
Φωτογραφία από την Mykenzie Johnson στο Unsplash . Χρησιμοποιείται με άδεια Unsplash.
Σημείωση της συντάκτριας: Η 14η Νοεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη. Έχω μια κόρη που πάσχει από διαβήτη τύπου 1. Πρόκειται για μια αυτοάνοση πάθηση, που αναπτύσσεται κυρίως σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες και δεν έχει σχεδόν καμία γενετική εξήγηση. Η κόρη μου ήταν εννέα ετών, όταν διαγνώστηκε, και οι ζωές μας ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα μοιρασμένες μεταξύ του πριν και του μετά. Ζούμε , όμως, στην Ευρώπη, όπου τα άτομα που ζουν με διαβήτη λαμβάνουν πολλή δωρεάν ιατρική περίθαλψη από το κράτος.
Το ακόλουθο κείμενο, που δημοσιεύτηκε στα ρωσικά από το Holod Media και μεταφράστηκε από το Global Voices, αφορά μια νεαρή γυναίκα, που ζει στη Ρωσία, όπου το κράτος δεν παρέχει σχεδόν καμία βοήθεια, ειδικά στις μικρότερες, πιο αγροτικές πόλεις. Το Global Voices αναδημοσιεύει το άρθρο, επεξεργασμένο για λόγους έκτασης και σαφήνειας, στο πλαίσιο συμφωνίας κοινής χρήσης περιεχομένου με το Holod.
Το 2023, οι ρωσικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι θα εντείνουν τον αγώνα τους κατά του διαβήτη και διέθεσαν πρόσθετα κεφάλαια για αυτόν τον σκοπό από τον εθνικό προϋπολογισμό. Στην πραγματικότητα, όμως, πολλοί άνθρωποι εκτός της πρωτεύουσας, Μόσχας, που αναγκάζονται να ξοδεύουν χρήματα για τη διαχείριση της ασθένειάς τους εφ’ όρου ζωής, μόλις που τα βγάζουν πέρα. Η 23χρονη Αλένα κατάγεται από το Γέλετς και ζει με τον τυπικό μισθό της πόλης της, 25.000 ρούβλια το μήνα (250 δολάρια ΗΠΑ). Για να τα βγάλει πέρα, κάνει τσιγκουνιές σε απαραίτητα ιατρικά εφόδια διακινδυνεύοντας να πέσει σε διαβητικό κώμα. Οι δωρεάν παροχές στους διαβητικούς από το κράτος είναι ανεπαρκείς. Ακολουθεί η ιστορία της Αλένας, όπως την αφηγείται η ίδια, για το πώς αντιμετωπίζει τη ζωή με τον διαβήτη στη Ρωσία.
Η ιστορία της Αλένας
Μερικές φορές, έχω τον ίδιο εφιάλτη: η τελευταία μου πένα ινσουλίνης χαλάει και όλα τα νοσοκομεία είναι κλειστά. Έχω αυτές τις αγχωτικές σκέψεις: τι θα γίνει αν πέσει το σάκχαρό μου και δεν έχω ταινίες μέτρησης ή ινσουλίνη; Κάθομαι και σκέφτομαι: τι θα γίνει αν δεν μπορώ να δουλέψω; Αν δεν έχω χρήματα, τι θα κάνω; Τι θα φάω; Πώς θα αγοράσω ινσουλίνη;
Βλέπω διαφημίσεις που λένε: «Ο διαβήτης δεν είναι πλέον ασθένεια! Είναι τρόπος ζωής». Η γιαγιά μου μάλιστα με πήρε τηλέφωνο λέγοντας ότι είχε διαβάσει ότι ο διαβήτης είναι διαχειρίσιμος με υγιεινή διατροφή και ινσουλίνη. Δεν ήθελα να την αναστατώσω, οπότε συμφώνησα, αλλά ένιωσα μια έντονη αγανάκτηση. Οι άνθρωποι συχνά λένε ότι είναι εύκολο να ζεις με διαβήτη στη Ρωσία, επειδή όλα υποτίθεται ότι είναι «διαθέσιμα». Δεν θέλουν να πιστέψουν ότι το ευημερούν κράτος μας δεν μπορεί να παρέχει βασικά φάρμακα για όσους πάσχουν από χρόνιες ασθένειες.
Όταν διαγνώστηκα με διαβήτη, ήμουν 15 ετών. Έχουν περάσει οκτώ χρόνια τώρα που κάνω ενέσεις στον εαυτό μου με βελόνες αρκετές φορές την ημέρα. Τέσσερις ή πέντε φορές την ημέρα, κάνω ενέσεις ινσουλίνης στο στομάχι μου με ένα ειδικό στυλό. Επίσης, τρυπάω συνεχώς τα δάχτυλά μου με μια βελόνα για να πάρω μια σταγόνα αίματος για μια ταινία μέτρησης για να μετρήσω το σάκχαρό μου.
Από μικρή ηλικία, οι γιατροί στην κλινική με δίδαξαν ότι, παρόλο που οι βελόνες για τη σύριγγα και για τις ταινίες μέτρησης είναι μιας χρήσης, θα πρέπει να τις επαναχρησιμοποιώ αρκετές φορές για να εξοικονομώ χρήματα. Το κάνω ακόμα και τώρα: χρησιμοποιώ την ίδια βελόνα για αρκετές ημέρες. Οι βελόνες γίνονται θαμπές και δυσκολεύονται να τρυπήσουν το δέρμα. Οι άκρες των δακτύλων μου σκληραίνουν και δημιουργούν κρούστα. Το στομάχι μου αναπτύσσει σβόλους, που εμποδίζουν την ινσουλίνη να απορροφηθεί σωστά. Η επίδραση της ορμόνης κάνει πολλούς διαβητικούς να εμφανίζουν προεξέχουσα κοιλιά. Έχω κι εγώ, παρόλο που είμαι γενικά αδύνατη. Δεν συνέβη λόγω της ίδιας της ινσουλίνης, αλλά μάλλον από τους σβόλους που δημιουργούνται από τις ενέσεις. Το έχω αποδεχτεί, αν και ξέρω ότι πολλοί διαβητικοί προσπαθούν να την ξεφορτωθούν με μασάζ και κρέμες, αλλά εγώ απλώς προσπαθώ να επιλέγω ρούχα, που να μην είναι στενά και να δείχνουν το στομάχι μου.
Η αλλαγή βελόνας με κάθε ένεση είναι πολύ ακριβή, τόσο για μένα όσο και για τους περισσότερους χαμηλόμισθους ανθρώπους. Μια συσκευασία με 100 βελόνες για στυλό κοστίζει 1.500 ρούβλια (15 δολάρια ΗΠΑ). Μια συσκευασία με 25 βελόνες για ένα γλυκόμετρο κοστίζει 350 ρούβλια (3,5 δολάρια ΗΠΑ). Και 150 ταινίες μέτρησης κοστίζουν 2.300 ρούβλια (23 δολάρια ΗΠΑ).
Οι γιατροί συνιστούν τη μέτρηση του σακχάρου στο αίμα αμέσως μόλις ξυπνήσεις και πριν τον ύπνο, πριν από κάθε γεύμα και δύο ώρες μετά το φαγητό. Εάν αισθάνεσαι αδιαθεσία λόγω χαμηλού σακχάρου στο αίμα, θα πρέπει να το μετρήσεις και στη συνέχεια να το μετρήσεις ξανά, αφού πάρεις ινσουλίνη ή φας κάτι γλυκό για να δεις αν τα επίπεδα έχουν εξισορροπηθεί. Ακόμα κι αν δεν το ακολουθήσεις πλήρως, για να ζήσεις μια φυσιολογική ζωή πρέπει να μετράς το σάκχαρό σου πέντε έως επτά φορές την ημέρα.
Αυτό είναι απαραίτητο για σταθερά επίπεδα σακχάρου στο αίμα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας — κάθε μέρα — για μια ζωή. Τρώμε διαφορετικά τρόφιμα όπως οι απλοί άνθρωποι. Αρρωσταίνουμε, βιώνουμε άγχος που προκαλεί απότομες αυξήσεις στο σάκχαρο. Επομένως, είναι σημαντικό να το μετράμε συχνά για να κατανοούμε τι συμβαίνει στο σώμα μας, πώς εξελίσσεται ο διαβήτης και εάν επίκεινται επιπλοκές. Οι επιπλοκές μπορεί να είναι σοβαρές: βλάβη στα μάτια, τα νεφρά, τα νεύρα και τις αρθρώσεις, διαβητικά έλκη στα άκρα και άλλα.
Δεν έχω, όμως, αρκετό εισόδημα για να αγοράσω τόσες ταινίες όσες χρειάζομαι για να ζήσω κανονικά. Αγοράζω όσες χρειάζομαι για να επιβιώσω.
Εξαιτίας αυτού, συχνά δεν βασίζομαι στις μετρήσεις γλυκόζης αλλά στο πώς αισθάνομαι, αν και ακόμα και μετά από χρόνια με διαβήτη, είναι δύσκολο να αναγνωρίσω πότε πέφτει το σάκχαρό μου μέχρι να φτάσει σε κρίσιμο επίπεδο. Νιώθω καλά, αλλά μετά ελέγχω και βλέπω ότι το επίπεδό μου είναι στο δύο. Λίγο πριν πέσω σε κώμα. Έχω περάσει τέτοια επεισόδια και χρειάζονται πολύ χρόνο για να αναρρώσω. Αν δεν μετράς τακτικά το σάκχαρό σου, όπως εγώ, κινδυνεύεις να πεθάνεις.
Αν και προσπαθώ να ελέγχω τη διατροφή μου, το σάκχαρο στο αίμα και την άσκησή μου, εξακολουθώ να έχω επιπλοκές από τον διαβήτη. Τα νεύρα των ποδιών μου δεν λειτουργούν καλά, κάτι που νομίζω ότι οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη κρατικής υποστήριξης για τους διαβητικούς. Είναι τόσο κουραστικό να αποφασίζω κάθε φορά αν μπορώ να χρησιμοποιήσω μια ταινία μέτρησης για να ελέγξω το σάκχαρό μου ή αν πρέπει να την φυλάξω για αργότερα.
Τεχνικά, οι βελόνες για σύριγγες, οι βελόνες και οι ταινίες μέτρησης υποτίθεται ότι είναι δωρεάν. Αλλά δεν έχω λάβει ποτέ βελόνες από την κλινική μου. Μόνο μία συσκευασία των 50 ταινιών μέτρησης το μήνα, αρκετή για να ελέγχω το σάκχαρό μου μία φορά την ημέρα. Οι ταινίες από την κλινική είναι χαμηλής ποιότητας, οπότε άλλαξα σε ένα ευρωπαϊκό γλυκομετρητή που αγόρασα μόνη μου: η ζωή μου αξίζει τον κόπο. Σκέφτομαι συνέχεια: τώρα θα αρχίσω να κερδίζω περισσότερα και επιτέλους θα μετράω το σάκχαρό μου τακτικά!
Σπουδάζω μεταπτυχιακό στη νομική και εργάζομαι ως ελεύθερη επαγγελματίας ως καθηγήτρια. Το εισόδημά μου είναι ασυνεπές: τους καλούς μήνες, κερδίζω 25.000 ρούβλια (250 δολάρια ΗΠΑ), μέσος όρος για την περιοχή μου, όπου οι νομικοί βοηθοί βγάζουν περίπου το ίδιο και οι σερβιτόροι ακόμη λιγότερο. Κατάγομαι από την κεντρική Ρωσία και τα εισοδήματα είναι λίγο υψηλότερα εδώ από ό,τι σε πιο αγροτικά χωριά. Εκεί, οι μισθοί είναι μόλις 12.000 δολάρια ΗΠΑ το μήνα (120 δολάρια ΗΠΑ). Και υπάρχουν και διαβητικοί εκεί.
Το 2022, το ρωσικό κράτος άλλαξε τις δωρεάν προσφορές ινσουλίνης, οπότε αναγκάστηκα να αγοράζω ινσουλίνη μόνη μου. Έπαιρνα NovoRapid εδώ και χρόνια και το είχα συνηθίσει, καθώς κάθε ινσουλίνη δρα διαφορετικά. Άλλαξαν σε Fiasp, το οποίο λειτουργούσε καλά, αλλά στη συνέχεια το αντικατέστησαν με μια ρωσική μάρκα ινσουλίνης. Διάβασα κριτικές γι’ αυτό: ο κόσμος έλεγε ότι προκαλούσε προβλήματα όπως μούδιασμα ή ότι δεν είχε καθόλου αποτέλεσμα, οπότε αγόρασα ξένη ινσουλίνη ξοδεύοντας 4.000 ρούβλια το μήνα (40 δολάρια ΗΠΑ). Συμπεριλαμβανομένων των βελόνων και των ταινιών, τα ιατρικά μου έξοδα ανήλθαν συνολικά σε 7.000 ρούβλια μηνιαίως (70 δολάρια ΗΠΑ), περίπου το 28% του μηνιαίου μισθού μου. Τον Μάρτιο του 2024, η Ρωσία μείωσε τις κρατικές αγορές Fiasp κατά 95% και, μόλις εξαντληθεί η τρέχουσα προσφορά, η κυβέρνηση πιθανότατα θα παρέχει μόνο το ρωσικό ισοδύναμο σε όλους τους διαβητικούς.
Η διαφορά μεταξύ μεγάλων πόλεων όπως η Μόσχα και περιοχών όπως η δική μου, όσον αφορά την κρατική υποστήριξη για τους διαβητικούς, είναι τεράστια. Βλέπω στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι διαβητικοί στις πόλεις μπορούν να λάβουν δωρεάν εισαγόμενες ταινίες μέτρησης, ενώ εγώ τις αγοράζω η ίδια, επειδή η κλινική μου δεν τις παρέχει. Οι γονείς μου προσφέρθηκαν ακόμη και να με εγγράψουν στη Μόσχα για καλύτερη θεραπεία, αλλά γιατί να πρέπει να μετακομίσω για να λάβω ποιοτική φροντίδα;
Τα συνεχή έξοδα ωθούν πολλούς διαβητικούς να μετακομίζουν σε μεγάλες πόλεις ή να εργάζονται υπερωρίες μόνο και μόνο για να αντέξουν οικονομικά τις απαραίτητες θεραπείες. Για μένα, μια πολυτέλεια θα ήταν μια αντλία ινσουλίνης, που χορηγεί ινσουλίνη αυτόματα, ή μια συνεχής συσκευή παρακολούθησης γλυκόζης που μετρά συνεχώς τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Αυτές οι συσκευές είναι ακριβές και δεν παρέχονται δωρεάν σε ενήλικες με διαβήτη στη Ρωσία.
Ένα καλό μόνιτορ γλυκόζης κοστίζει 4.000 ρούβλια (40 δολάρια ΗΠΑ) και σε ένα μήνα η συντήρηση κοστίζει 8.000 (80 δολάρια ΗΠΑ) ρούβλια. Μια ποιοτική αντλία ινσουλίνης κοστίζει περίπου 300.000 ρούβλια (3.000 δολάρια ΗΠΑ), συν τα έξοδα συνεχούς συντήρησης. Θέλω υψηλό βιοτικό επίπεδο και σκοπεύω να αποκτήσω παιδί, πράγμα που σημαίνει ότι θα χρειάζομαι συνεχή παρακολούθηση γλυκόζης για εννέα μήνες, με κόστος περίπου 100.000 ρούβλια (10.000 δολάρια ΗΠΑ). Θα πρέπει να κάνω οικονομίες.
Δεν θέλω να εξαρτώμαι από κανέναν. Όταν λέω στη μαμά μου πόσο λίγα παρέχει το κράτος στους διαβητικούς, λέει: «Ο μπαμπάς σου κι εγώ θα βοηθήσουμε αν χρειαστεί». Αλλά της λέω: «Δεν θα μπορείς να με βοηθάς σε όλη μου τη ζωή». Θέλω το κράτος να μου παρέχει την βασική άνεση.
Ο φίλος μου, που εργάζεται ως δικηγόρος, μου πρότεινε πρόσφατα να μου αγοράσει αυτό το μετρητή γλυκόζης, αλλά είπα όχι. Δεν θέλω να συνηθίσω τα ωραία πράγματα, γιατί θα είναι πιο δύσκολο να τα εγκαταλείψω αργότερα. Για μένα, δεν έχει σημασία το να βγάζω πολλά χρήματα ή να προοδεύω στην καριέρα μου. Μπορεί να χαθούν θέσεις εργασίας. Αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι να επιτευχθούν αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική. Γι’ αυτό αφιερώνω χρόνο για να μιλήσω με έναν δημοσιογράφο, ελπίζοντας ότι αυτό θα επιστήσει την προσοχή στο θέμα.







