Χάρτης από το Google Earth μέσω του Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Αυτό το άρθρο του Kunda Dixit αναρτήθηκε αρχικά στο Nepali Times. Μία ελαφρώς επεξεργασμένη έκδοση δημοσιεύεται στο Global Voices ως μέρος συμφωνίας κοινής χρήσης περιεχομένου. 

Το Λανγκτάνγκ Λιρούνγκ, μεγαλοπρεπές βουνό ύψους 7.245 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και βρίσκεται 45 χιλιόμετρα βόρεια του Κατμαντού, έχει μία τραγική ιστορία.

Ένας ισχυρός σεισμός μεγέθους 7,8 της κλίμακας Ρίχτερ τον Απρίλιο του 2015 τάραξε το κεντρικό Νεπάλ και πυροδότησε μια κατολίσθηση στη νότια πλευρά του, η οποία έπεσε στον παγετώνα από κάτω και έθαψε ένα χωριό του Λανγκτάνγκ σκοτώνοντας τουλάχιστον 300 ανθρώπους.

Στις 26 Αυγούστου του 2026, συνέβη ένας σεισμός 4,4 Ρίχτερ κοντά στα σύνορα με την Κίνα, στις 08:37 ακριβώς το πρωί, ώρα Νεπάλ (02:52 τα ξημερώματα παγκόσμια ώρα). Αυτή τη φορά, προκάλεσε μία τεράστια κατολίσθηση στη βόρεια πλευρά του Λανγκτάνγκ.

Ενώ το Λανγκτάνγκ Λιρούνγκ βρίσκεται εξ’ ολοκλήρου εντός του Νεπάλ, η ροή των συντριμμιών από την κατολίσθηση μπλόκαρε τον ήδη φουσκωμένο από τους μουσώνες ποταμό Λέντε Χόλα, που σηματοδοτεί το σύνορο με την Κίνα. Η τεχνητή λίμνη εξερράγη λίγο αργότερα στέλνοντας ένα ορμητικό τείχος λάσπης, νερού και βράχων από τον ποταμό Τρισούλι στο Νεπάλ.

Τουλάχιστον αυτή είναι η υπόθεση των ειδικών, έχοντας δει τις δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs. Οι επιστήμονες διχάζονται για το αν ο σεισμός προκάλεσε την κατάρρευση της πλαγιάς στο βόρειο τμήμα ή αν η κατολίσθηση ήταν τόσο μεγάλη, που προκάλεσε το σεισμικό συμβάν.

Αν η σεισμική δόνηση πυροδότησε την κατολίσθηση, τότε έσεισε ένα βουνό, στο οποίο το χιόνι και ο πάγος ήταν ήδη ασταθείς λόγω της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, αυτό συνέβη στο τέλος της εποχής των μουσώνων, όταν οι πλαγιές ήταν βαριές από το χιόνι, και οι μοραίνες που έμειναν πίσω από την υποχώρηση των παγετώνων, που παλαιότερα ήταν ισχυρά δεσμευμένες από το πέρμαφροστ, ήταν ήδη κορεσμένες με νερό.

Ακόμη κι αν αυτή η συγκεκριμένη καταστροφή φαίνεται να έχει προέλθει από έναν παγετώνα εντός του Νεπάλ, αποκαλύπτει έναν όλο και αυξανόμενο μακροπρόθεσμο κίνδυνο του φαινομένου υπερχείλισης παγετωδών λιμνών (ΥΠΛ), της τήξης του πέρμαφροστ και κατακρυμνήσεων των μοραίνων (λιθώνων), που προκαλούν διασυνοριακές καταστροφές από το Οροπέδιο του Θιβέτ.

Ακόμη και χωρίς την ύπαρξη σεισμού, έχουν υπάρξει σειρές πρόσφατων τσουνάμι στα Ιμαλάια που προκλήθηκαν από συνδυασμό των ίδιων παραγόντων: Τσαμόλι το 2021, Μελάμτσι το 2021, Σικκίμ το 2023, Θάμε το 2024, Μπότε Κόσι το 2025 και τώρα το 2026. Σχεδόν όλα συνέβησαν κατά την περίοδο των μουσώνων.

Η περσινή πλημμύρα στο Ρασουαγκάντι στις 8 Ιουλίου (όπως φαίνεται στον χάρτη παρακάτω) σκότωσε 18 ανθρώπους, έσβησε το πιο σημαντικό σημείο ελέγχου για το εμπόριο και τον τουρισμό στο σύνορο Νεπάλ-Κίνας και κατέστρεψε αυτοκινητόδρομους, υδροηλεκτρικά εργοστάσια και γραμμές μεταφοράς στο Νεπάλ, που μόλις επισκευάζονταν από προηγούμενες φυσικές καταστροφές.

Φωτογραφία από το Google Earth μέσω του Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Οι επιστήμονες εντόπισαν την προέλευση της πλημμύρας σε διογκωμένες υπερπαγετωνικές λίμνες, που συνενώθηκαν, έσκασαν και έστειλαν τείχος συντριμμιών προς τα κάτω. Πέρυσι, η κινεζική πλευρά αναφέρεται ότι είχε ειδοποιήσει τις τοπικές Αρχές του Νεπάλ για τον κίνδυνο. Φέτος δεν υπήρξε καμία προειδοποίηση.

Επίσης, η κατολίσθηση και η προέλευση της πλημμύρας ήταν πολύ κοντύτερα στα σύνορα. Θα ήταν ζήτημα λεπτών πρωτού η ροή των συντριμμιών έφτανε στο σημείο ελέγχου Ρασούα.

Έως τις 27 Αυγούστου 2026, ο επίσημος αριθμός θανόντων ξεπέρασε τους 160 και αναμένεται να φτάσει εκατοντάδες. Μες στη νύχτα, ανθρώπινα πτώματα, ζώα και συντρίμμια επέπλεαν στον ποταμό Ναραγιάνι, 200 χιλιόμετρα κατάντη στην περιοχή Ναουαλπαράσι.

Φωτογραφία από το Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Η καταστροφή αυτή τονίζει το ζήτημα του ταμείου για τις Απώλειες και τις Ζημιές, που έχει συγκεντρώσει το Νεπάλ σε διεθνείς διαπραγματεύσεις, που αφορούν τον οικονομικό αντίκτυπο της κλιματικής κρίσης, ειδικά σε ευάλωτες ορεινές χώρες. Η απώλεια σε υποδομές και ιδιοκτησίες θα ανέλθει σε δισεκατομμύρια δολάρια, και πολλοί περιβαλλοντικοί ακτιβιστές πιστεύουν ότι οι χώρες που ρυπαίνουν σε υπερθετικό βαθμό τον πλανήτη και είναι οι κύριοι υπαίτιοι της κλιματικής κρίσης όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, πρέπει να βοηθήσουν στη διαχείριση της κταστροφής.

Μέσα σε λίγα μόλις λεπτά, τουλάχιστον έξι μεγάλα εργοστάσια υδραυλικής ενέργειας, γραμμές μετάδοσης και ηλεκτρικοί υποσταθεί στο Μπότε Κόσι και Τρισούλι είτε καταστράφηκαν ολοσχερώς είτε υπέστησαν μεγάλες ζημιές. Το εργοστάσιο παραγωγής ηλιακής ενέργειας ισχύος 25 megawatt σε κλίμακα δικτύου στο Νουακότ θάφτηκε κάτω από ιζήματα.

Άλλα έργα που βρισκόταν υπό κατασκευή υπέστησαν επίσης καταστροφικές ζημιές. Τουλάχιστον δώδεκα γέφυρες στο Μπότε Κόσι και Τρισούλι, με κάποιες από αυτές να βρίσκονται 70 χιλιόμετρα κατάντη, παρασύρθηκαν, κόβοντας αυτοκινητοδρόμους, που οδηγούσαν στον βορρά.

Φωτογραφία από το Nepali Times. Χρησιμοποιείται με άδεια.

Η καταστροφή έπληξε το Νεπάλ σχεδόν ακριβώς ένα χρόνο μετά την Εξέγερση της Gen Z τον Σεπτέμβριο του 2025, που ώθησε την κυβέρνηση σε πρόωρες εκλογές, τις οποίες το Εθνικό Ανεξάρτητο Κόμμα του πρωθυπουργού Μπαλέντρα Σαχ σημείωσε σαρωτική νίκη. Η κυβέρνησή του εξέτισε λιγότερους από έξι μήνες θητείας και τώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με την πρόκληση της άμεσης αναζήτησης και διάσωσης και εκτεταμένης αποκατάστασης κατά μήκος της διαλυμένης Κοιλάδας Τρισούλι.

Μακροπρόθεσμα, το Νεπάλ θα χρειαστεί μία αποτελεσματική στρατηγική για να διαχειριστεί τις καταστροφές από σεισμούς και την κλιματική αλλαγή που αναμένεται να αυξηθούν σε συχνότητα στο μέλλον.