- Global Voices στα Ελληνικά - https://el.globalvoices.org -

Εντείνεται η εκστρατεία παραπληροφόρησης, καθώς Αφγανοί πρόσφυγες φτάνουν στη Βόρεια Μακεδονία

Κατηγορίες: Ανθρώπινα Δικαιώματα, Θρησκεία, Μέσα των πολιτών, Μετανάστευση, Πόλεμος - Συγκρούσεις, Πολιτική, GV Advocacy, Ο Μέγας Διασκορπισμός του Αφγανιστάν
[1]

Πρόσφυγες από το Αφγανιστάν φτάνουν στο Διεθνές Αεροδρόμιο των Σκοπίων τη νύχτα της 30ής Αυγούστου 2021. Φωτογραφία: Meta.mk, χρησιμοποιείται με άδεια.

Αυτό το κείμενο βασίζεται [2] σε πρωτότυπη κάλυψη του Meta.mk [3]. Μια επεξεργασμένη εκδοχή του αναδημοσιεύεται εδώ βάσει συμφωνίας κοινής χρήσης περιεχομένου μεταξύ Global Voices και Ιδρύματος Metamorphosis.

Η πρώτη ομάδα 149 Αφγανών πολιτών έφτασε στο Διεθνές Αεροδρόμιο των Σκοπίων αργά το βράδυ της 30ής Αυγούστου, προερχόμενη από την Τιφλίδα της Γεωργίας. Αμέσως μετά την προσγείωση του αεροπλάνου τους, ιατρικά οχήματα έκτακτης ανάγκης μετέφεραν μια έγκυο γυναίκα και τον σύζυγό της και το παιδί της στη Γυναικολογική Κλινική των Σκοπίων, ενώ ένα άλλο άτομο, που λιποθύμησε, επίσης μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.

Τους Αφγανούς, που εκκενώθηκαν από την Καμπούλ, καλωσόρισαν η κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας και η τοπική κοινωνία των πολιτών, με ορισμένους να εκφράζουν αλληλεγγύη και ενσυναίσθηση [4]. Ωστόσο, από την κατάληψη των Ταλιμπάν [5] και μετά, τα ακροδεξιά πολιτικά κόμματα και τα φιλικά προσκείμενα ΜΜΕ έχουν εντείνει την ξενοφοβική προπαγάνδα τους κατά της βοήθειας στους πρόσφυγες.

Κατά την άφιξη των προσφύγων στα Σκόπια, ο υπουργός Εξωτερικών Bujar Osmani δήλωσε ότι περιλαμβάνουν συνεργάτες του Open Government Partnership – OGP [6], ενός διεθνούς δικτύου διακυβέρνησης, καθώς και υπαλλήλους άλλων διεθνών ή μη κυβερνητικών οργανώσεων, συνοδευόμενους από τις συζύγους και τα παιδιά τους. Είπε:

Со овие луѓе делиме заеднички вредности за слобода, за демократија, за мир и за еднаквост. За жал, не по нивна волја, на овие луѓе денес, но и на нивните семејства им е загрозена безбедноста, загрозени им се нивните животи, и затоа ние одлучивме да им помогнеме сега, денес, веднаш – т.е. кога им е најмногу потребно.

Μοιραζόμαστε τις κοινές αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ειρήνης και της ισότητας με αυτούς τους ανθρώπους. Δυστυχώς, και όχι από δικό τους λάθος, η ασφάλεια των ίδιων και των οικογενειών τους έχει τεθεί σε κίνδυνο, η ζωή τους κινδυνεύει. Εξαιτίας αυτού, αποφασίσαμε να τους βοηθήσουμε τώρα, σήμερα, αμέσως, που χρειάζονται πιο πολλή βοήθεια.

Εκμετάλλευση των προσφύγων για πολιτική προπαγάνδα

Η αποδοχή του τελευταίου κύματος προσφύγων στη Βόρεια Μακεδονία αποτελεί αντικείμενο δημόσιας συζήτησης εδώ και αρκετές εβδομάδες. Αυτό περιελάμβανε το ζήτημα των εξόδων διαμονής τους, το οποίο διευθετήθηκε, αφού έγινε σαφές ότι θα καλύπτονταν από Αμερικανούς και ιδιώτες δωρητές.

Τα προφίλ των αφιχθέντων είναι επίσης γνωστά, με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ να δηλώνει ότι πρόκειται για “ειρηνοποιούς, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γυναίκες, παιδιά, άτομα που εργάζονται σε θέματα δημοκρατίας και βοηθούν τις ένοπλες δυνάμεις μας”, εφόσον ο Στρατός της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας ήταν επίσης τμήμα των συνασπισμένων δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν για δύο δεκαετίες.

Δεξιά κόμματα, ιδίως το αντιπολιτευόμενο VMRO-DPMNE, μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, αντιτάχθηκε στην επιχείρηση βοήθειας, παρόλο που στο παρελθόν συχνά υπερηφανευόταν για τη στρατιωτική συμμετοχή της χώρας στην αποστολή στο Αφγανιστάν (όταν ήταν στην εξουσία).

Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και σε δεξιούς κύκλους στη γειτονική Σερβία, της οποίας η πολιτική και τα ΜΜΕ έχουν σημαντική επιρροή σε ολόκληρα τα Δυτικά Βαλκάνια.

Δεν ξέρω πόσο πρέπει να μισεί κανείς την Αμερική για να εκφράζεται θετικά για την επιτυχία των Ταλιμπάν, αλλά στη Σερβία είναι προφανές ότι πολλοί έφτασαν σε αυτό το επίπεδο.

Αφού η Βόρεια Μακεδονία, μαζί με την Αλβανία και το Κόσοβο, ανακοίνωσαν [8] την ετοιμότητά τους να δεχτούν Αφγανούς πρόσφυγες, διαπιστώθηκε σαφής αύξηση των προσπαθειών χειραγώγησης των τοπικών πληθυσμών και υποκίνηση δυσαρέσκειας.

Εθνικιστές στη Βόρεια Μακεδονία ξεκίνησαν με το να κάνουν θέμα τον αριθμό των προσφύγων [9] κι έφτασαν σε διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με τη συγκυρία [10] και τη φύση της παραμονής τους [11]. Αυτό περιελάμβανε την αναβίωση παλαιών θεωριών συνωμοσίας, που ανακίνησε ο φυγάς πρώην πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι, σχετικά με το ότι ο μακεδονικός πληθυσμός θα αντικαθίστατο από την “εισβολή” μουσουλμάνων μεταναστών. Οι προπαγανδιστές αναβίωσαν επίσης έναν παλιό φόβο [12] για το φύλο των προσφύγων, με ψευδείς ισχυρισμούς ότι μόνο άνδρες σε ηλικία μάχης καταφτάνουν, προκειμένου να σχηματίσουν τρομοκρατικούς αδρανείς πυρήνες. Μια πολύ κοινή εσφαλμένη αντίληψη παρουσιάζει λανθασμένα τα θύματα των Ταλιμπάν ως προωθητικά στρατεύματα των καταπιεστών [13] τους.

Ενώ οι στρατοί των διαδικτυακών τρολ [14] ενίσχυσαν τέτοια ισλαμοφοβικά μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπήρξαν επίσης πολλοί, που αντιτάχθηκαν στο κύμα πανικού, μίσους και παραπληροφόρησης, που εκμεταλλευόταν τη δεινή θέση των προσφύγων.

Η ειδικός για τα ανθρώπινα δικαιώματα Mirjana Najchevska, PhD, σχολίασε:

Όσοι εγκαταλείπουν τώρα το Αφγανιστάν δεν είναι κλέφτες ή παραβάτες ή θρησκευτικοί φανατικοί.
Όσοι φεύγουν είναι διανοούμενοι, ελεύθεροι σκεπτόμενοι και χειραφετημένοι άνθρωποι.
Φαίνεται ότι αυτού του είδους οι άνθρωποι είναι τρομακτικοί για κάποιους στη Μακεδονία.

Περισσότερη παραπληροφόρηση από τις ΗΠΑ

Πριν την άφιξη των Αφγανών προσφύγων στη Βόρεια Μακεδονία, προηγήθηκε επίσης παραπληροφόρηση από τις ΗΠΑ, με σκοπό να υπονομεύσει την νυν ηγεσία στο αμερικανικό κοινό.

Μια τέτοια παραπληροφόρηση έγινε viral: ο Αμερικανός συντηρητικός πολιτικός σχολιαστής, θεωρητικός συνωμοσίας, ραδιοφωνικός παρουσιαστής και τηλεοπτικός παραγωγός Γκλεν Μπεκ [16] δημοσίευσε ένα τουίτ, που περιείχε ένα απόσπασμα της συνέντευξής του με τον γερουσιαστή του Αρκάνσας, Tom Cotton, με έναν ψευδή ισχυρισμό ότι η αμερικανική κυβέρνηση ζήτησε από τους Βορειομακεδόνες συμμάχους της να μην δεχτούν πρόσφυγες.

Άκουσα ρεπορτάζ ότι το Υπουργείο Εξωτερικών ΜΑΣ είπε στην Βόρεια Μακεδονία να σταματήσει να δέχεται Αφγανούς πρόσφυγες. Ο @SenTomCotton μου λέει ότι έχει ακούσει παρόμοια πράγματα. Εάν η κυβέρνησή μας δεν σώσει αυτούς τους ανθρώπους, ΘΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ. Αλλά το ΥπΕξ πρέπει να σταματήσει να βάζει εμπόδια.

Στο βίντεο ο Μπεκ λέει ότι “αυτοί [είναι ασαφές ποιοι είναι οι “αυτοί”] έψαχναν μέρη για να μεταφέρουν αεροπορικώς άτομα απλά για να τα κρατήσουν και η Βόρεια Μακεδονία ήταν ένα από αυτά και ο πρέσβης μας… ή ο πρέσβης της Βόρειας Μακεδονίας κλήθηκε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του είπαν να μην δεχτεί κανέναν από αυτούς τους ανθρώπους”.

Η υπηρεσία ελέγχου γεγονότων Truthmeter διέψευσε αυτούς τους ισχυρισμούς [20]. Οι δημοσιογράφοι του επικοινώνησαν με την κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας και το Υπουργείο Εξωτερικών, ρωτώντας αν είναι αλήθεια ότι έλαβαν αυτού του είδους το αίτημα από τις αμερικανικές Αρχές. Η απάντηση κατέστησε σαφές ότι οι ισχυρισμοί στο τουίτ και το απόσπασμα βίντεο είναι αναληθείς:

Δεν αληθεύει. Η κυβέρνηση ενέκρινε την αποδοχή 780 Αφγανών πολιτών, προκειμένου να σώσει τη ζωή τους. Η πλήρης ανθρωπιστική αποστολή από την κυβέρνηση υλοποιείται σε πλήρη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Μπεκ, ο πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ την ίδια μέρα (26 Αυγούστου 2021), λίγες ώρες πριν από τη δημοσίευση του τουίτ, επανέλαβε την πολιτική του να δέχεται Αφγανούς πρόσφυγες:

Αν σώσουμε μόνο ένα άτομο, νομίζω ότι σώζουμε όλο τον κόσμο. Παρέχουμε αλληλεγγύη, κληθήκαμε και προσφέραμε μαζί με τους στρατηγικούς εταίρους μας ως χώρα, σύμφωνα με τις δυνατότητες και τις ικανότητές μας, να μοιραστούμε αυτήν την ευθύνη, να προωθήσουμε αρχές και αξίες με τον δημοκρατικό κόσμο, όταν πρόκειται να δεχτούμε άτομα από το Αφγανιστάν υπό απειλή να χάσουν τη ζωή τους.

Ο Γκλεν Μπεκ, κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ως σχολιαστής και μιντιακή περσόνα, προώθησε διάφορες θεωρίες συνωμοσίας για Αμερικανούς φιλελεύθερους: από τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα [21] έως τον φιλάνθρωπο Τζορτζ Σόρος [22], ισχυριζόμενος ακόμη ψευδώς ότι ο Σόρος, που επέζησε από το Ολοκαύτωμα ως παιδί [23], βοήθησε “να σταλούν οι Εβραίοι στα στρατόπεδα θανάτου”. Ενώ αργότερα ο Μπεκ ζήτησε συγγνώμη για αυτές τις δηλώσεις, μερικοί θεώρησαν ότι έγινε πολύ αργά κι ήταν κάτι πολύ λίγο. [21]

“Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά τα επιχειρήματα, αξιολογούμε αυτόν τον ισχυρισμό του συντηρητικού σχολιαστή Γκλεν Μπεκ, που δήλωσε στο δίκτυο μέσων του The Blaze, ως αναληθή”, γράφει το Truthmeter.mk. [20]