνικής δικτύωσης καταδεικνύουν τον αναπτυσσόμενο ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στην καθημερινή ζωή.

Η ψηφιακή προβολή έχει γίνει οικονομικό προσόν για πολλούς νέους στο Καμερούν. Ένας από αυτούς είναι ο 28χρονος Florent Marius Ngah, γνωστός διαδικτυακά ως «Dylan Comedy». Είναι δημιουργός περιεχομένου και κωμικός και ξεκίνησε να δημοσιεύει βίντεο το 2020 απλά για διασκέδαση. Εξηγεί στο Global Voices:

Αρχικά δεν ήταν κάτι επαγγελματικό. Δημιουργούσα περιεχόμενο για πλάκα. Τα πράγματα άλλαξαν γύρω στο 2022, όταν ξεκίνησα να βγάζω λεφτά από αυτό. Τότε το πήρα σοβαρά.

Σήμερα ο Marius Ngah θεωρεί τα κοινωνικά δίκτυα σημαντικό μέρος της επαγγελματικής του ζωής. Παρόλο που αναγνωρίζει ότι η δημιουργία περιεχομένου από μόνη της σπάνια παρέχει σταθερό εισόδημα στο Καμερούν, η διαδικτυακή προβολή έχει δημιουργήσει ευκαιρίες που διαφορετικά δεν θα υπήρχαν. Λέει:

Πηγή εισοδήματος είναι οι συμφωνίες, η διαφήμιση και οι συνεργασίες. Αν δεν είσαι γνωστός, το περιεχόμενό σου δεν έχει απήχηση και οι ευκαιρίες δεν έρχονται.

Για τον ίδιο, η προβολή είναι πιο σημαντική από τη δημοτικότητα. Του έδωσε τη δυνατότητα να συναντήσει άτομα με επιρροή, να χτίσει επαγγελματικές σχέσεις και να αποκτήσει πρόσβαση σε χώρους, στους οποίους δεν φαντάστηκε ποτέ ότι θα βρισκόταν.

Γνώρισα άτομα που δεν πίστευα ποτέ ότι θα γνωρίσω. Με ορισμένους έχουμε γίνει καλοί φίλοι.

Στιγμιότυπο οθόνης από ένα βίντεο του Dylan Comedy.

Η άνοδος των δημιουργών περιεχομένου, των influencers και των ψηφιακών επιχειρηματιών απεικονίζει την ευρύτερη μεταμόρφωση της απασχόλησης των νέων στο Καμερούν. Η εύρεση παραδοσιακής εργασίας συμπληρώνεται σταδιακά, μερικές φορές αντικαθίσταται, από την ψηφιακή δικτύωση, την προσωπική δημιουργία επωνυμίας και τη μετατροπή περιεχομένου σε κέρδος.

Το Facebook παραμένει μακράν η κυρίαρχη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης στο Καμερούν. Αναλογούσε σε περίπου 86% της κίνησης κοινωνικών δικτύων τον Απρίλιο του 2026, καθιστώντας το την πρωταρχική πλατφόρμα της χώρας για επικοινωνία, διασκέδαση, κοινοποίηση πληροφοριών και προώθηση επιχειρήσεων. Ωστόσο, η ευρεία χρήση δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε επαγγελματική χρήση. Ενώ το Facebook κυριαρχεί στην καθημερινή δραστηριότητα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες όπως το LinkedIn προσελκύουν όλο και περισσότερο νέους, που αναζητούν πρακτικές, θέσεις απασχόλησης και επαγγελματική προβολή.

Η διαφορά αυτή προήλθε από μια ανεπίσημη έρευνα του WhatsApp, που διεξήχθη τον Μάιο του 2026 μεταξύ 30 φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Γιαουντέ Α’ στο Καμερούν. Παρόλο που η έρευνα δεν είναι αντιπροσωπευτική για όλους τους φοιτητές στο Καμερούν, παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις συνήθειες επαγγελματικής δικτύωσης αυτής της συγκεκριμένης ομάδας. Από τους συμμετέχοντες, 27 δήλωσαν το LinkedIn ως την προτιμώμενη πλατφόρμα για πρακτικές, θέσεις εργασίας και επαγγελματικές ευκαιρίες, ενώ τρεις επέλεξαν το WhatsApp. Κανένας δεν δήλωσε το Facebook, το Instagram ή το X ως την κύρια πλατφόρμα για επαγγελματικές ευκαιρίες. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι, παρόλο που το Facebook εξακολουθεί να είναι το μέσο κοινωνικής δικτύωσης με τους περισσότερους χρήστες στη χώρα, το LinkedIn ενδεχομένως θεωρείται από ορισμένους φοιτητές ως ειδικός χώρος για επαγγελματική δικτύωση και εξέλιξη.

Η άνοδος του διαδικτυακού εκφοβισμού και της ψηφιακής απάτης

Εντούτοις, οι ίδιες πλατφόρμες που δημιουργούν επαγγελματικές ευκαιρίες δεν είναι πάντα ασφαλείς. Οι κίνδυνοι της κοινοποίησης προσωπικών στοιχείων στο διαδίκτυο εξακολουθούν να υπάρχουν. Ο Dylan Comedy λέει:

Τίποτα στη ζωή δεν είναι εύκολο. Αν θέλω κάτι, πρέπει να πάρω ρίσκο.

Οι κίνδυνοι αυτοί περιλαμβάνουν κλοπή ταυτότητα και παράνομη πρόσβαση σε λογαριασμό έως διαδικτυακό εκφοβισμό και εξαπάτηση. Η Ndjakomo, σήμερα 23 ετών, θυμάται την ημέρα που ο λογαριασμός της στο Instagram παραβιάστηκε πριν από δύο έτη:

Το άτομο που χάκαρε τον λογαριασμό μου χρησιμοποίησε την ταυτότητά μου για να ζητήσει οικονομική βοήθεια από τους followers μου. Ήμουν πολύ νέα και δεν ήξερα πώς να χειριστώ την κατάσταση.

Ο Bidias, ένα ακόμα θύμα, έπεσε σε μια φαινομενικά επαγγελματική παγίδα.

Έλαβα ένα email, που φαινόταν σαν απάντηση σε αίτηση θέσης εργασίας. Πάτησα τον σύνδεσμο και, πριν να καταλάβω τι συνέβαινε, όλοι οι συνδεδεμένοι με τη διεύθυνση email λογαριασμοί είχαν παραβιαστεί. Το LinkedIn, το Facebook, όλα.

Οι εμπειρίες τους δεν είναι μεμονωμένες. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η ψηφιακή απάτη αποτελούν παγκόσμια προβλήματα. Σύμφωνα με έρευνα της UNICEF, στην οποία συμμετείχαν νέοι από 30 χώρες, ένας στους τρεις ανέφερε ότι έχει βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό, ενώ σχεδόν τα τρία τέταρτα δήλωσαν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ως τους χώρους, όπου συνήθως λαμβάνουν χώρα τέτοια συμβάντα.

Οι Αρχές στο Καμερούν έλαβαν μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και του ψηφιακού γραμματισμού. Το Υπουργείο Αλληλογραφίας και Τηλεπικοινωνιών προωθεί τακτικά πιο ασφαλείς διαδικτυακές πρακτικές μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης και πρωτοβουλιών ψηφιακής εκπαίδευσης.

Επιπλέον, η χώρα έχει λάβει μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων μέσω του νόμου αριθ. 2024/017, ο οποίος υιοθετήθηκε το 2024. Η νομοθέτηση καθιερώνει κανόνες σχετικά με τη συλλογή, την αποθήκευση και τη χρήση προσωπικών δεδομένων και αποσκοπεί στην παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας για τους πολίτες ενάντια στην κατάχρηση των στοιχείων τους στον ψηφιακό χώρο.

Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η νομοθεσία από μόνη της δεν μπορεί να εξαλείψει τις διαδικτυακές απειλές. Λόγω της ταχείας επέκτασης της ψηφιακής συνδεσιμότητας, οι νέες ευκαιρίες συνοδεύονται συχνά από νέες ευαλώτητες. Οι ειδικοί της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και οι υποστηρικτές των ψηφιακών δικαιωμάτων ισχυρίζονται ότι, ενώ τα νομικά και θεσμικά πλαίσια είναι απαραίτητα, απαιτείται συνεχιζόμενη ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση του κοινού για τη μείωση των διαδικτυακών κινδύνων.

Ο Michel Boris Affah Ebengue είναι 29χρονος βιομηχανικός μηχανολόγος. Είναι επίσης ιδρυτής του Futura Tutoring, ενός εκπαιδευτικού οργανισμού με έδρα τη Γιαουντέ στο Καμερούν. Ο Futura Tutoring ειδικεύεται στην ακαδημαϊκή καθοδήγηση και την προετοιμασία για εξετάσεις. Ως νέος επιχειρηματίας που προσλαμβάνει συχνά προσωπικό, πιστεύει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει σημαντική πύλη σε επαγγελματικές ευκαιρίες, προειδοποιεί όμως κατά της εξίσωσης της προβολής και της δυνατότητας πρόσληψης. Δηλώνει:

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να ανοίξουν πόρτες, αλλά μόνο άτομα με δεξιότητες, προσόντα και ικανότητα δημιουργίας αξίας τις διαπερνούν.

Για τον ίδιο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πολύτιμο επαγγελματικό εργαλείο. Ωστόσο, πρόκειται για εργαλείο που πρέπει να συμπληρώνει, όχι να αντικαθιστά, την ικανότητα. Συμπεραίνει:

Οι διαδικτυακές πλατφόρμες είναι εξαιρετικά εργαλεία, αλλά δεν θα μπορέσουν ποτέ να αντικαταστήσουν την εκπαίδευση και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Το LinkedIn, το Facebook, το Instagram, το TikTok και το X έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι συνδέονται, αναζητούν εργασία και χτίζουν επαγγελματικές ταυτότητες. Η προβολή έχει γίνει μορφή κεφαλαίου. Μπορεί να ανοίξει πόρτες, να δημιουργήσει ευκαιρίες και να προσφέρει εισόδημα. Η ίδια η προβολή όμως, που δίνει ελπίδα, απαιτεί και έκθεση. Για τους νέους στο Καμερούν, η αναζήτηση ευκαιριών πλέον σημαίνει πλοήγηση σε έναν ψηφιακό κόσμο, όπου κάθε κλικ οδηγεί σε σύνδεση ή κίνδυνο.