Φωτογραφία από την Kathrine Heigan στο Unsplash.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στα ρωσικά στις 17 Απριλίου 2025 στο Novaya Vkladka, συνεργάτη περιεχομένου του Global Voices. Το Global Voices μετέφρασε το άρθρο, το επεξεργάστηκε για λόγους σαφήνειας και το αναδημοσιεύει με άδεια από το Novaya Vkladka. 

Στις αρχές Απριλίου, ένας ασυνήθιστος επιβάτης ταξίδευε με λεωφορείο από το Βόλγκογκραντ στη Μόσχα. Μια νυχτερίδα. Μεταφερόταν για θεραπεία στον Ζωολογικό Κήπο της Μόσχας. Στη Ρωσία, δεκάδες εθελοντές που αγαπούν τα ζώα ειδικεύονται στην παροχή βοήθειας σε νυχτερίδες, πλάσματα που συχνά παρεξηγούνται και είναι απαραίτητα για τη διατήρηση υγιών οικοσυστημάτων. Η Novaya Vkladka ανακάλυψε πώς αυτοί οι εθελοντές οργανώνουν ασφαλή χειμερία νάρκη για τις νυχτερίδες και τις φροντίζουν ξανά μέχρι να επανέλθουν σε καλή κατάσταση την άνοιξη.

Στις αρχές Απριλίου, ο Πάβελ, μηχανικός αυτοκινήτων από το Βόλγκογκραντ, έφτασε στη δουλειά και άκουσε ένα τρίξιμο. Ακολούθησε τον ήχο και βρήκε μια μικροσκοπική νυχτερίδα κάτω από έναν φράχτη. Το μικρό πλάσμα είχε ένα κατεστραμμένο φτερό. Ο Πάβελ επισκέφθηκε αρκετές κτηνιατρικές κλινικές στο Βόλγκογκραντ, αλλά καμία δεν ήξερε πώς να φερθεί σε ένα τέτοιο ζώο. Ωστόσο, ανταποκρίθηκαν εθελοντές από το Κέντρο Αποκατάστασης Άγριων Ζώων Bird Island. Η διευθύντρια του κέντρου, Αρίνα Γερίνα, επικοινώνησε με συναδέλφους στον Ζωολογικό Κήπο της Μόσχας, όπου υπάρχουν ειδικοί στην αποκατάσταση νυχτερίδων, και συμφώνησαν να δεχτούν την τραυματισμένη νυχτερίδα για θεραπεία.

Ο Πάβελ πλήρωσε για τη μεταφορά της νυχτερίδας στη Μόσχα: ένας οδηγός λεωφορείου συμφώνησε να δεχτεί τον ασυνήθιστο επιβάτη. Στον ζωολογικό κήπο της Μόσχας, η νυχτερίδα διαγνώστηκε με κάταγμα στο δεξί αντιβράχιο. Ο διασώστης της, ο Πάβελ, αποφάσισε να γίνει εθελοντής στο Bird Island του Βόλγκογκραντ.

Αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές παρόμοιες ιστορίες, που εκτυλίσσονται σε όλη τη Ρωσία. Γύρω στον Οκτώβριο κάθε έτους, οι νυχτερίδες σε αυτήν την περιοχή προετοιμάζονται για τη χειμερινή χειμερία νάρκη επιλέγοντας ένα μέρος όπου θα παραμείνουν για τους επόμενους έξι μήνες περίπου. Ωστόσο, μερικές φορές επιλέγουν ακατάλληλο μέρος για να εγκατασταθούν και στη συνέχεια, όταν ξυπνήσουν τον Απρίλιο και τον Μάιο, μπορεί να τραυματιστούν, καθιστώντας απαραίτητη τη διάσωση.

Προβλήματα προκύπτουν επίσης στις αρχές του χειμώνα, όταν οι νυχτερίδες πέφτουν σε χειμερία νάρκη, επιλέγοντας μερικές φορές υπερβολικά εκτεθειμένα μέρη, όπως η είσοδος μιας πολυκατοικίας, η πρόσοψη ενός κτιρίου, ένα μπαλκόνι ή ένα περβάζι. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι νυχτερίδες πρέπει να διασωθούν και να μετακινηθούν, επειδή ενδέχεται να πεθάνουν στο κρύο.

Οι οδηγίες εθελοντών για άτομα που βρίσκουν νυχτερίδες υπενθυμίζουν σε όλους ότι τα ζώα συνήθως δεν αποτελούν κίνδυνο και συνήθως σφυρίζουν και χτυπούν τα φτερά τους από φόβο. 

Το Κέντρο Διάσωσης Νυχτερίδων Batspas λειτουργεί στη Μόσχα από το 2020. Το κανάλι του στο Telegram έχει σχεδόν 3.000 μέλη, συμπεριλαμβανομένων Μοσχοβιτών και ατόμων από άλλες περιοχές, που αναζητούν συμβουλές.

Οι προσπάθειες βοήθειας για τις νυχτερίδες δεν περιορίζονται στη Μόσχα: υπάρχουν παρόμοιες κοινότητες στο Βόλγκογκραντ, τη Σαμάρα, το Βορόνεζ, το Ροστόφ επί του Ντον, την Ούφα, το Κρασνοντάρ και την Πένζα. Αυτές οι ομάδες συνήθως ιδρύονται από ανήσυχους πολίτες, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, στο Ροστόφ επί του Ντον, άνοιξε ένα κέντρο αποκατάστασης νυχτερίδων στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ντον, με προσωπικό ζωολόγων και κτηνιάτρων. Όπως και άλλες παρόμοιες κοινότητες, παρέχουν συμβουλές για τη φροντίδα των νυχτερίδων και δέχονται τραυματισμένες νυχτερίδες για θεραπεία. Την άνοιξη του 2024, το κέντρο φιλοξένησε την πρώτη τελετή αποφοίτησης για τους θαλάμους νυχτερίδων: το προσωπικό απελευθέρωσε στην άγρια ​​φύση νυχτερίδες που επανέκαμψαν και πραγματοποίησε ένα εργαστήριο για τη σίτιση και τη φροντίδα των νυχτερίδων.

Ορισμένες κοινότητες βοηθούν διάφορα ζώα ταυτόχρονα: για παράδειγμα, στην Ούφα, εθελοντές διασώζουν όχι μόνο νυχτερίδες, αλλά και πουλιά, σκίουρους και σκαντζόχοιρους. Το Κέντρο Αποκατάστασης Άγριων Ζώων του Βόλγκογκραντ βοηθά κυρίως τα πουλιά, αλλά πριν από πέντε χρόνια άρχισε να σώζει και νυχτερίδες. Τον Δεκέμβριο του 2024, εθελοντές βοήθησαν επτά νυχτερίδες να μπουν σε χειμερία νάρκη.

Στο Νοβοσιμπίρσκ, οι ειδικοί των περιβαλλοντικών ιδρυμάτων όχι μόνο αποκαθιστούν τις νυχτερίδες, αλλά και εκπαιδεύουν τους ντόπιους για το πώς να τις ταΐζουν και πού περνούν τον χειμώνα πριν αφεθούν ελεύθεροι. Αποδεικνύεται ότι, μετά την αποκατάσταση, οι νυχτερίδες περιμένουν την άνοιξη σε ψυγεία, που διατηρούνται σε μια άνετη θερμοκρασία 3-5 βαθμών Κελσίου.

Μερικοί εθελοντές στήνουν προσωρινά καταφύγια για νυχτερίδες στο σπίτι. Η Όλγα Ταράσοβα, εθελόντρια στο Κέντρο Αποκατάστασης Νυχτερίδων στον Ζωολογικό Κήπο της Μόσχας και κάτοικος του Σάχτι στην περιοχή του Ροστόφ, δημιούργησε ένα καταφύγιο για νυχτερίδες στο σπίτι της. Έχει ένα ειδικό δωμάτιο για αυτές: δίπλα σε ένα ψυγείο για χειμερία νάρκη, υπάρχει ένας χώρος αναψυχής με αιώρες και μικρά σπιτάκια. Οι περισσότερες νυχτερίδες, αφού ξυπνήσουν από τη χειμερία νάρκη, απελευθερώνονται στην άγρια ​​φύση, αλλά μερικές, λόγω τραυματισμών, δεν μπορούν πλέον να επιβιώσουν έξω. Η Όλγα ονομάζει αυτές τις νυχτερίδες και μάλιστα ανταποκρίνονται στη φωνή της. Έχει παρατηρήσει ότι κάθε νυχτερίδα έχει τη δική της προσωπικότητα: έχει γνωρίσει στοργικές, ζηλιάρες, ήρεμες και ζωηρές. Μερικές είναι ακόμη και λάτρεις της μουσικής. Σύμφωνα με την Όλγα, η κλασική μουσική έχει μια ηρεμιστική επίδραση σε ορισμένες νυχτερίδες.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Εθνικού Πάρκου του Καυκάσου, υπάρχουν περίπου 50 είδη νυχτερίδων στη Ρωσία. Όλα αυτά περιλαμβάνονται στα Κόκκινα Βιβλία Δεδομένων. Απαιτούνται ολοένα και περισσότερο παρεμβάσεις για την υποστήριξη αυτών των ζώων, καθώς τα συνήθη ενδιαιτήματά τους, τα παλαιά δάση και οι σπηλιές, διαταράσσονται και καταπατούνται από την ανάπτυξη. Οι νυχτερίδες έχουν επίσης χαμηλούς ρυθμούς αναπαραγωγής και ένα θηλυκό συνήθως γεννά μόνο έναν απόγονο.

Οι νυχτερίδες εγκαθίστανται σε κουφάλες δέντρων, μερικές φορές σε ανθρώπινες κατασκευές, και ορισμένα είδη ζουν σε τεράστιες αποικίες σε σπηλιές. Λόγω της έλλειψης εντόμων το χειμώνα, πέφτουν σε χειμερία νάρκη. Για να το κάνουν αυτό, αναζητούν αξιόπιστα καταφύγια, κυρίως σπηλιές, όπου η θερμοκρασία του σώματός τους πέφτει ώστε να ταιριάζει με τη θερμοκρασία του αέρα στο εσωτερικό. Μπορούν να κοιμηθούν για 5-6 μήνες. Παρά το μικρό τους μέγεθος, οι νυχτερίδες έχουν μέση διάρκεια ζωής 10-12 χρόνια ή περισσότερο και ορισμένες νυχτερίδες μπορούν να ζήσουν έως και 40 χρόνια. Το Εθνικό Πάρκο του Καυκάσου, ωστόσο, συμβουλεύει ότι οι νυχτερίδες μπορεί να είναι φορείς λύσσας και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί κοντά τους.